Dấu ấn Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (Bài cuối): Quyết định nhiều nội dung về kinh tế - xã hội đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững

Theo đó, Quốc hội đã xem xét, thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao đời sống Nhân dân; để đến năm 2030 nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.

Hệ thống chỉ tiêu và các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được xác định toàn diện, tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và chuyển đổi số, phát triển các thành phần kinh tế, xây dựng hạ tầng đồng bộ, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và củng cố quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 nhằm xác định nguồn lực tổng thể, dự kiến bố trí vốn cho các ngành, lĩnh vực theo mục tiêu chiến lược của cả giai đoạn, tránh dàn trải, lãng phí; nâng cao hiệu quả đầu tư công, tạo nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, hỗ trợ các dự án kết cấu hạ tầng quan trọng; quản lý tập trung, thống nhất; thực hiện phân cấp, tạo sự chủ động cho các bộ, ngành và địa phương; làm cơ sở để xây dựng và thực hiện kế hoạch đầu tư công hằng năm phù hợp với mục tiêu dài hạn,...

Nổi bật là Quốc hội quyết định tổng mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 là 8.220.000 tỷ đồng (vốn ngân sách Trung ương 3.800.000 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương 4.420.000 tỷ đồng). Bố trí 254.027 tỷ đồng vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030 để thực hiện 5 Chương trình mục tiêu quốc gia. Đồng thời, giao Chính phủ chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án quan trọng quốc gia theo quy định của pháp luật; ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia theo hướng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để đảm bảo thực hiện hiệu quả các chương trình,...

Cũng tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã xem xét, thông qua Nghị quyết về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia và kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030 là cơ sở quan trọng nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng, tạo nền tảng tài chính cho mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững trong giai đoạn tới. Trong đó, Quốc hội đã quyết nghị cụ thể các nội dung về: (i) mục tiêu tổng quát và cụ thể về thu, chi, bội chi, và nợ công (nợ Chính phủ, nợ nước ngoài) trong 5 năm'; (ii) cân đối tổng thể, bao gồm tổng số thu, cơ cấu thu (nội địa, dầu thô, xuất nhập khẩu), tổng số chi và cơ cấu chi (đầu tư phát triển, chi thường xuyên, trả nợ); (iii) Giới hạn nợ nước ngoài, nợ công, nợ chính phủ nhằm đảm bảo an ninh tài chính²; (iv) Các biện pháp quản lý, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính.

Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết bổ sung dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2024 và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024, trong đó đã: (i) Bổ sung dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2024 là 13.760 tỷ đồng; (ii) Tổng số thu cân đối ngân sách nhà nước là 3.402.379 tỷ đồng; (iii) Tổng số chi cân đối ngân sách nhà nước là 3.587.655 tỷ đồng; (iv) Bội chi ngân sách nhà nước là 323.308 tỷ đồng, bằng 2,8% tổng sản phẩm trong nước (GDP), không bao gồm kết dư ngân sách địa phương; (v) Tổng mức vay của ngân sách nhà nước để bù đắp bội chi và trả nợ gốc là 611.200 tỷ đồng.

Trong kỳ họp đầu tiên khóa XVI, Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát và Nghị quyết thành lập Đoàn giám sát của Quốc hội để tiến hành giám sát chuyên đề năm 2027. Theo đó, bên cạnh các hoạt động giám sát tối cao theo quy định, Quốc hội sẽ tiến hành giám sát tối cao chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính” tại Kỳ họp thứ 4.

Đồng thời, thực hiện quy định mới của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng Nhân dân, Quốc hội giao Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, căn cứ chức năng, nhiệm vụ của mình và tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp để tổ chức giám sát ngay trong năm 2026 đối với một số nội dung và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả giám sát trong năm 2027; chủ động theo dõi, giám sát việc triển khai, tổ chức thi hành pháp luật, nắm bắt các khó khăn, vướng mắc, nhất là về quy định pháp luật để kịp thời đề xuất Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương có giải pháp tháo gỡ, hoàn thiện hệ thống pháp luật; trường hợp cần thiết, kịp thời báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, tổ chức giám sát.

Ngoài ra, Quốc hội đã xem xét, thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương nhằm cụ thể hóa các yêu cầu, chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị về thành lập thành phố Đồng Nai ngay trong năm 2026 theo quy định để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết phát triển với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia.

“

Thành phố Đồng Nai được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai. Cùng đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai. Các Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực thi hành từ ngày 30/4/2026.

Dấu ấn nổi bật nữa tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiến hành xem xét, thảo luận về các báo cáo: đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; kết quả thực hiện công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025; tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI; kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV,...

Đồng thời, tại Kỳ họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo, xin ý kiến đại biểu Quốc hội (bằng văn bản) về Kế hoạch triển khai Kết luận của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI./.

Phạm Hoa