Phát huy vai trò nữ nhà báo trong sự nghiệp Báo chí Cách mạng Việt Nam

Sự kiện là hoạt động có ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc, hướng tới tôn vinh những đóng góp quan trọng của phụ nữ và báo chí nữ trong suốt chiều dài phát triển của nền Báo chí Cách mạng.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam; cùng hơn 200 đại biểu là các chuyên gia, nhà khoa học, nhà báo, giảng viên, sinh viên các cơ sở đào tạo báo chí - truyền thông, đại diện Hội LHPN một số tỉnh, thành và nhiều cơ quan thông tấn báo chí trên cả nước.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Tuyến cho biết, kể từ khi được Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, trong suốt 100 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam luôn là lực lượng xung kích, tuyên truyền đắc lực góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

“Trong suốt một thế kỷ, đội ngũ nhà báo nữ và dòng báo chí nữ đã không chỉ hoàn thành sứ mệnh vẻ vang của báo chí cách mạng, mà còn trở thành lực lượng truyền thông đặc biệt trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, thúc đẩy bình đẳng giới và truyền cảm hứng xã hội về sự tiến bộ của phụ nữ.

Những nhà báo cầm bút – cầm súng, những nữ nhà báo nơi tuyến lửa hay trên mặt trận truyền thông thời bình, đã và đang là những chứng nhân và chủ thể quan trọng của sự nghiệp báo chí cách mạng và phát triển bền vững", Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam nhấn mạnh.

Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Tuyến chia sẻ, ngược dòng lịch sử báo chí nước nhà, từ những trang báo đầu tiên như Nữ giới chung (năm 1919) do bà Sương Nguyệt Anh làm chủ bút - đến Tiếng gọi phụ nữ (năm 1945), Phụ nữ Việt Nam (1948), Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh (1975), Phụ nữ Thủ đô (1986)… dòng báo chí nữ luôn đồng hành, phản ánh, dẫn dắt và cổ vũ cho sự nghiệp giải phóng và phát triển của phụ nữ Việt Nam qua từng giai đoạn lịch sử.

Trong các cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc cũng như thời kỳ đổi mới, lớp lớp các thế hệ phụ nữ cùng nhân dân cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã làm nên những mốc son chói lọi. Họ là những nhà báo vừa làm trách nhiệm với báo chí, vừa là người tiếp lửa, cổ vũ cho phong trào cách mạng trong đó có phong trào phụ nữ.

Ngày nay, trước yêu cầu của một nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn, việc nghiên cứu, đánh giá vai trò báo chí từ góc nhìn giới là rất cần thiết.

"Bước vào kỷ nguyên mới với quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, các nhà báo nữ và dòng báo chí nữ đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức, đòi hỏi bản lĩnh, sự chuyên nghiệp và khát vọng đổi mới không ngừng", Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam nhận định.

Trình bày tham luận tại hội thảo, bà Trần Thị Kim Hoa - Nguyên Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam cho rằng, có thể coi báo chí viết về phụ nữ ở nước ta như một dòng chảy quan trọng của báo chí nói chung, trong đó đặc biệt là Báo chí Cách mạng Việt Nam, phản ánh sinh động và chính xác tiến trình giải phóng, đồng thời tái định nghĩa vai trò của người phụ nữ trong xã hội.

Lịch sử báo chí Việt Nam đầu thế kỷ XX đã ghi nhận hình ảnh và vị thế người phụ nữ không chỉ là đối tượng, nhân vật được phản ánh, một bộ phận công chúng, mà còn có những bằng chứng trực tiếp vô cùng phong phú, sinh động để khẳng định sự tham gia vào lịch sử báo chí của các nhà báo nữ, với một quá trình từng bước trở thành chủ thể kiến tạo và định hình nội dung truyền thông.

