Phải bảo đảm minh bạch trong quá trình đầu tư, sản xuất điện

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tinh thần chỉ đạo quan trọng nhất của Chính phủ là yêu cầu Bộ Công Thương, ngành điện trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không được để xảy ra tình trạng thiếu điện đối với sản xuất, kinh doanh, đời sống nhân dân trong giai đoạn tới.

Thủ tướng nhấn mạnh, ngành năng lượng Việt Nam phải tự cường, ít phụ thuộc vào nước ngoài. Ngành điện lực Việt Nam bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình đầu tư, sản xuất điện, phát triển các nguồn điện và hệ thống truyền tải điện; tận dụng các nguồn năng lượng tái tạo. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm chủ lực trong việc bảo đảm điện. Tập đoàn Công nghiệp Than -  Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) phải có trách nhiệm tham gia tích cực đầu tư các công trình nguồn điện; đồng thời tích cực huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư phát triển nguồn điện.

Thủ tướng nêu rõ, Thường trực Chính phủ, Chính phủ đã có nhiều cuộc họp chỉ đạo vấn đề này. Nhấn mạnh không thể phủ nhận sự cố gắng bảo đảm điện trong những năm qua, nhất là trong đợt nắng nóng, tuy nhiên, Thủ tướng thẳng thắn chỉ rõ, nhiều chủ trương, biện pháp mà Thường trực Chính phủ, Chính phủ đã kết luận, có thông báo chi tiết nhưng việc triển khai nhiều dự án nguồn điện, nhất là dự án có quy mô lớn (dự kiến hoàn thành năm 2023) đã bị chậm tiến độ khiến xuất hiện nguy cơ thiếu điện trong giai đoạn 2022-2023, thậm chí ngay từ năm 2021. Nhận thức tình hình này, Thường trực Chính phủ đã thống nhất chỉ đạo nhiều giải pháp căn cơ cho ngắn hạn và dài hạn. Tuy nhiên, nhiều việc, các bộ, ngành, đơn vị triển khai còn chậm, thiếu phối hợp, lúng túng, né tránh trách nhiệm.

Do đó, Thủ tướng yêu cầu những vấn đề trên cần được các bộ, ngành, đơn vị, nhất là Ban Cán sự đảng Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm, không để xảy ra như thời gian qua. Thủ tướng yêu cầu trong vấn đề bảo đảm điện phải quy trách nhiệm cụ thể; không thể chung chung. Thủ tướng đồng ý chủ trương nếu TKV không cung cấp đủ than, các nhà máy điện có thể được nhập khẩu than để bảo đảm phát điện. 

Thường trực Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải nhận thức đúng đắn nhiệm vụ bảo đảm điện trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, không được để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào. Bộ Công Thương, EVN phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ, nhân dân trong việc bảo đảm đủ điện.

Bộ Công Thương chủ trì, cùng với EVN, TKV, PVN, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp phối hợp đồng bộ cung cấp đủ than, khí cho từng nhà máy, chấm dứt tình trạng thiếu than như đã từng xảy ra trong thời gian qua. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị đẩy mạnh phong trào tiết kiệm điện, ứng dụng công nghệ hiện đại ít tiêu hao điện, phấn đấu có giá điện cạnh tranh khi thực hiện thị trường bán lẻ điện; tích cực thực hiện lộ trình thị trường bán buôn điện cạnh tranh. 

Nhấn mạnh một nền năng lượng tự cường, Thủ tướng yêu cầu, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Bộ Công Thương giải quyết nhanh, đơn giản hoá các trình tự thủ tục đầu tư, các dự án nguồn điện của EVN, dự án đồng bộ nguồn khí, dự án thuỷ điện. 

Thủ tướng nêu rõ, Thường trực Chính phủ đồng ý xem xét cơ chế đặc thù áp dụng cho các dự án điện cấp bách trong thời gian tới. Các cơ quan liên quan sớm trình Chính phủ xem xét dự thảo. Thủ tướng đồng ý nguyên tắc mua hết công suất thủy điện nhỏ, điện mặt trời với giá hợp lý và với điều kiện đáp ứng khả năng nối lưới của từng dự án. Bộ Công Thương đổi mới phương pháp thực hiện giám sát tiến độ các dự án điện trọng điểm; thường xuyên giao ban, kịp thời báo cáo Chính phủ tiến độ các dự án này; tiếp tục rà soát các dự án điện cấp bách, cần triển khai; bảo đảm đủ nguồn cung than, khí cho các nhà máy điện.

Bộ Công Thương và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp khẩn trương trình phương án xử lý dự án Nhiệt điện Thái Bình 2. Bộ Công Thương khẩn trương báo cáo, trình Chính phủ vấn đề Quy hoạch điện VIII; báo cáo vấn đề liên quan dự án Nhiệt điện Quảng Trạch 1. Ngân hàng Nhà nước xem xét cơ chế cho vay vượt hạn mức tín dụng đối với dự án nguồn điện. Các tập đoàn EVN, TKV tập trung nguồn lực hoàn thành các dự án điện, không được chậm tiến độ. Bộ Công Thương ưu tiên tập trung chỉ đạo vấn đề này.

Các bộ, ngành, địa phương hỗ trợ tạo điều kiện tối đa về mặt bằng cho các dự án nguồn và lưới điện; thúc đẩy, tháo gỡ, báo cáo kịp thời các vấn đề liên quan bảo đảm điện.