Trưng bày "Bút thép, lòng son" tôn vinh những người làm báo cách mạng
Hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò đã phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức buổi trưng bày chuyên đề mang tên “Bút thép, lòng son”. Trưng bày “Bút thép, lòng son” sẽ tiếp tục mở cửa đón khách đến hết ngày 15/11/2026 tại số 1 phố Hỏa Lò, Hà Nội.
Đây là một hoạt động thiết thực nhằm tôn vinh các thế hệ nhà báo cách mạng, những người đã biến ngòi bút thành vũ khí chiến đấu sắc bén vì độc lập dân tộc, đồng thời bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các nhà báo, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp vẻ vang này.
Thông qua ba nội dung lớn, không gian trưng bày đã tái hiện một cách sinh động chặng đường hơn một thế kỷ hình thành và phát triển của nền báo chí nước nhà. Ở phần đầu tiên với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Những dấu mốc lịch sử”, người xem được dẫn dắt ngược dòng thời gian từ sự kiện Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập tại Quảng Châu năm 1925, cho đến những bước chuyển mình mạnh mẽ trong các giai đoạn lịch sử tiếp theo.
Từ những năm 1930, bất chấp sự đàn áp khốc liệt của thực dân, các tờ báo cách mạng vẫn liên tục ra đời để tuyên truyền đường lối của Đảng và cổ vũ phong trào quần chúng. Qua thời kỳ Mặt trận Dân chủ đến các cuộc kháng chiến trường kỳ, báo chí luôn đồng hành cùng dân tộc, lan tỏa mạnh mẽ khát vọng độc lập và tinh thần yêu nước nồng nàn.
Điểm nhấn sâu sắc nhất của toàn bộ triển lãm nằm ở nội dung thứ hai mang tên “Bút thép, lòng son”. Tại đây, hình ảnh những người làm báo trong hoàn cảnh khắc nghiệt của chốn lao tù và chiến trường bom đạn được khắc họa vô cùng chân thực. Ở các nhà tù khét tiếng như Hỏa Lò, Côn Đảo, Sơn La hay Buôn Ma Thuột, các chiến sĩ cách mạng đã mưu trí, sáng tạo vượt qua mọi thiếu thốn để bí mật biên soạn, xuất bản các tờ báo thủ công như “Lao tù tạp chí”, “Đời tù”, “Xuân tù”, “Suối reo” hay “Người tù đỏ”. Những trang viết ấy chính là nguồn động viên tinh thần to lớn cho các chiến sĩ giữ vững lý tưởng cách mạng.
Không chỉ tồn tại sau song sắt, ngọn lửa báo chí còn rực cháy ngay tại những chiến trường ác liệt nhất. Khán giả được chứng kiến hình ảnh các tòa soạn dã chiến dựng bên chiến hào, trong rừng sâu hay dưới hầm trú ẩn, tiêu biểu như trạm phát hành báo Cứu Quốc, tòa soạn tiền phương của báo Quân đội nhân dân tại đồi Ngựa Hí trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, hay các cơ quan báo chí tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam. Không gian này cũng là nơi trang nghiêm tưởng nhớ các nhà báo liệt sĩ đã ngã xuống vì Tổ quốc như Trần Kim Xuyến, Bùi Đình Túy, Phạm Thị Ngọc Huệ, Dương Thị Xuân Quý, Lương Nghĩa Dũng. Họ đã dùng cả tuổi trẻ và máu xương của mình để ghi lại những thước phim, những bản tin chân thực nhất của lịch sử.
Phần cuối của trưng bày với tên gọi “Tiếp nối dòng chảy” là lời khẳng định về vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại mới. Kế thừa truyền thống vẻ vang của thế hệ đi trước, đội ngũ người làm báo hôm nay đang tiếp tục dấn thân để phản ánh trung thực mọi mặt của đời sống xã hội, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Để tăng tính trải nghiệm cho công chúng, ban tổ chức đã tích hợp công nghệ hiện đại, cho phép khách tham quan quét mã QR để nghe thuyết minh trực tiếp trên các nền tảng trực tuyến như Spotify và Apple Podcasts./.