Thơm phức bánh chưng Tranh Khúc

 Tết sớm ở là ng nghử cổ truyửn

Dòng sông Hồng như một dải lụa đà o mửm mại uốn lượn qua xã Duyên Hà  yên ả, thanh bình. Lịch sử­ từ xa xưa đã ưu ái ban cho nhân dân nơi đây nghử là m bánh chưng cổ truyửn, mà  ai đó nhắc đến cũng thấy mùi vị của quê cha đất tổ. 

Từng nhà , cảnh già  trẻ gái trai tất bật chẻ lạt, rử­a lá bánh, ngâm gạo, giã đỗ, gói bánh... hòa cùng tiếng cười lao động vui vẻ là m cho tất cả thực khách và o đây đửu thấy ấm lòng. Không khí Tết đã đến với là ng Thanh Khúc. à”ng Аặng Tiến Lễ - Chủ nhiệm HTX dịch vụ Nông nghiệp thôn Văn Khúc (xã Duyên Hà ) hồ hởi: Аến thời điểm nà y, không khí là m bánh chưng phục vụ tết nhân dân đã bắt đầu và o vụ, nhà  nà o cũng đông như hội.

Mỗi thanh niên trong là ng cũng là  một "nghệ nhân" gói bánh - Ảnh Thiên Trường

Năm nà o cũng vậy, cứ rằm tháng chạp trở đi, hầu hết các gia đình là m bánh chưng ở đây đửu tính đến chuyện thuê người là m thêm. Nhà  ít thì thuê dăm ba người, nhà  là m nhiửu cũng đến và i chục người. Là ng vốn đã nhộn nhịp cà ng trở lên náo nhiệt hơn. 

Chúng tôi đến đúng lúc nhà  anh Nguyễn Minh Tần đang chuẩn bị sắp gạo gói bánh. Gần chục bà n tay mau lẹ thao tác nhịp nhà ng như những bộ máy chuyên nghiệp. Anh Minh cười tiếp chuyện: Vất vả nhưng vui, sắp tới mình phải thuê thêm 7 “ 8 người nữa mới đảm bảo đủ hà ng bán. 

Ngoà i đường từng chuyến xe vận chuyển lá dong và  bánh chưng thà nh phẩm và o ra tấp nập. Lá dong được vận chuyển vử Tranh Khúc thường là  các xe tải cỡ lớn, chúng được mua tận Sơn La, Yên Bái, Là o Cai, Hà  Giang... Và  phải lá dong nếp mới đảm bảo được các yếu tố vử mà u sắc, mửm, dẻo.

Chuyển lá dong từ nơi khác vử - Ảnh Thiên Trường 

Không sẵn lá nên nhà  nà o cũng chủ động mua lá dong tích trữ. Khắp sân, hà nh lang, bệ hè, trong nhà ... đửu có lá dong. 

Người sản xuất tất bật là m bánh, người mua cũng háo hức đến đặt hà ng. Người mua ở đây chủ yếu là  các siêu thị, khách sạn, nhà  hà ng, khách nước ngoà i... Và  cả những cá nhân, mua để thưởng thức hương vị bánh chưng cổ truyửn.

Nhiửu người muốn tạo cho gia đình mình không khí ấm cúng ngà y tết cũng đã đến Tranh Khúc. Anh Lâm (Hai Bà  Trưng “ Hà  Nội) lặn lội gần 20km xuống Duyên Hà  chỉ đặt 10 chiếc bánh sống, anh bảo: Аặt bánh sống để 28 Tết mang vử luộc, cả nhà  được quây quần bên bếp lử­a cho thêm  hương vị Tết. 

Chung sức xây dựng thương hiệu

à”ng Аặng Tiến Lễ cho biết: Cả là ng có 215 hộ là m bánh chưng và  đây là  nghử chính của người dân nên ai cũng tâm huyết xây dựng thương hiệu cho sản phẩm truyửn thống của mình.

 Để xây dựng thương hiệu, bắt đầu từ năm 2007 được sự hỗ trợ của Sở thương mại Hà  Nội và  UBND huyện Thanh Trì, nhân dân đã tham gia xây dựng đử án tạo thương hiệu cho là ng và  lấy tên là  Là ng Nghử bánh truyửn thống Tranh Khúc cùng với logo của là ng nghử.  

Sang năm 2008, được sự hỗ trợ tà i chính của UBND huyện và  UBND xã, là ng đã triển khai chuẩn bị thêm máy hút chân không (bảo quản sản phẩm) và  mã số, mã vạch gắn và o bao bì.

Mục đích của đử án là  đưa sản phẩm cổ truyửn đến tay người tiêu dùng theo phương thức hiện đại. Các khâu là m bánh sẽ được kiểm định chặt chẽ hơn rất nhiửu, nhằm đảm bảo vệ sinh an toà n thực phẩm, chất lượng... 

Dù là m theo mục đích nà o, thì các qui trình sản xuất bánh chưng vẫn được người dân là m theo đúng trình tự và  bí quyết truyửn nghử. Chị Nguyễn Xuân Khoát với 29 năm là m nghử đã bật mí một số kinh nghiệm là m bánh: Lá dong ngâm trong nước ít nhất 30 phút, sau đó rử­a thật sạch cắt lột bử bớt cuống để lá bớt cứng, để ráo nước. Chọn thịt ba chỉ, thịt vai, nử­a nạc nử­a mỡ. Gạo nếp mới thu hoạch. Аỗ xanh nấu chín đánh phải thật nhuyễn. Lúc gói phải chặt tay, lử­a đun đửu và  đun đủ thời gian... 

Аiửu đặc biệt nữa là  tất cả các loại bánh ở đây đửu được gói bằng tay chứ không dùng khuôn. Tuy nhiên, các chiếc bánh được là m ra vẫn vuông như được đúc. Thấy chúng tôi thán phục cách gói bánh ấy, chị Nguyễn Phương Linh tay thoăn thoắt buộc lạt, cười bảo: Mình gói như nà y là  còn xấu đấy, nhiửu người còn gói nhanh và  đẹp hơn nhiửu.

Khâu chuẩn bị nhân bánh là  sở trường của bác Nguyễn Minh Tần - Ảnh Thiên Trường

Trong những ngà y giáp tết như hiện tại, mỗi gia đình có thể là m 1.000 cái bánh/ngà y. Аể nấu bánh với khối lượng lớn như vậy, nhà  nà o cũng phải chuẩn bị 4 - 5 bếp lò loại cực đại và  những chiếc thùng là m bằng nhôm loại xịn, đúc thật dà y, được thiết kế riêng phục vụ cho nấu bánh. Mỗi thùng có thể chứa được 300 - 400 chiếc với thời gian nổi lử­a 8 - 10 giử.

Bánh chưng được là m với nhiửu loại để phục vụ nhiửu đối tượng, giá có từ 15.000đ “ 50.000đ. Phó chủ nhiệm HTX Dịch vụ nông nghiệp thôn Văn Khúc (xã Duyên Hà ) “ ông Phạm Văn Ngạch nhận xét: Giá bánh năm nay không tăng so với các năm trước. Và  hiện tại hầu hết các gia đình đửu sản xuất không đủ để bán.

Mỗi người là m bánh nơi đây là  những nghệ nhân tà i hoa và  mỗi chiếc bánh được là m ra là  một tác phẩm mang hồn dân tộc. Là ng Tranh Khúc vẫn lưu truyửn câu ca Nhà  Xanh lại đóng lá xanh; Tra đỗ, trồng hà nh, thả lợn và o trong như một niửm tự hà o cho là ng nghử của mình.