Đây là cuộc làm việc được tổ chức thường niên nhằm nhìn lại một năm thực hiện Quy chế phối hợp công tác của Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên; đưa ra phương hướng thời gian tới. Cuộc làm việc hôm nay diễn ra vào dịp kỷ niệm 88 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931-26/3/2019) và Tháng thanh niên 2019. Cùng dự có Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam; lãnh đạo một số bộ, ngành.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Quang Hiếu

“Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ”, dẫn lại câu của Bác Hồ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, thanh niên, thế hệ trẻ cần được quan tâm hơn và bày tỏ vui mừng khi quy chế phối hợp công tác đã được triển khai tích cực, đồng bộ, đạt một số kết quả cụ thể.

Trung ương Đoàn đã xây dựng, triển khai 7 đề án trọng điểm, tham gia phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2017-2022. Đến nay, đã có 46/63 tỉnh, thành phố ký quy chế phối hợp với Đoàn Thanh niên. Lãnh đạo Chính phủ, nhiều bộ, ngành, địa phương đã tăng cường gặp gỡ, trao đổi, đối thoại với thanh niên, lắng nghe nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên.

Thủ tướng đánh giá cao hoạt động sôi nổi, mạnh mẽ trong giáo dục đạo đức, lối sống đẹp cho thanh niên, như cuộc vận động “Mỗi ngày một tin tốt”, “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, hay diễn đàn xây dựng tình bạn đẹp, nói không với bạo lực học đường, hơn 3 triệu lượt thanh niên tham gia các hoạt động tình nguyện do Đoàn, Hội tổ chức, số hóa quản lý dữ liệu cựu thanh niên xung phong, tích cực triển khai xây dựng Hệ tri thức Việt số hóa để truyền cảm hứng, khơi dậy khát vọng, động lực và niềm đam mê khoa học công nghệ cho thanh niên…

Đoàn Thanh niên đã phối hợp chặt chẽ hơn trong xây dựng và triển khai thực hiện pháp luật, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến thanh, thiếu niên. “Tôi đi rất nhiều tỉnh, người ta đánh giá rất cao các đồng chí đã tham gia xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, chuyển giao khoa học công nghệ, vận động người dân xây dựng đời sống văn hóa mới. Thanh niên được đánh giá là đi tiên phong trong lĩnh vực này”, Thủ tướng nói. Thanh niên tham gia xây dựng chuỗi giá trị trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, như xây dựng được 30 mô hình tại 30 xã thuộc 6 tỉnh trên cả nước.

Bên cạnh nhấn mạnh đóng góp của Đoàn Thanh niên vào thành tựu phát triển đất nước thời gian qua, Thủ tướng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Một số nội dung trong các chương trình, đề án mà Thủ tướng giao triển khai còn chậm. Phối hợp công tác giữa Đoàn Thanh niên với các bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong thực hiện nhiệm vụ được giao đôi lúc thiếu chặt chẽ, đồng bộ, trong đó, có nguyên nhân là do một số bộ chưa dành thời gian thích đáng lắng nghe ý kiến, đề xuất của Đoàn Thanh niên. Công tác giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật cho thanh niên, thiếu niên còn bất cập, hiệu quả chưa cao, đặc biệt là một bộ phận thanh niên suy giảm về đạo đức lối sống, thậm chí vi phạm pháp luật. Việc phát huy vai trò xung kích của thanh niên chưa thực sự hiệu quả.

Về nhiệm vụ phối hợp công tác thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục thực hiện các kết luận của Thủ tướng tại cuộc làm việc trước một cách chủ động, “vì nhiều việc nói lần trước vẫn chưa làm đầy đủ”. “Tinh thần là các đồng chí phải bám công việc, bám chủ trương”, Thủ tướng nêu rõ. Phải luôn đổi mới hình thức hoạt động để tập hợp, thu hút đoàn viên thanh niên hơn nữa, nhất là trong việc thực hiện các chủ trương của Đảng, Nhà nước. Mọi cấp, mọi ngành, mọi cán bộ lãnh đạo cần quan tâm tới thanh niên, công tác Đoàn, thế hệ trẻ hơn nữa.

Trong bối cảnh môi trường mạng, nhất là mạng xã hội có nhiều đối tượng bất mãn, suy thoái, lôi kéo thanh niên, có nhiều thông tin tiêu cực bịa đặt làm ảnh hưởng đến niềm tin của thanh niên thì Đoàn có sứ mệnh lớn lao để làm sao thanh niên có “sức đề kháng” tốt trước những vấn đề này.

Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Xây dựng hình mẫu thanh niên trong thời kỳ mới

Trong năm 2019, tròn 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, năm mà Chính phủ đưa ra phương châm “kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”, Thủ tướng đặt vấn đề, “bứt phá, hiệu quả” đối với Đoàn Thanh niên là gì?. “Tất cả chúng ta phải phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong hệ thống chính trị để cùng toàn Đảng, toàn dân nỗ lực phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ đã đề ra năm 2019”.

Việc thứ nhất là xây dựng hình mẫu thanh niên trong thời kỳ mới với năng lực, phẩm chất, bản lĩnh đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Do đó, việc tích cực triển khai xây dựng Hệ tri thức Việt số hóa khơi dậy khát vọng, niềm đam mê khoa học công nghệ của thanh niên để Đoàn và các tổ chức của thanh niên ngày càng vững mạnh toàn diện, đủ sức đảm nhận vai trò nòng cốt trong phong trào thanh niên, các hội thành viên, các hội thanh niên, sinh viên là rất quan trọng.

