Chuyển đổi số và cải cách hành chính – Lực đẩy kép cho xuất khẩu Hà Nội

Để hiện thực hóa điều đó, Hà Nội sẽ thực hiện đồng bộ các giải pháp hỗ trợ chuyên biệt cho từng nhóm doanh nghiệp, hoàn thiện hạ tầng kết nối, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính và số hóa toàn diện. Đây là bước đi chiến lược giúp nâng cao năng suất lao động, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo bệ phóng vững chắc cho hàng hóa Thủ đô vươn tầm quốc tế.

Mục tiêu xuất khẩu Hà Nội năm 2030: Khi chất lượng đi đôi với công nghệ cao

Hà Nội đang hướng tới việc thúc đẩy các doanh nghiệp và ngành hàng xuất khẩu chủ lực phát triển theo chiều sâu, nâng cao chất lượng hàng hóa gắn liền với các công nghệ hiện đại, chuyển đổi số và logistics tiên tiến. Quá trình dịch chuyển cơ cấu xuất khẩu sẽ diễn ra theo hướng bền vững, mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường thông qua việc tận dụng triệt để lợi thế từ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, từ đó giảm thiểu sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống đơn lẻ. Đồng thời, môi trường đầu tư kinh doanh sẽ không ngừng được cải thiện, giảm thiểu chi phí và thời gian giao dịch để tạo bệ phóng tối đa cho doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hà Nội bước vào giai đoạn 5 năm tới với những thuận lợi lớn khi kinh tế thế giới đang trên đà phục hồi và nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường quốc tế lớn có xu hướng cải thiện rõ rệt. Nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định của Việt Nam cùng hệ thống 17 Hiệp định thương mại tự do đã ký kết đang tạo ra hành lang pháp lý ưu đãi thuế quan rộng mở. Tuy nhiên, hành trình này cũng đối mặt với không ít cam go từ những căng thẳng địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại tăng cao cùng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe về sản xuất xanh, tuần hoàn và thuế carbon biên giới. Năng lực của một bộ phận doanh nghiệp nhỏ và vừa tại địa bàn vẫn còn hạn chế về vốn và công nghệ. Thực tế này đòi hỏi một kế hoạch hành động vừa mang tính kế thừa các chiến lược dài hạn, vừa phải bám sát điều kiện thực tế của địa phương, có trọng tâm, trọng điểm để tạo ra đột phá thực chất. Trong đó, thành phố phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu từ 12% mỗi năm trở lên và nâng tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt trên 50% tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu vào năm 2030.

Khai phá thị trường quốc tế và phát triển các ngành hàng

Để đạt được các chỉ tiêu tăng trưởng đầy kỳ vọng, giải pháp đầu tiên là phải chủ động đa dạng hóa thị trường và khai thác hiệu quả các công cụ hội nhập. Bên cạnh việc thắt chặt và làm sâu sắc hơn các mối quan hệ thương mại tại những thị trường truyền thống trọng điểm như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và khối ASEAN thông qua các hội nghị kết nối trực tiếp, Hà Nội sẽ đẩy mạnh tìm kiếm đơn hàng tại các thị trường mới nổi đầy tiềm năng như Trung Đông, Nam Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Việc hiện thực hóa các cam kết trong các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP hay RCEP sẽ giúp hạ thấp hàng rào thuế quan, tăng tỷ lệ thâm nhập của hàng hóa Thủ đô. Đi đôi với việc mở rộng thị phần, công tác thông tin thị trường theo thời gian thực và hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại sẽ được thiết lập chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp và nâng cao năng lực ứng phó của doanh nghiệp trước các vụ kiện tụng quốc tế.

Song song với câu chuyện thị trường, việc định hình và nâng cao giá trị cho các ngành hàng xuất khẩu chủ lực là yếu tố quyết định. Thành phố tập trung đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới quy trình sản xuất đối với các nhóm hàng có kim ngạch lớn như linh kiện điện tử, máy móc thiết bị, dệt may, da giày, đồ gỗ, nông sản thực phẩm chế biến sâu và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Xu hướng xuất khẩu thô sẽ dần được thay thế bằng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, các sản phẩm đạt tiêu chuẩn nhãn sinh thái, sản phẩm xanh và sản phẩm OCOP mang đậm dấu ấn văn hóa sáng tạo. Mối liên kết sản xuất và tiêu thụ giữa các doanh nghiệp xuất khẩu lớn với các cơ sở công nghiệp hỗ trợ tại địa phương sẽ được thắt chặt nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng, tiết giảm chi phí sản xuất. Cùng với đó, chiến lược xây dựng, bảo hộ sở hữu trí tuệ và phát triển thương hiệu mang tầm quốc tế cho các sản phẩm của Hà Nội sẽ được triển khai đồng bộ trên các phương tiện truyền thông số toàn cầu.

