Theo kết luận thanh tra số 3649/KL-BTNMT năm 2016, Bộ TNMT đã chỉ ra nhiều vi phạm, tồn tại đối với Trung tâm Quan trắc và bảo vệ môi trường, Đoàn Mỏ - Địa chất Thanh Hóa trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đây là 2 đơn vị trực thuộc Sở TNMT Thanh Hóa.

Đối với Trung tâm Quan trắc và bảo vệ môi trường có nhiều vi phạm, tồn tại: Tổ chức cung ứng dịch vụ khi không có cán bộ chuyên ngành liên quan đến dự án với trình độ đại học trở lên (yêu cầu đối với từng dự án cụ thể). Chưa có Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động quan trắc môi trường theo quy định tại Nghị định số 127/2014/NĐ-CP ngày 31/12/2014. Không có đủ điều kiện về năng lực chuyên môn thực hiện lập đề án, báo cáo hồ sơ cấp phép thăm dò nước dưới đất, khai thác, sử dụng nước dưới đất và mặt nước.

Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Thanh Hóa

Đoàn Mỏ - Địa chất có nhiều vi phạm, tồn tại trong lĩnh vực bảo vệ môi trường: Chưa có Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động quan trắc môi trường theo quy định tại Nghị định số 127/2014/NĐ-CP. Không có cán bộ chuyên ngành liên quan đến dự án với trình độ đại học trở lên tham gia lập báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án Đầu tư xây dựng trang trại chăn nuôi Bò úc tai huyện Bá Thước. Không có cán bộ nào trong Danh sách thành viên tham gia thực hiện báo cáo có đủ điều kiện về chuyên môn theo quy định tại Thông tư 56/2014/TT-BTNMT. Các thiết bị hiện trường, phòng thí nghiệm chưa được kiểm chuẩn hàng năm theo quy định. Biên bản lấy mẫu hiện trường không thể hiện được giờ lấy mẫu, các thông tin về vi khí hậu... Biên bản lấy mẫu được lập sau thời gian bàn giao mẫu. Biên bản lấy mẫu hiện trường nhưng không thực hiện phân tích mẫu: 20 biên bản. Không có thiết bị phân tích mẫu đối với các thông số Hg, tổng CN, tổng phenol nhưng vẫn ký kết quả phân tích mẫu.

Trung tâm Quan trắc và Bảo vệ Môi trường Thanh Hóa được thành lập từ năm 2006. Là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở TNMT. Đơn vị này thực hiện quan trắc, giám sát các chỉ tiêu môi trường trên phạm vi toàn tỉnh. Quan trắc, giám sát khi có nguy cơ sự cố, gia tăng ô nhiễm môi trường, tham gia khắc phục sự cố ô nhiễm trong phạm vi chức năng nhiệm vụ được giao...

Đoàn Mỏ - Địa chất được thành lập năm 1988 theo quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa. Đây là đơn vị sự nghiệp có thu. Có nhiệm vụ, quyền hạn: Tổ chức điều tra cơ bản về địa chất và tài nguyên khoáng sản. Khảo sát, điều tra và lập quy hoạch về địa chất, khoáng sản. Khảo sát, thiết kế khai thác, xây dựng mỏ...

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Thanh – Chánh thanh tra Sở TNMT Thanh Hóa cho biết: “Tháng 8/2016, Bộ TNMT có kết luận số 3649/KL-BTNMT về việc thanh tra chấp hành các quy định của pháp luật về TNMT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Ngày 13/10/2017 Bộ TNMT có thông báo số 172/TB-BTNMT về kết quả kiểm tra việc thực hiện Kết luận số 3649 của Bộ về thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về TNMT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Đối với 2 đơn vị trực thuộc Sở TNMT là Trung tâm Quan trắc và Bảo vệ môi trường và Đoàn Mỏ - Địa chất Thanh Hóa thì Đoàn hậu kiểm tra đã kiểm tra làm rõ điều kiện pháp lý, năng lực hoạt động cung ứng dịch vụ môi trường của Trung tâm quan trắc và Bảo vệ môi trường và Đoàn Mỏ - Địa chất Thanh Hóa. 2 đơn vị này hiện đã được Bộ TNMT cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường”.

Ông Thanh cho hay, trước khi Bộ TNMT phát hiện những vi phạm tồn tại của 2 đơn vị trên thì Sở cũng chưa kiểm tra lần nào nên không hay biết.

Thật kì lạ khi 2 đơn vị trên được thành lập và đi vào hoạt động hàng chục năm nay, 2 đơn vị đi đầu trong việc thực hiện hàng loạt quan trắc môi trường, điều tra về địa chất và tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa nhưng lại không có giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động, không có cán bộ chuyên ngành liên quan đến dự án từ trình độ đại học trở lên... Những sai phạm cơ bản đã tồn tại trong nhiều năm nhưng không được kiểm tra xử lý. Chỉ khi có Thanh tra của Bộ TNMT thì các sai phạm mới được khắc phục (theo lời Sở TNMT).

Ai là người chịu trách nhiệm về những sai phạm của 2 đơn vị trên? Những vi phạm trên tồn tại hàng chục năm qua nhưng vẫn hoạt động mà không bị xử lý? Đề nghị các ban ngành chức năng tỉnh Thanh Hóa cần làm rõ.