Bước vào thế kỷ XX, bắt đầu có sự xuất hiện mới mẻ, duyên dáng, mộc mạc mà không kém phần hấp dẫn của những tờ báo do chính phụ nữ sáng lập và điều hành. Thực tế này đã chính thức đặt nền móng cho sự phát triển của một dòng báo chí mang tính giới, nơi người phụ nữ không chỉ được nói đến, mà còn tự cất lên tiếng nói của mình.

Tham luận tại Hội thảo, TS. Nhị Lê - Nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản khẳng định: “Trước thềm Kỷ nguyên mới, trong 5 tháng qua, Đảng ta đã ban hành 4 quyết sách lớn gồm: Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024, về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, yếu tố được xem là động lực tiên quyết để tăng tốc phát triển; Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/1/2025, về hội nhập quốc tế sâu rộng, nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc phát triển kinh tế độc lập, tự chủ, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ; Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025, về đổi mới công tác lập pháp, hoàn thiện thể chế để tạo hành lang pháp lý ổn định, thông thoáng, thúc đẩy phát triển và Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 4/5/2025, về phát triển kinh tế tư nhân.

Có thể gọi đó là "bộ tứ chiến lược" cấu thành chỉnh thể tư tưởng và hành động mà Tổng Bí thư Tô Lâm gọi là "bộ tứ trụ cột". Các quyết sách này có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau như những trụ cột để tạo nên sức bật cho nền kinh tế và đổi mới xã hội. Và, trên tầm vĩ mô, đó cũng là tầm nhìn, cương lĩnh hành động và động lực phát triển của phụ nữ và phong trào phụ nữ Việt Nam trong vị thế một nửa dân tộc cùng đất nước bước vào Kỷ nguyên mới phú cường”.

Bà Nguyễn Thị Kim Dung - Trưởng ban Tuyên giáo TW Hội LHPN Việt Nam cho rằng, đối với công tác phụ nữ, báo chí vừa là công cụ truyền tải thông tin, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng và những đóng góp quan trọng của phụ nữ trên mọi lĩnh vực, vừa là kênh truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức, khơi dậy lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và phát huy vai trò, vị thế của phụ nữ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng không chỉ là công cụ tuyên truyền hiệu quả của Đảng mà còn là tiếng nói đồng hành cùng phụ nữ Việt Nam trong hành trình khẳng định vị thế, vai trò trong gia đình và xã hội. Những nỗ lực của các nhà báo nữ và dòng báo nữ đã góp phần thay đổi nhận thức xã hội về giới, thúc đẩy thực hiện bình đẳng giới, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Thông qua các bài viết, chuyên mục, chương trình, báo chí đã phản ánh trung thực, sâu sắc đời sống của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh, trong xây dựng hòa bình và hội nhập quốc tế, qua đó thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào mọi lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.

Tại hội thảo, các đại biểu cùng nhau trao đổi, phân tích những nghiên cứu và dẫn chứng lịch sử, làm nổi bật vai trò của báo chí nữ và các nhà báo nữ qua các thời kỳ.

Đặc biệt, 35 tham luận, cùng các ý kiến gửi tới hội thảo là những công trình nghiên cứu công phu của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà báo, lãnh đạo cơ quan báo chí và cán bộ Hội, góp phần làm rõ hai nội dung trọng tâm như: Báo chí Cách mạng Việt Nam: 100 năm đồng hành cùng phong trào phụ nữ; Báo chí Cách mạng với sứ mệnh của phụ nữ trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Hội thảo cũng là dịp để ghi nhận, tôn vinh những nỗ lực, đóng góp bền bỉ của các thế hệ nhà báo nữ - những người không chỉ làm báo mà còn tiên phong trong các phong trào xã hội, đóng góp cho sự phát triển bình đẳng và tiến bộ giới.

Báo chí, đặc biệt là dòng báo nữ sẽ tiếp tục là lực lượng quan trọng trong công cuộc xây dựng một xã hội công bằng, văn minh, nơi phụ nữ được tôn trọng, phát huy tiềm năng và cống hiến cho đất nước; đồng thời tiếp tục giữ gìn và phát triển các giá trị tốt đẹp của báo chí cách mạng Việt Nam./.