TS Lê Doãn Hợp: Dồn sức đầu tư ba nửn tảng trọng tâm cho cơ sở

PV: Nhìn lại 2013, Hà Nội đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận trong công tác quản lý, điửu hà nh và phát triển đô thị. à”ng có thể đánh giá vử những việc Hà Nội đã là m được trong năm qua?

TS Lê Doãn Hợp: Trong năm qua Hà Nội đã là m được một số việc tốt đó là : Thứ nhất là đã hoà n thà nh một số cầu vượt tại những nút giao thông trọng điểm góp phần đáng kể trong việc giải quyết ùn tắc giao thông của thà nh phố. Thứ hai là các hoạt động văn hóa, truyửn thông trên địa bà n tương đối tốt và được người dân đồng tình ủng hộ; các hoạt động lễ hội được tổ chức tốt hơn. Thứ ba lãnh đạo thà nh phố đã quan tâm xử lý nhanh hơn các vấn đử nổi cộm mà dư luận quan tâm. Thứ tư là sự đoà n kết, hợp lực trong việc thực hiện các chủ trương từ cấp thà nh phố đến cấp quận, huyện; phường, xã nhìn chung khá tốt. Thứ năm là , bên cạnh các hoạt động đối nội, các hoạt động đối ngoại, hợp tác, kết nghĩa với các nước, các địa phương được quan tâm hơn, điển hình là chuyến thăm và là m việc của Đoà n đại biểu cấp cao thà nh phố Hà Nội tại một số nước Châu à‚u vừa qua đã kháº³ng định điửu nà y.

PV: Năm vừa qua, Hà Nội cũng có nhiửu nỗ lực trong việc cải cách hà nh chính, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức. Vấn đử nà y được nhìn nhận như thế nà o, thưa ông?

TS Lê Doãn Hợp: Phải nói rằng, cải cách hà nh chính gắn liửn với công nghệ thông tin và đầu tư cho công nghệ thông tin của Hà Nội năm qua khá tốt. Hà Nội đã có cả một đử án được chuẩn bị chu toà n, lãnh đạo thà nh phố đã có chủ trương xây dựng một nửn hà nh chính vì dân. Đặc biệt là sự chỉ đạo quyết liệt để xây dựng chính quyửn điện tử và các mô hình dịch vụ hà nh chính hiệu quả. Một số huyện ngoại thà nh đã thực hiện rất tốt, giúp cho dân biết ứng dụng công nghệ thông tin, xử lý nhanh các vấn đử liên quan đến thủ tục hà nh chính. Cháº³ng hạn như công tác cải cách hà nh chính xây dựng chính quyửn điện tử ở Đông Anh, đó là những mảng sáng của Hà Nội trong năm 2013.

Tuy nhiên, trong cải cách hà nh chính, công tác tham mưu của nhiửu cán bộ, viên chức ở các cấp thà nh phố; quận, huyện, thị xã; phường, xã còn chưa hết lòng vì dân và doanh nghiệp. Hà Nội cần phải đổi mới công tác tham mưu nhiửu hơn nữa theo hướng tất cả vì cơ sở mà nửn tảng là doanh nghiệp, xã phường và hộ gia đình. Tôi nghĩ rằng, nếu Hà Nội là m được cuộc cách mạng có tính đột phá là khoán quử¹ lương thay cho khoán biên chế thì hiệu quả cải cách hà nh chính sẽ tốt hơn nhiửu. Để hoà n thà nh khối lượng công việc được giao, cơ quan nà o dùng nhiửu người thì lương thấp, dùng ít người thì lương cao, lập tức họ phải tìm cách sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có. Theo cơ chế điửu tiết như vậy sẽ buộc các cơ quan hà nh chính phải tìm người giửi, giảm biên chế và nâng cao năng lực của cán bộ; chứ không phải tìm mọi cách đưa người thân, quen và o để được lòng mà không được việc.

TS Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyửn thông, Chủ tịch Hội Truyửn thông số Việt Nam

pv: Bên cạnh những việc mà thà nh phố đã là m được dư luận hoan nghênh, ông có điửu gì còn băn khoăn vử Hà Nội?

TS Lê Doãn Hợp: Băn khoăn lớn nhất của tôi là vấn đử văn minh đô thị, tiến triển còn chậm và thiếu giải pháp mang tính thực thi. Ví dụ như đường thông hè thoáng đã có nhiửu cố gắng nhưng vẫn không xử lý được tận gốc; vấn đử sắp xếp phân luồng cho các phương tiện tham gia giao thông để tránh ùn tắc vẫn còn lúng túng. Công tác xây dựng các phố chuyên biệt như khu phố đi bộ, phố ẩm thực tiến độ rất chậm. Tiến độ di chuyển các bệnh viện, trường học ra ngoại thà nh chưa là m được bao nhiêu.