Thanh niên, đoàn viên cần tiếp tục phát huy vai trò xung kích đối với nhiệm vụ chung của đất nước, trong đó có việc phát triển kinh tế, giữ gìn văn hóa, ổn định chính trị, củng cố quốc phòng an ninh, mở rộng đối ngoại với các tổ chức thanh niên các nước. Thủ tướng mong muốn, Đoàn Thanh niên có nhiều hình thức hoạt động phong phú, đa dạng, phù hợp với tuổi trẻ để làm sao việc lôi cuốn thanh niên tham gia tích cực các phong trào, nhất là trên các lĩnh vực, các địa bàn có nhiều gian khổ, khó khăn, thể hiện rõ vai trò xung kích theo tinh thần “đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. “Sắp tới tôi sẽ tiếp tục chủ trì phiên họp lần thứ hai về ứng phó biến đổi khí hậu Đồng bằng sông Cửu Long, thanh niên phải có tham luận để vận động đoàn viên thanh niên tham gia vào công cuộc đó”, Thủ tướng nêu ví dụ.

Cần chú trọng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật trong thanh niên, từ những việc như không xả rác bừa bãi, không phát ngôn thiếu văn hóa... Cần phối hợp tăng cường chăm lo tốt hơn nhu cầu, lợi ích của thanh niên, trong đó có việc tập trung hỗ trợ thanh niên tiếp cận cơ hội học tập, hình thành môi trường thuận lợi cho thanh niên phát triển năng lực làm việc.

Thủ tướng lưu ý, chính quyền các cấp đặc biệt quan tâm đến vấn đề việc làm, hoạt động hướng nghiệp cho thanh niên, quan tâm thỏa đáng tới các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí lành mạnh cho thanh niên, nhất là khu công nghiệp, vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa.

Thanh niên cần xung kích, đi đầu trong thực hiện các phong trào, chương trình, như Chương trình Sức khỏe Việt Nam, bằng cách đi bộ 10.000 bước mỗi ngày, ăn nhiều rau xanh, tập thể dục đều đặn hay thực hiện văn hóa công sở… “Mỗi xã nên có một sân bóng đá, sân vận động cho thanh niên. Có làm được không?”, Thủ tướng đặt vấn đề. Việc này chỉ cần máy san ủi, chứ không nhất thiết phải trồng cỏ như sân Mỹ Đình, để thanh niên tập luyện, có chỗ chơi bóng chuyền, có các hoạt động thanh niên. “Nhiều khi chúng ta cứ lo đâu đâu mà không lo thiết chế cụ thể như vậy”.

Thủ tướng yêu cầu, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục cụ thể hóa quy chế phối hợp vào chương trình công tác hằng năm. Tăng cường phối hợp, hỗ trợ Đoàn Thanh niên đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình, nhiệm vụ được giao. Hoàn thành việc ký quy chế phối hợp công tác giữa UBND các tỉnh với Ban Chấp hành Đoàn cùng cấp ở các địa phương còn lại khi mà hiện nay mới có 46 tỉnh, thành phố ký quy chế này. “Các đồng chí đề xuất chương trình không đồng nghĩa việc Trung ương Đoàn đi xin những công việc đó với các bộ, ngành, mà các đồng chí phải có trách nhiệm phối hợp một cách rõ ràng”.

Thủ tướng nhấn mạnh, tinh thần phải có nhiều cán bộ Đoàn Thanh niên thông qua phong trào do thanh niên khởi xướng, xung kích để có lớp lãnh đạo tương lai ở các cấp, các ngành.

Đối với các kiến nghị cụ thể của Trung ương Đoàn, Thủ tướng đều thể hiện sự ủng hộ.

Thủ tướng đồng ý chủ trương giao Trung ương Đoàn xây dựng hai đề án về giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng và phòng, chống ma túy trong thanh thiếu niên để trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt.

Về kiến nghị hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Thủ tướng cho rằng, đây là việc cần thiết, dưới các hình thức khác nhau, cần nghiên cứu một cơ chế cho khởi nghiệp và cần có nhiều nhà đầu tư tham gia. Thủ tướng nhất trí cho rằng cần có một trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp cho thanh niên. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước phải nghiên cứu các phương án Đoàn Thanh niên đưa ra về vấn đề này để có biện pháp hỗ trợ cơ chế chính sách, địa điểm, báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định.

Đối với Đề án xây dựng Làng thanh niên lập nghiệp, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh, thành phố có Làng thanh niên lập nghiệp khẩn trương rà soát, bố trí quỹ đất, vốn đối ứng của địa phương cho dự án đang triển khai theo đúng cam kết và quy định của pháp luật hiện hành, có phương án duy tu, bảo dưỡng, khai thác, sử dụng hiệu quả các hạng mục công trình.

“Qua các thời kỳ, Thủ tướng Chính phủ luôn quan tâm, tạo điều kiện để Đoàn Thanh niên thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình và luôn mong muốn phối hợp công tác tốt với Đoàn Thanh niên để tạo điều kiện tốt nhất cho thế hệ trẻ phát triển bản thân, đóng góp hữu ích vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc”, Thủ tướng nêu rõ.