"Xoan mở hội": Thanh âm đất tổ tại Bảo tàng Hà Nội
Vào ngày 23/5 tới đây, tại Bảo tàng Hà Nội, sự kiện "Xoan mở hội" sẽ mang đến không gian trải nghiệm độc đáo cho người yêu văn hóa, đặc biệt là giới trẻ, với chủ đề khám phá nghệ thuật hát Xoan Phú Thọ.
Chương trình là một phần trong khuôn khổ dự án truyền thông "Thanh âm đất Tổ" do nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện, với sự hợp tác của Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh Phú Thọ thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ.
Khác với các buổi trình diễn truyền thống, sự kiện sẽ tái hiện không gian văn hóa hát Xoan theo nhiều góc độ tương tác, giúp công chúng không chỉ ngắm nhìn mà còn tham gia trực tiếp vào hoạt động văn hóa dân gian này.
Tại sự kiện, người tham gia sẽ có cơ hội giao lưu trực tiếp với các nghệ nhân ưu tú đến từ phường Xoan cổ An Thái, lắng nghe những câu chuyện về hành trình gìn giữ và phát huy loại hình nghệ thuật đã tồn tại hàng trăm năm, cũng như thưởng thức các làn điệu Xoan cổ độc đáo.
Không gian sự kiện còn được trang trí theo phong cách truyền thống, với khu trưng bày tư liệu, trang phục và nhạc cụ Xoan cổ, giúp khán giả nhanh chóng đi vào không khí văn hóa vùng đất Thổ Tiền.
Điểm nhấn chính của chương trình là buổi biểu diễn hát Xoan kéo dài gần 90 phút, với các tiết mục tiêu biểu được chọn lọc từ nhiều thể loại khác nhau. Khán giả sẽ được nghe các bài hát Thờ như "Nhập tịch mời vua", "Giáo pháo", các bài hát Quả cách như "Hát ru mời rượu" và các tiết mục hát Hội nổi tiếng như "Bỏ bộ", "Mó cá". Giữa các chặng trình diễn sẽ có các buổi giao lưu và học hát trực tiếp, với sự hướng dẫn của các nghệ nhân chuyên nghiệp.
Người tham gia sẽ được học cách hát những câu Xoan đơn giản, nắm bắt nhịp điệu và tìm hiểu ý nghĩa sâu sắc của từng đoạn hát, để có thể cảm nhận thật sự nét đẹp của loại hình nghệ thuật này thay vì chỉ ngắm nhìn từ xa.
Ngoài buổi biểu diễn chính, sự kiện còn có nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị dành cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là giới trẻ. Các workshop trang trí phách tre sẽ giúp người tham gia tự tay làm ra nhạc cụ truyền thống, khu photobooth với trang phục và bối cảnh theo phong cách văn hóa Hùng Vương sẽ tạo cơ hội chụp ảnh lưu niệm thú vị, cùng khu trưng bày sản phẩm sáng tạo lấy cảm hứng từ văn hóa hát Xoan.
Tất cả các hoạt động đều được thiết kế theo hướng tương tác, giúp giới trẻ tiếp cận di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại theo cách gần gũi, thú vị thay vì qua những bài giảng khô khan.
Hát Xoan Phú Thọ là loại hình nghệ thuật dân gian gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Vua Hùng, có lịch sử hàng ngàn năm tại tỉnh Phú Thọ. Năm 2017, loại hình nghệ thuật này chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, sau khi được đưa ra danh sách di sản cần bảo vệ khẩn cấp một thời gian. Dự án "Thanh âm đất Tổ" được ra đời dựa trên thực tế hát Xoan được biểu diễn thường xuyên tại đình Hùng Lô để phục vụ du khách, với mục tiêu lan tỏa những giá trị cốt lõi của nghệ thuật này qua góc nhìn trẻ trung, sáng tạo thông qua hình ảnh, câu chuyện và các chiến dịch truyền thông hiện đại./.