Hà Nội cần kiên quyết chấm dứt việc xây nhà cao tầng trong nội thà nh vì là m nhà cao tầng trong nội thà nh có 3 nhược điểm lớn. Một là băm nát phố cũ và phố cổ. Hai là , là m nhà cao tầng là đưa một lượng người và phương tiện quá nhiửu và o nội thà nh trong khi hạ tầng chật hẹp không thể mở rộng được nữa. Mỗi toà nhà hơn 20, 30 tầng có hà ng nghìn người và o ở với hà ng nghìn chiếc xe máy, xe đạp; hà ng mấy chục chiếc ô tô thì là m sao Hà Nội lại không ùn tắc. Thứ ba là khi đưa nhà cao tầng và o nội thà nh với diện tích eo hẹp không có khuôn viên và không gian sẽ trở thà nh khập khiễng như kiểu mặc comple nhưng lại đi chân đất. Vấn đử cho phép xây nhà cao tầng đến đâu là do hạ tầng quyết định chứ không phải do không gian quyết định. Vì thế, Hà Nội nên có biện pháp kiên quyết đưa nhà cao tầng, ít nhất từ 10 tầng trở lên ra ngoại thà nh.

PV: à”ng nghĩ như thế nà o khi có ý kiến cho rằng, nếu Hà Nội là m nhiửu cầu vượt thì sẽ mất mử¹ quan thà nh phố?

TS Lê Doãn Hợp: Vử lâu dà i Hà Nội vẫn phải xử lý vấn đử giao thông đô thị, là m thêm nhiửu cầu vượt. Trước mắt cần phải xây dựng ngay cầu vượt tại khu Xã Đà n. Chúng ta phải là m đẹp, là m xong cầu vượt nên trang trí cử hoa, ánh sáng, thì sẽ đẹp. Công tâm mà nói, không có gì đẹp hơn là hợp lòng dân.

pv: Sau những vụ lùm xùm vừa qua vử y tế, ông có ý kiến gì vử việc vấn đử quản lý các dịch vụ y tế trên địa bà n Hà Nội?

TS Lê Doãn Hợp: Hà Nội cần có biện pháp kiểm tra, giám sát toà n bộ quy trình và chất lượng phục vụ các hoạt động Y tế trên địa bà n với cơ chế khuyến khích mở các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ nhân dân, trong đó có cả dịch vụ bác sĩ gia đình. Tích cực mở rộng các dịch vụ y tế nhưng giám sát kử¹ chất lượng phục vụ, chứ không vì khó quản mà cấm đoán. Công tác quản lý bây giử là mở và động, không phải đóng và tĩnh. Nếu mở thì nó sẽ động, ta phải theo cái động để quản. Hà Nội không thiếu bác sĩ chỉ sợ thiếu y đức của bác sĩ và trách nhiệm quản lý các dịch vụ của nhà nước mà thôi.

Trong công tác quản lý nên phát động toà n dân tham gia giám sát là tốt nhất, bằng cách mở đường dây nóng như Bộ Y tế đang triển khai, hay hòm thư góp ý của nhân dân. Bất kử³ nơi nà o có vấn đử vử y tế, người dân có thể bử và o hòm thư góp ý mà không cần đử tên. Các cơ quan chức năng mở thư sẽ có ngay địa chỉ cần tiếp cận kiểm tra thì rất khoát chất lượng sẽ tốt hơn.

pv: Không chỉ với ngà nh y mà trong lĩnh vực giáo dục ở Thủ đô cũng rất nhiửu việc cần phải là m để nâng cao chất lượng. Vậy giáo dục Hà Nội cần phải đổi mới theo hướng nà o, thưa ông?

TS Lê Doãn Hợp: Cái lớn nhất của giáo dục mà Hà Nội cần phải đổi mới hiện nay là phải tập trung là m 5 việc: Thứ nhất là đà o tạo, bồi dườ¡ng, sà ng lọc và nâng cao chất lượng giáo viên; bởi chất lượng giáo dục mãi mãi lệ thuộc tà i năng và đạo đức giáo viên.

Thứ hai là đổi mới cán bộ quản lý giáo dục các cấp bảo đảm bản lĩnh, trách nhiệm và phương pháp. Trong đó phương pháp là tập hợp, bản lĩnh là dám là m, còn trách nhiệm là phải vì con em chúng ta. Chọn cán bộ quản lý phải chọn người thực sự có vốn liếng quản lý, ai không là m được quản lý thì trở lại là m giáo viên. Tránh trường hợp mất một giáo viên giửi để có một cán bộ quản lý yếu kém.

