Hà Nội ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035

Kế hoạch nhằm mục đích hướng tới việc tổ chức nghiên cứu, quán triệt sâu rộng các nội dung trọng tâm nhằm giảm thiểu nguy cơ và số lượng tội phạm mua bán người. Đồng thời, công tác tiếp nhận, xác minh, giải cứu, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân phải được thực hiện một cách hiệu quả nhất.

Thành phố yêu cầu các mục tiêu và giải pháp trong năm 2026 cần được cụ thể hóa toàn diện, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị theo cơ chế phối hợp chặt chẽ, bảo đảm nguyên tắc sáu rõ bao gồm rõ việc, rõ người, rõ thời gian, rõ tiến độ, rõ kết quả và rõ thẩm quyền.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của chính quyền và phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân. Thành phố cũng chú trọng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để hỗ trợ chỉ đạo điều hành, bảo đảm quá trình thực hiện diễn ra xuyên suốt, liên tục, quyết liệt và tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu chính trị, pháp luật.

Đối với công tác tham mưu và chỉ đạo, các cấp ủy Đảng và chính quyền có trách nhiệm quán triệt, triển khai hiệu quả Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, sửa đổi bổ sung năm 2025, cùng Nghị định số 162/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Việc phòng, chống tội phạm phải gắn liền với nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, lấy địa bàn cơ sở làm trọng tâm.

Thành phố yêu cầu thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, tuyên truyền viên, đặc biệt là kiến thức về giới, tâm lý nạn nhân, người dưới 18 tuổi đi cùng, cũng như kỹ năng thu thập, giải mã dữ liệu điện tử để truy vết tội phạm. Công tác nắm bắt, phân tích và dự báo tình hình cần được thực hiện tốt để kịp thời tham mưu các giải pháp phù hợp. Song song với đó, cần nâng cao chất lượng dịch vụ của các cơ sở hỗ trợ nạn nhân về tâm lý, y tế, pháp lý, đào tạo nghề và cập nhật hoàn thiện cơ sở dữ liệu thống kê để phục vụ điều tra, quản lý nhà nước.

Trong công tác phòng ngừa, Thành phố đẩy mạnh tuyên truyền với các hình thức đa dạng, tận dụng tối đa phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống thông tin cơ sở và không gian mạng nhằm vận động nhân dân tích cực tham gia tố giác tội phạm. Kế hoạch nhấn mạnh việc tranh thủ người có uy tín, người có ảnh hưởng trong xã hội để định hướng dư luận, tổ chức các chiến dịch truyền thông trọng điểm nhân Ngày thế giới và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người 30 tháng 7 năm 2026.

Lực lượng chức năng sẽ tăng cường rà soát, ngăn chặn các tài khoản, website sử dụng công nghệ cao để dụ dỗ lao động kiểu việc nhẹ lương cao, tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, mua bán mô, bộ phận cơ thể hoặc đưa người xuất cảnh trái phép. Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc sẽ được củng cố gắn với việc cảm hóa, tạo công ăn việc làm cho người có quá khứ lầm lỗi và nhân rộng các mô hình điển hình.

Đặc biệt, các trường trung học cơ sở sẽ tổ chức truyền thông cho học sinh về thủ đoạn của tội phạm để các em tự bảo vệ bản thân, đồng thời triển khai các câu lạc bộ di cư an toàn cho thanh thiếu niên từ 12 đến 30 tuổi. Các cơ quan, đoàn thể cũng cần quan tâm, hỗ trợ phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và nạn nhân trở về để họ ổn định cuộc sống, phòng ngừa nguy cơ tái phạm hoặc tiếp tục bị lừa gạt.

Đối với công tác đấu tranh và xử lý tội phạm, lực lượng Công an, chủ công là Cảnh sát hình sự, sẽ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để nắm chắc tình hình, hướng dẫn Công an xã, phường nâng cao hiệu quả điều tra thân thiện khi tiếp nhận, giải quyết tố giác tin báo. Sự phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng như Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân các cấp sẽ được tăng cường để thống nhất xác định các vụ án lớn, án điểm, các vụ việc dư luận quan tâm, nhất là các vụ mua bán người trong nội địa, có yếu tố nước ngoài hoặc xâm hại trẻ em dưới 16 tuổi.

Những vụ án này sẽ được khẩn trương nghiên cứu hồ sơ, đưa ra xét xử kịp thời, nghiêm minh nhằm răn đe, giáo dục chung và củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân. Cuối cùng, công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác và kiến nghị khởi tố đối với các vụ việc liên quan đến mua bán người sẽ được nâng cao hiệu quả, từ đó kịp thời phát hiện những khó khăn, bất cập trong quy định pháp luật để đề xuất sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn.

Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan, đơn vị nhằm xây dựng mạng lưới phối hợp đồng bộ trong công tác phòng, chống mua bán người. Với vai trò chủ công, Công an Thành phố chịu trách nhiệm toàn diện từ khâu nắm tình hình, điều tra triệt phá các đường dây tội phạm, đến chủ trì xây dựng nội dung tuyên truyền, quản lý xuất nhập cảnh, bảo vệ dữ liệu dân cư và triệt xóa các hội nhóm vi phạm trên không gian mạng.

Sở Nội vụ tập trung gắn kết công tác này với các chương trình an sinh xã hội, giải quyết việc làm, đồng thời siết chặt quản lý lĩnh vực cung ứng lao động ngoài nước để phòng ngừa rủi ro. Sở Y tế đảm nhận việc ban hành tiêu chuẩn dịch vụ hỗ trợ, nâng cao năng lực y tế cơ sở để tiếp nhận, chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và bảo mật thông tin cho nạn nhân trên nguyên tắc lấy nạn nhân làm trung tâm.

Bên cạnh đó, các sở chuyên ngành khác cũng triển khai những biện pháp phòng ngừa đặc thù theo lĩnh vực quản lý. Sở Tư pháp tăng cường kiểm tra các hoạt động nhạy cảm như kết hôn, cho nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài và rà soát chính sách trợ giúp pháp lý. Sở Giáo dục và Đào tạo lồng ghép kiến thức phòng chống mua bán người, kỹ năng số và di cư an toàn vào các chương trình ngoại khóa trường học.

Sở Văn hóa và Thể thao chịu trách nhiệm quản lý nội dung thông tin trên báo chí, internet, lữ hành, lưu trú và niêm yết cam kết pháp luật tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ. Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò ứng dụng công nghệ lớn, trí tuệ nhân tạo để giám sát thông tin mạng, trong khi Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung ngăn chặn hành vi cưỡng bức lao động trong ngành khai thác thủy sản.

Thành phố giao Viện Kiểm sát và Tòa án nhân dân Thành phố đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh các vụ án điểm, rà soát án lệ và kiến nghị khắc phục các sơ hở quản lý. Cuối cùng, Ủy ban nhân dân cấp xã đóng vai trò thực thi tại cơ sở thông qua việc tự kiểm tra các cơ sở kinh doanh, tuyên truyền sâu rộng đến nhân dân, phối hợp tổ chức Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người, đồng thời chủ động rà soát, thống kê để kịp thời hỗ trợ nạn nhân tại địa phương./.

Duy Minh