Đồng hành cùng doanh nghiệp và hoàn thiện hạ tầng

Chính sách hỗ trợ của thành phố được thiết kế riêng theo từng nhóm đối tượng doanh nghiệp cụ thể nhằm phát huy tối đa nội lực của toàn nền kinh tế. Đối với khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Hà Nội ưu tiên tạo điều kiện mở rộng sản xuất gắn với nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và kết nối họ với chuỗi cung ứng của các nhà thầu trong nước. Các tập đoàn, doanh nghiệp lớn nội địa được định hướng đóng vai trò dẫn dắt, tiên phong khai phá sản phẩm công nghệ cao tại các thị trường khó tính. Trong khi đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cơ sở làng nghề sẽ nhận được sự tiếp sức mạnh mẽ thông qua các chương trình đào tạo quản trị, hỗ trợ tra cứu phân tích thị trường, chuẩn hóa bao bì mẫu mã và tư vấn pháp lý quốc tế. Đặc biệt, phân khúc doanh nghiệp logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ được bảo trợ để tham gia sâu vào các sàn giao dịch số lớn thế giới như Amazon, Alibaba hay ShopeeGlobal, giúp sản phẩm của Thủ đô dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu chỉ qua một cú nhấp chuột.

Một trong những đòn bẩy quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu chính là việc hoàn thiện hạ tầng và dịch vụ logistics phục vụ xuất khẩu. Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ để đầu tư và chuẩn hóa hệ thống kho bãi, bãi container, kho ngoại quan, các cảng cạn ICD và trung tâm logistics đa phương thức hiện đại. Hệ thống này sẽ đảm bảo tính kết nối nhịp nhàng giữa hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt, đường cao tốc với các sân bay, cảng biển lớn. Các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vận tải được khuyến khích áp dụng các công nghệ tự động hóa, hệ thống quản trị kho hàng và quản trị chuỗi cung ứng tiên tiến nhằm cung cấp các gói dịch vụ trọn gói với chi phí tối ưu nhất. Không nằm ngoài xu thế chung của thế giới, việc phát triển hệ thống logistics xanh, cắt giảm phát thải carbon và áp dụng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt trong lưu trữ, vận chuyển hàng hóa cũng là một mục tiêu được định hình rõ nét trong giai đoạn này.

Chuyển đổi số và cải cách hành chính - Lực đẩy kép cho xuất khẩu Hà Nội

Sự bùng nổ của kỷ nguyên số đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu phải nhanh chóng thay đổi tư duy, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ vào quản trị và sản xuất. Thành phố sẽ dành nhiều nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp đưa các công nghệ tự động hóa, hệ thống hoạch định nguồn lực và quản lý chuỗi cung ứng vào vận hành thực tế. Việc xây dựng năng lực truy xuất nguồn gốc điện tử, kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số phục vụ dự báo nhu cầu thị trường sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao tính chủ động và giảm thiểu rủi ro kinh doanh. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng sẽ được đổi mới toàn diện bằng cách kết hợp hài hòa giữa các hội chợ, triển lãm truyền thống với các không gian triển lãm số, tăng cường phối hợp với hệ thống các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để kịp thời nắm bắt các xu hướng tiêu dùng mới.

Một điều quan trọng nữa chính là sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước chính là điểm tựa vững chắc cho toàn bộ kế hoạch đẩy mạnh xuất khẩu này. Hà Nội cam kết tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tối ưu hóa các dịch vụ công trực tuyến trong các lĩnh vực then chốt như thuế, hải quan và thủ tục chuyên ngành. Cơ chế thông quan điện tử nhanh chóng cùng chính sách ưu tiên dành cho các doanh nghiệp xuất khẩu uy tín sẽ được triển khai triệt để nhằm giảm bớt chi phí và thời gian chờ đợi. Bên cạnh đó, các giải pháp hỗ trợ về nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho sản xuất, đầu tư công nghệ mới sẽ được khơi thông. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về thương mại quốc tế, nâng cao năng lực điều hành dựa trên dữ liệu số và tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành cũng sẽ được thực hiện đồng bộ. Tất cả các nỗ lực này hướng tới mục tiêu chung là tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng, giúp hoạt động xuất khẩu của thành phố Hà Nội vững vàng vượt qua thử thách và gặt hái những thành công lớn trong giai đoạn 2026-2030./.

Phan Anh