Hà Nội phát triển kinh tế đêm dựa trên nguồn lực di sản và sáng tạo đương đại
Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ 4, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết Quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh sản phẩm, dịch vụ được tổ chức và vận hành trong thời gian ban đêm, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Mục tiêu của "Thành phố trải nghiệm ban đêm"
Nghị quyết yêu cầu hoạt động kinh tế đêm phải dựa trên lợi thế nguồn lực di sản phong phú, đa dạng của Hà Nội; khai thác hệ thống di tích, di sản văn hóa phi vật thể, hệ thống làng nghề để hình thành hình ảnh Hà Nội là “Thành phố trải nghiệm ban đêm”.
Kinh tế đêm Hà Nội phải thể hiện tinh thần thanh lịch, văn minh của người Hà Nội, với tiêu chuẩn là sự tinh tế, tài hoa và khả năng hội tụ tinh hoa của cả nước. Các sản phẩm kinh tế đêm của Hà Nội mang tinh thần sáng tạo đương đại, tiếp cận công nghệ mới nhưng vẫn giữ chiều sâu văn hóa.
Đồng thời kinh tế đêm Hà Nội phải có khả năng vận hành bền vững, gắn với di sản, công nghiệp văn hóa, sáng tạo, du lịch chất lượng cao, dịch vụ hiện đại và đô thị thông minh; góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, gia tăng sức hấp dẫn của Hà Nội đối với du khách trong nước và quốc tế, đồng thời khẳng định thương hiệu “Đêm Hà Nội” an toàn, văn minh, bản sắc và có sức cạnh tranh trong khu vực.
Nghị quyết cũng quy định về ngành, nghề, lĩnh vực hoạt động như các hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật (hoạt động biểu diễn nghệ thuật, triển lãm, trưng bày; điện ảnh; trình diễn di sản văn hóa phi vật thể, văn hóa truyền thống…) được tổ chức tại các không gian công cộng, tuyến phố đi bộ, không gian di sản văn hóa, triển lãm, nhà hát, rạp hát, rạp chiếu phim, các thiết chế văn hóa, các địa điểm của tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực kinh tế đêm.
Quy hoạch 6 mô hình không gian đặc trưng và các lĩnh vực ưu tiên phát triển
Nghị quyết định hướng phát triển kinh tế đêm thông qua sáu mô hình không gian đặc trưng nhằm khai thác tối đa tiềm năng của thủ đô. Trong đó, khu vực trung tâm lịch sử sẽ tập trung vào du lịch di sản và ẩm thực truyền thống đi đôi với bảo tồn nghiêm ngặt, còn các tuyến phố đi bộ và vùng hồ Tây sẽ thiên về hoạt động nghệ thuật sáng tạo. Các đô thị mới và trung tâm thương mại lớn như Tây hồ Tây hay Hòa Lạc được quy hoạch thành tổ hợp giải trí, mua sắm hiện đại với khung thời gian linh hoạt để giảm tải cho vùng lõi.
Đồng thời, các trục cảnh quan sinh thái, hệ thống sông hồ như sông Hồng cùng các cụm di tích lịch sử, làng nghề ngoại thành cũng được đưa vào khai thác du lịch tâm linh, trải nghiệm văn hóa và nghỉ dưỡng đêm. Đặc biệt, trục cảnh quan sông Hồng được định hướng trở thành trung tâm văn hóa - sáng tạo dịch vụ chất lượng cao, đóng vai trò là điểm đến biểu tượng mới của kinh tế đêm Hà Nội.
Khuyến khích các hoạt động lĩnh vực công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo, nghệ thuật đương đại, liên ngành, các hoạt động ứng dụng công nghệ, thiết kế sáng tạo dựa trên nguồn lực văn hóa trong hoạt động kinh tế đêm. Các hoạt động du lịch và dịch vụ du lịch gồm tham quan du lịch ban đêm, các tour tuyến du lịch đêm, du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm, dịch vụ hướng dẫn du lịch; các dịch vụ phục vụ khách du lịch...
Khung thời gian hoạt động linh hoạt theo từng cấp độ và khu vực
Theo đó, Nghị quyết quy định khung thời gian hoạt động kinh tế đêm theo hướng linh hoạt, có điều kiện, phù hợp với đặc điểm từng khu vực, từng loại hình dịch vụ, nhu cầu thị trường và năng lực quản lý của thành phố.
Khung thời gian từ 18 giờ đến 24 giờ: Là khung thời gian hoạt động chính phục vụ rộng rãi nhu cầu của người dân Thủ đô và khách du lịch; khuyến khích tổ chức các loại hình dịch vụ du lịch, văn hóa, ẩm thực, thể thao, thương mại, mua sắm, giải trí, biểu diễn nghệ thuật và dịch vụ hỗ trợ tại khu vực đáp ứng điều kiện hạ tầng, đồng thời tuân thủ quy định về môi trường, tiếng ồn, an ninh, trật tự và đời sống dân cư.
Khung thời gian từ 18 giờ đến 02 giờ sáng: Áp dụng đối với khu phát triển thương mại và văn hóa, phố đi bộ, khu du lịch, khu vực được quy hoạch phát triển kinh tế đêm và mô hình đáp ứng điều kiện. Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải lựa chọn loại hình dịch vụ phù hợp giấy phép, bảo đảm phương án kiểm soát tiếng ồn, vệ sinh môi trường, ánh sáng, an ninh, trật tự theo quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng.
Khung thời gian từ 18 giờ đến 06 giờ sáng: Được xem xét áp dụng có giới hạn, có chọn lọc tại một số khu vực, tuyến phố hoặc tổ hợp dịch vụ tách biệt, đáp ứng tiêu chuẩn chặt chẽ về hạ tầng, an ninh, trật tự, quản lý đô thị, nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của khách du lịch, nhất là khách quốc tế.
Ngoài ra, thành phố cũng xem xét áp dụng cơ chế mở rộng thời gian linh hoạt tại các vùng thí điểm sau khi đánh giá kỹ lưỡng các tiêu chí về hạ tầng, quản lý và đảm bảo không gây tác động tiêu cực đến đời sống của cộng đồng dân cư hiện hữu...
Mô hình vận hành và tiêu chí công nhận các khu, tuyến kinh tế đêm tại Hà Nội
Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội quy định cụ thể về mô hình tổ chức và hình thức công nhận đối với các khu, tuyến, điểm kinh tế đêm trên địa bàn. Theo đó, các không gian này sẽ được vận hành linh hoạt dưới một trong ba hình thức quản lý bao gồm cơ quan nhà nước trực tiếp điều hành, giao cho đơn vị sự nghiệp công lập, ban quản lý di tích, doanh nghiệp hoặc tổ chức đứng ra khai thác, hoặc áp dụng mô hình liên kết nhiều chủ thể cùng phối hợp quản lý dựa trên phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Về hình thức công nhận hoạt động chính thức, nghị quyết phân chia rõ thành hai trường hợp cụ thể. Đối với quy mô khu và tuyến kinh tế đêm, việc công nhận chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện hạ tầng kỹ thuật, xác định rõ ràng ranh giới phân vùng, có phương án vận hành, mô hình quản lý cụ thể và phải đạt tỷ lệ đồng thuận từ 50% cư dân sinh sống tại phân vùng đó trở lên. Trong khi đó, đối với các điểm kinh tế đêm, quy trình công nhận chính thức sẽ được thông qua ngay khi đơn vị đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật cùng phương án vận hành và mô hình quản lý phù hợp./.