Chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra

Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã có nhiều chủ trương, quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Nội dung này được đề cập ở nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy định khác nhau của Đảng, nhưng cụ thể nhất là 3 quy định: Quy định số 47-QĐ/TƯ ngày 1-11-2011 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về “Những điều đảng viên không được làm”; Quy định số 101-QĐ/TƯ ngày 7-6-2012 của Ban Bí thư khóa XI về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp” và Quy định số 55-QĐ/TƯ ngày 19-12-2016 của Bộ Chính trị khóa XII về “Một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên”.

Những chủ trương, quy định nêu trên cùng với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII gắn với Chỉ thị 05-CT/TƯ ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đã góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; tạo chuyển biến tích cực về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong làm việc; ý thức tổ chức kỷ luật và đoàn kết nội bộ. 

Đặc biệt, việc thực hiện các chủ trương, quy định nêu trên đã góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương của Đảng; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng, đảng viên; góp phần ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái, tham nhũng, tiêu cực, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. 

Đồng chí Trần Viết Lưu, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Ban Tuyên giáo Trung ương nhận định, các quy định nêu trên đã phát huy tác dụng khá rõ nét trong thực tiễn, nhất là những cấp ủy, tổ chức Đảng chủ động thực hiện, chú trọng gắn việc thực hiện với công tác kiểm tra, giám sát. Tuy nhiên, kết quả thực hiện các quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên còn hạn chế, chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra. 

Phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 8 (khóa XII), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đánh giá: “Nhiều cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp chưa xác định rõ trách nhiệm và chưa thật sự gương mẫu trong rèn luyện, giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, tác phong với những biểu hiện như nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít, có cán bộ còn trục lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đặc biệt có cán bộ lãnh đạo cấp cao, cả đương chức và nghỉ hưu, đã vi phạm nghiêm trọng kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, gây dư luận xấu trong cán bộ, đảng viên và nhân dân”.

Nhiều ý kiến cho rằng, để phát huy hơn nữa trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, cần có thêm những quy định mới. Theo nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão, quy định hiện nay mới dừng ở mức độ như một lời khuyến nghị; cần phải nâng lên thành những ràng buộc trách nhiệm mạnh mẽ hơn.

Cán bộ giữ chức vụ càng cao thì càng phải gương mẫu

“Quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng” được xem xét tại Hội nghị Trung ương 8 (khóa XII) nhằm khắc phục những hạn chế nêu trên, tiếp tục đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ cấp cao của Đảng.

Đồng chí Vũ Thanh Sơn, Phó Vụ trưởng Phụ trách Vụ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ (Ban Tổ chức Trung ương) cho biết, dự thảo Quy định được soạn thảo ngắn gọn, chỉ có 3 trang, 4 điều; nhấn mạnh tinh thần là đảng viên phải chấp hành cương lĩnh, điều lệ, nghị quyết, chỉ thị và các quy định của Đảng. Cán bộ giữ chức vụ càng cao thì càng phải gương mẫu. 

Trong đó, Điều 1 quy định chung cho các cán bộ, đảng viên. Điều 2 và Điều 3 dành riêng quy định trách nhiệm nêu gương của các Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng và Ủy viên Trung ương Đảng dựa trên nguyên lý “có xây, có chống” và “xây trước, chống sau”. Dự thảo Quy định nêu 9 nội dung yêu cầu từng đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương phải gương mẫu đi đầu thực hiện, phải nghiêm khắc với bản thân và kiên quyết "chống".

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Hiền, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, việc xây dựng Quy định mới về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trong đó đề cao trách nhiệm trước hết của các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng và Ủy viên Trung ương Đảng tại Hội nghị Trung ương 8 lần này là rất cần thiết. 

Đặc biệt, theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong phát biểu khai mạc Hội nghị, việc xem xét, thảo luận về dự thảo Quy định tại Hội nghị lần này nhằm xây dựng một quy định có nội dung cụ thể, dễ hiểu, dễ nhớ và dễ kiểm tra, giám sát; bảo đảm tính khả thi, tạo ra sự thống nhất cao trong Trung ương trước khi ban hành và tổ chức thực hiện.

Với việc xây dựng công phu, đặc biệt là quyết tâm chính trị cao của Trung ương Đảng, chắc chắn sau khi được ban hành và triển khai vào cuộc sống, Quy định sẽ tạo chuyển biến mới về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ cấp cao - một trong những nguồn lực để thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.