Hà Nội thông qua cơ chế hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa
Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ tư HĐND Thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết Quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ tổ chức, cá nhân bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với di tích; khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử; công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện Điểm a, Khoản 1, Điều 15 Luật Thủ đô).
Nghị quyết đã quy định về cơ chế khuyến khích và huy động nguồn lực xã hội đầu tư bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa. Trong đó, thành phố khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư, tài trợ, viện trợ, đồng hành cùng Nhà nước trong hoạt động bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa.
Nguồn lực xã hội được huy động bằng tiền, tài sản, hiện vật, tư liệu, quyền tài sản, công nghệ, tri thức, ngày công lao động và các nguồn lực hợp pháp khác.
Về cơ chế hỗ trợ bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa, nguyên tắc là ưu tiên hỗ trợ đối với di sản văn hóa có giá trị đặc biệt tiêu biểu; di sản văn hóa có nguy cơ xuống cấp nghiêm trọng; khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử đặc trưng của Thủ đô; các trường hợp có khả năng huy động nguồn lực xã hội và phát huy hiệu quả sau khi được hỗ trợ.
Đối với tổ chức, cá nhân sở hữu công trình kiến trúc có giá trị, thành phố khuyến khích và hỗ trợ chủ sở hữu, người quản lý, người sử dụng hợp pháp công trình kiến trúc có giá trị chủ động thực hiện các biện pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị công trình.
Thành phố sẽ hỗ trợ khảo sát, kiểm kê, đo vẽ hiện trạng, nghiên cứu, tư liệu hóa, lập hồ sơ khoa học và các hoạt động xác định giá trị di sản văn hóa; lập hồ sơ kiểm kê, nhận diện, đánh giá giá trị, hồ sơ xếp hạng di tích; lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích. Hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu số, số hóa tư liệu, quét 3D, lập hồ sơ số và ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa...
Thành phố ưu tiên hỗ trợ đối với công trình kiến trúc có giá trị thuộc khu phố cổ, khu phố cũ, làng cổ, khu vực bảo tồn; biệt thự cũ, nhà cổ và các công trình kiến trúc tiêu biểu thuộc danh mục được cơ quan có thẩm quyền công bố.
Với các khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử được xem xét hỗ trợ bao gồm: Khu phố cổ, khu phố cũ, làng cổ, không gian văn hóa truyền thống; khu vực có giá trị đặc trưng về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và các khu vực khác được cơ quan có thẩm quyền xác định, công bố theo quy định của pháp luật.
Hằng năm, căn cứ khả năng cân đối ngân sách, mục tiêu phát triển văn hóa Thủ đô và nhu cầu thực tiễn, UBND thành phố quyết định hoặc trình cấp có thẩm quyền quyết định danh mục nhiệm vụ, chương trình, dự án, đối tượng ưu tiên hỗ trợ để tổ chức thực hiện.
Việc lựa chọn đối tượng hỗ trợ được xem xét trên cơ sở một hoặc một số tiêu chí về giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, kiến trúc, nghệ thuật; mức độ xuống cấp, nguy cơ hư hỏng hoặc mai một giá trị; tính cấp thiết của nhiệm vụ bảo tồn; khả năng huy động nguồn lực xã hội; hiệu quả phát huy giá trị sau hỗ trợ; tác động đối với cộng đồng và sự phát triển văn hóa Thủ đô.
Theo nghị quyết này, tổ chức, cá nhân có thành tích hoặc đóng góp tiêu biểu cho hoạt động bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa được xem xét khen thưởng theo quy định của pháp luật. Thành phố thực hiện các hình thức tôn vinh phù hợp đối với tổ chức, cá nhân có đóng góp xuất sắc cho sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Thủ đô.