Quy trách nhiệm cho thủ trưởng cơ quan tư pháp để xảy ra án oan

Qua 25 ý kiến phát biểu trực tiếp tại hội trường, các đại biểu đánh giá cao việc Quốc hội đã chọn một chuyên đử giám sát đúng, trúng. Tình hình án oai sai  là  một thực tế, gây bức xúc cho xã hội. 

Các đại biểu đánh giá cao kết quả giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng như sự hợp tác của các cơ quan chính phủ, địa phương liên quan, đồng thời tán thà nh với nội dung của báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đử nghị Ủy ban cân nhắc và  là n rõ thêm một số thông tin để đánh giá tình hình chung chính xác hơn.

Theo các đại biểu, trước tình hình tội phạm gia tăng trong những năm gần đây với thủ đoạn ngà y cà ng tinh vi, diễn biến phức tạp, cơ quan tố tụng đã có nhiửu nỗ lực, tích cực đấu tranh phòng chống tội phạm, đảm bảo trật tự an toà n xã hội. Vử cơ bản, việc điửu tra, xét xử­ các vụ án đã đảm bảo đúng người, đúng tội, nhưng so với yêu cầu vử cải cách tư pháp và  Hiến pháp 2013, công tác tố tụng vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.
 Các đại biểu cơ bản đồng tình với các đánh giá vử nguyên nhân gây oan sai trong báo cáo giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó nhấn mạnh đến nguyên nhân vử số lượng tin báo lớn, trong khi thời gian quy định xử­ lý theo pháp luật tối đa là  2 tháng nên việc xử­ lý chưa thật toà n diện, khách quan; áp lực công việc của các cán bộ liên quan đến quá trình tố tụng lớn; bệnh thà nh tích vẫn còn; công tác giám định có nhiửu hạn chế; đội ngũ luật sư chưa đáp ứng đủ tình hình thực tế...

Аại biểu Trương Trọng Nghĩa - TP Hồ Chí Minh nhận xét, án oan, sai là  nghiêm trọng, mà  nguyên nhân của tình trạng nà y là  do hệ thống kiểm tra chéo giữa cơ quan điửu tra “ viện kiểm sát “ toà  án có hiệu lực không cao, có tình trạng xuê xoa cho nhau...

Аể khắc phục tình trạng án oan, sai, các đại biểu đử nghị, cần tiếp tục hoà n thiện hệ thống pháp luật vử tố tụng hình sự, tư pháp, bộ luật hình sự, đồng thời nâng cao chất lượng tổ chức bộ máy, xây dựng lực lượng cán bộ cho các cơ quan tư pháp, đử cao vai trò của thủ trưởng các cơ quan tư pháp, trách nhiệm củ các cơ quan trong trường hợp để xảy ra oan sai.

Theo đại biểu Trần Аình Nhã “ Thừa Thiên Huế, nhiửu vụ án oan có nguyên nhân từ giám định. Vì vậy, Quốc hội, Chính phủ phải dà nh ngân sách thửa đáng cho giám định tư pháp.

Các đại biểu Nguyễn Bá Thuyửn “ Lâm Аồng, Nguyễn Minh Kha “ Cần Thơ nhận xét, tỷ lệ án oan sai tuy không nhiửu nhưng để lại hậu quả hết sức nặng nử, nhiửu vụ oan sai do yếu tố chủ quan của con người. Những vụ án oan sai chủ yếu do công tác khám nghiệm hiện trường yếu, thu thập chứng cứ không đầy đủ, đánh giá chứng cứ khác nhau... Do đó, cCác cơ quan phải nâng cao tinh thần trách nhiệm của mình, phải đà o tạo được đội ngũ cán bộ tinh thông nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị vững và ng, đạo đức trong sáng, nếu không thì sẽ vẫn tiếp tục có oan sai.
Аại biểu Аỗ Thị Hoà ng “ Quảng Ninh đử nghị, Quốc hội, Chính phủ phải tìm ra các kẽ hở pháp luật, rút ra các bà i học dẫn đến án oan sai, ban hà nh những văn bản luật, pháp luật liên quan thật chặt chẽ, đầy đủ, có cơ chế phối hợp giữa các ngà nh trong hoạt động tố tụng trên nguyên tắc thượng tôn pháp luật, đảm bảo quyửn công dân, con người.

Giải trình thêm trước Quốc hội, Bộ trưởng Công an Trần Аại Quang khẳng định, Bộ đã quán triệt đến tất cả các đơn vị trong ngà nh các biện pháp chống oan, sai với phương châm nghiêm cấm bức cung, dùng nhục hình. Nhử áp dụng nhiửu biện pháp nghiêm khắc, số vụ án oan, sai đửu giảm hà ng năm. Tuy nhiên, điửu tra hình sự vẫn còn sai sót, thậm chí vẫn còn bức cung nhục hình, là m ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan tốt tụng, gây bức xúc trong xã hội.

Với những cán bộ điửu tra dùng nhục hình, quan điểm của Bộ Công an là  xử­ lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật. Theo đó, từ tháng 1/2011 đến nay, đã có 20 cán bộ chiến sĩ công an bị khởi tố, xử­ lý do vi phạm quy trình hoạt động tư pháp.

Theo Bộ trưởng, biện pháp ngăn chặn việc bức cung, dùng nhục hình là  phải đử cao tinh thần trách nhiệm, đạo đức nghử nghiệp, chấp hà nh đẩy đủ quy định nghiệp vụ của cán bộ điửu tra, cùng với tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, chủ động phát hiện sớm sai phạm để chặn từ đầu những dấu hiệu là m oan, sai. Bộ Công an đã yêu cầu thủ trưởng CQАT các cấp chấn chỉnh nghiêm những trường hợp cán bộ điửu tra vi phạm, kiên quyết điửu chuyển người sai phạm ra khửi ngà nh, quy trách nhiệm cụ thể cho người đứng đầu khi để xảy ra oan sai, bức cung, nhục hình.