Triển khai dự án biến di sản thành sản phẩm du lịch văn hóa cộng đồng đặc sắc

Quyết định phê duyệt Dự án Xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng bao gồm: Dự án Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề thủ công truyền thống của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bàu Trúc - Mỹ Nghiệp (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa); Dự án Xây dựng mô hình kết nối di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm gốm của người Chăm” trong hành trình du lịch di sản Bình Đức - Bình Tiến (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng).

Các dự án nói trên sẽ được xây dựng theo hướng liên kết các điểm di sản - du lịch tại các làng gốm Bàu Trúc - làng dệt Mỹ Nghiệp, và các làng gốm Bình Đức - Bình Tiến thành những hành trình trải nghiệm liên vùng.

Dự án này sẽ trở thành một động lực cho các công chức, viên chức, cán bộ quản lý văn hoá và cộng đồng cư dân địa phương phát triển du lịch tự lực (du lịch dựa vào cộng đồng) thông qua sử dụng các tài nguyên địa phương là các di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc cùng với truyền thống và bản sắc văn hóa giàu có.

Các khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa cần được chú ý nhiều hơn như những địa điểm du lịch mới, cùng với các sáng tạo văn hóa địa phương, dự án này được coi là một biện pháp phát triển bền vững bằng cách đảm bảo cả việc bảo tồn tài nguyên văn hóa địa phương, di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng và cải thiện sinh kế của cộng đồng từ thúc đẩy phát triển du lịch.

Nghề thủ công truyền thống của người Chăm tại các làng gốm: Bàu Trúc, Bình Đức và Bình Tiến và làng dệt Mỹ Nghiệp là một trong những loại hình di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, mang giá trị lịch sử - nghệ thuật đặc sắc, đồng thời phản ánh sâu sắc mối quan hệ giữa con người với môi trường tự nhiên - xã hội bản địa.

Kỹ thuật chế tác thủ công, hoa văn trang trí độc đáo và phương pháp nung truyền thống ngoài trời đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên bản sắc riêng biệt so với các làng nghề khác trong khu vực.

Tuy nhiên, nghề gốm và nghề dệt của người Chăm đang đứng trước những thách thức lớn: lực lượng nghệ nhân và thế hệ kế cận ngày càng giảm, số lượng người theo học nghề và thực hành nghề ít; sản phẩm thủ công truyền thống khó cạnh tranh với hàng hóa công nghiệp; vùng nguyên liệu bị thu hẹp; không gian sản xuất và thực hành nghề bị hạn chế...

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có giải pháp kết nối, quảng bá và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng. Trên cơ sở đó, Cục Di sản văn hóa nghiên cứu và lựa chọn các dự án sau để hỗ trợ cộng đồng bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa...

Bộ VHTTDL giao Cục Di sản văn hóa chủ trì, tổ chức, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh: Khánh Hòa, Lâm Đồng và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan triển khai, thực hiện Dự án “Xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng” năm 2025.

Kinh phí xây dựng và tổ chức thực hiện Dự án từ ngân sách Trung ương của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp cho Cục Di sản văn hóa năm 2025 thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025./.

Xem thuyết minh dự án xây dựng mô hình di sản kết nối gắn với các hành trình du lịch để phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số có di sản tương đồng tại đây./.