Trưng bày chuyên đề "Hình tượng rồng trên bia Tiến sĩ" tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Chào mừng 70 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), chiều 31/7, Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Hình tượng rồng trên bia Tiến sĩ”.

Trưng bày giúp công chúng tìm hiểu ý nghĩa của những đường nét điêu khắc độc đáo trên 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám qua các thời kỳ lịch sử. Trưng bày giới thiệu các hoạ tiết rồng trên 82 bia Tiến sĩ Thăng Long hiện đang được lưu giữ và bảo tồn tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám - cho biết, cách đây 540 năm, những tấm bia đề danh tiến sĩ đầu tiên đã được vua Lê Thánh Tông cho khởi dựng vào năm 1484, nhằm tôn vinh các nhà khoa bảng đỗ đạt. Trải qua hơn nửa thiên niên kỷ tồn tại với nhiều thăng trầm của lịch sử, số lượng bia đề danh tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện còn 82 bia, ghi danh 1.304 vị tiến sĩ.

Đây không chỉ là kho sử liệu quý giá về lịch sử, văn hóa, xã hội và giáo dục khoa cử Việt Nam thời quân chủ mà còn là những tác phẩm nghệ thuật tạo hình độc đáo, nơi các nghệ nhân chế tác đá gửi gắm nhiều thông điệp ý nghĩa.

Dù nhiều thế kỷ đã trôi qua, mỗi tấm bia đều phải hứng chịu rất nhiều tác động bất lợi của thời tiết như nắng, mưa, sương, gió khiến cho mặt bia bị bào mòn khá nhiều, các hoạ tiết đều ít nhiều bị che phủ sau lớp bụi của thời gian, song nhờ có kỹ thuật rập thác bản, các nhà nghiên cứu tìm lại được không chỉ những bài văn bia chứa đựng nhiều thông tin hữu ích mà còn phát hiện hàng loạt hoa văn, hoạ tiết hết sức tinh xảo.

Các hoa văn, hoạ tiết rồng xuất hiện rõ nét trên trán bia Tiến sĩ được tạo tác trong đợt dựng bia năm 1653, trong số đó có rất nhiều bia được truy dựng bởi liên quan đến các khoa thi trước đó hàng chục năm. Kể từ thời điểm này, hình ảnh rồng chầu mặt trời mây lửa thường xuyên hiện diện trên các trán bia.

Triển lãm “Hình tượng rồng trên bia tiến sĩ” không chỉ giúp khách tham quan thấy được nét đặc sắc của di sản mà còn thấy được các giá trị của biểu tượng rồng trong văn hóa của người Việt. Đặc biệt, triển lãm lần này đã kết hợp những tiềm năng văn hoá, lịch sử của di tích với công nghệ hiện đại để trưng bày. Điều này giúp cho người xem, nhất là giới trẻ dễ tiếp cận, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa”.

Trưng bày chuyên đề "Hình tượng rồng trên bia Tiến sĩ" diễn ra từ ngày 31/7 đến hết ngày 26/8 tại Nhà Thái học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám./.