Trưng bày “Bút sắc, lòng son”: Tái hiện tinh thần, khí phách của người chiến sĩ cộng sản

Nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2025) và hướng tới chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), ngày 16/7, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Bút sắc, lòng son”.

Chuyên đề “Bút sắc, lòng son” gồm ba nội dung: Trong chốn lao tù; Bút sắc, lòng son; Gắn kết yêu thương. Công chúng sẽ được xem các tư liệu, hiện vật, hoạt cảnh kể lại những câu chuyện đầy cảm động của các tù chính trị tại Hỏa Lò, những con người dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt vẫn ngời sáng ý chí đấu tranh.

Với nội dung Trong chốn lao tù, trưng bày giới thiệu hình ảnh một số nhà tù mà kẻ địch từng sử dụng để giam các chiến sĩ yêu nước, cách mạng Việt Nam như: Nhà tù Hỏa Lò - nơi từng giam giữ, đày ải về thể xác và tinh thần hàng nghìn chiến sĩ yêu nước, cách mạng Việt Nam (1899 - 1954); Nhà tù Côn Đảo, bắt đầu giam giữ tù nhân từ năm 1862 và sử dụng đến năm 1954; Khám Lớn ở Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh) – biểu tượng cho nền thống trị trực tiếp của thực dân Pháp ở Nam Kỳ; Trại giam Chín Hầm – nơi chính quyền Ngô Đình Diệm dùng để tra tấn, thủ tiêu các chiến sĩ cách mạng từ năm 1954 – 1963; Nhà đày Buôn Ma Thuột do thực dân Pháp lập năm 1930.

Ở nội dung Bút sắc, lòng son giới thiệu 10 chiến sĩ cách mạng đã sử dụng ngòi bút của mình để phản ánh hiện thực cuộc sống, những khắc nghiệt của chế độ tù đày và tình yêu quê hương, đất nước… góp phần kêu gọi đồng bào vững chí, bền gan đứng lên đấu tranh. Đó là các chiến sĩ: Nguyễn An Ninh (1900 - 1943); Nguyễn Đức Cảnh (1908 - 1932); Hoàng Văn Thụ (1909 - 1944); Nguyễn Thị Minh Khai (1910 - 1941); Nguyễn Thị Quang Thái (1915 - 1944); Trần Mai Ninh (1917 - 1948); Đinh Nho Diệm (1918 - 1947); Thôi Hữu (1919 - 1950); Phạm Hướng (1923 - 1951); Nguyễn Minh Vân (1923 - 2014).

Nội dung thứ ba Gắn kết yêu thương kể về câu chuyện trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, những dòng thư, câu thơ không chỉ là nguồn sức mạnh tinh thần giúp người chiến sĩ vượt qua khó khăn, gian khổ, mà còn là minh chứng cho tinh thần lạc quan và ý chí kiên cường.

Đặc biệt, trong khuôn khổ chương trình có biểu diễn hoạt cảnh tái hiện câu chuyện về đồng chí Phạm Hướng, cán bộ đoàn chuyên trách của phong trào học sinh, sinh viên kháng chiến Hà Nội trong thời gian bị địch bắt, giam tại Nhà tù Hỏa Lò năm 1949 - 1950.

Khán giả xúc động trước khoảnh khắc hội ngộ đầy nước mắt giữa đồng chí Phạm Hướng và bạn tù, và phút giây nghẹn ngào gặp người thân trong lần thăm nuôi ngắn ngủi trước khi bị đày ra Côn Đảo.

Trưng bày diễn ra đến hết ngày 31/8/2025 tại Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò./.