Vấn đử thứ ba cũng là nhiệm vụ của cả nước, đó là đổi mới giáo trình. Chúng ta phải đổi mới giáo viên, cán bộ quản lý rồi mới đến giáo trình. Theo tôi, giáo trình bây giử phải tiếp cận tri thức của nhân loại, phương pháp dạy hiện đại và tận dụng triệt để thà nh quả ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học.

Thứ tư là tăng cường chất lượng thi cử. Quan điểm của tôi là không đồng tình với việc xoá bử thi; nhưng thi tuyển như hiện nay thì bử thi cũng đúng. Thi mà ai cũng đỗ, ai cũng tốt nghiệp thì không nên thi; nếu thi để đánh giá đúng chất lượng, chọn người giửi để đà o tạo, phát hiện người yếu để bồi dườ¡ng thì thi mãi mãi cần. Cha ông ta ngà y xưa là m quan cũng phải thi. Học mà không thi thì cháº³ng ai thi đua để học. Vì vậy phải tăng cường kỷ cương thi cử đánh giá đúng chất lượng, không chạy theo bệnh thà nh tích giả dối.

Cuối cùng là tích cực xã hội hoá cơ sở vật chất cho dạy và học theo nguyên tắc 5 cấp cùng và o cuộc là : Trung ương; thà nh phố; quận, huyện; phường, xã và nhân dân (tức là phụ huynh).

PV: Theo ông, Hà Nội nên dồn sức tập trung đầu tư và o vấn đử gì?

TS Lê Doãn Hợp: Hà Nội cần dồn sức vì cơ sở với 3 nửn tảng trọng tâm: Thứ nhất vử kinh tế là doanh nghiệp; thứ hai vử hà nh chính xã, phường và thứ ba vử dân cư là hộ gia đình. Nếu cả 3 nửn tảng nà y được quan tâm đúng mức thì mọi việc sẽ tốt đẹp hơn.

Trong đó, hộ gia đình có vai trò quan trọng đặc biệt, là cơ sở nửn tảng để bảo đảm lòng dân. Gia đình vừa là đơn vị kinh tế cơ sở, vừa là đơn vị văn hóa cơ sở và là đơn vị an ninh cơ sở. Mọi điửu tốt đẹp của đất nước, của thế giới đửu bắt đầu từ gia đình. Mọi điửu không yên, không vui của xã hội, đất nước cũng đửu xuất phát từ gia đình. Vì vậy, Hà Nội cần ưu tiên đầu tư trọng tâm cho gia đình.

pv: Những vấn đử nêu trên vừa là mong muốn, vừa là góp ý của ông vử Hà Nội. à”ng có thể cho biết, Hà Nội cần phải là m thế nà o để có những công trình mang dấu ấn lịch sử lâu dà i nhằm giáo dục cho các thế hệ con cháu mai sau?

TS Lê Doãn Hợp: Tôi mong rằng, Hà Nội cần xây dựng một số công trình mang tầm thế kỷ. Bởi vì suy đến cùng, dấu ấn của các thế hệ lãnh đạo là để lại công trình. Hà Nội nên là m 4 Khải Hoà n Môn ở 4 cửa ngõ Thủ đô: Khải Hoà n Môn phía Bắc đặt ở giáp Bắc Ninh với chủ đử là dân tộc ta chiến thắng các đế quốc xâm lược từ phía Bắc; Khải Hoà n Môn phía Tây đặt ở giáp Vĩnh Phúc với chủ đử là chiến thắng thực dân Pháp; Khải Hoà n Môn phía Nam đặt ở giáp Hà Nam được gọi là Khải Hoà n Môn chiến thắng đế quốc Mử¹; Khải Hoà n Môn phía Đông đặt ở giáp Hưng Yên là Khải Hoà n Môn hội nhập và phát triển.

Công trình thứ hai là Hà Nội nên xây dựng Đà i Độc lập để quy tụ hà i cốt, của các liệt sĩ để con cháu sau nà y tưởng nhớ đến công lao các thế hệ đi trước, giá trị hòa bình hôm nay để tiếp bước cha ông. Tất cả hà i cốt liệt sử¹ được hoả thiêu để lấy tro đựng trong các lọ thủy tinh xếp và o thân Đà i Độc lập thì mới linh thiêng, siêu thoát... Mọi người đến đây thắp hương sẽ cảm thấy hoà i niệm hơn, tâm linh hơn, giáo dục truyửn thống tốt hơn.

Một vấn đử nữa cũng rất quan trọng là Hà Nội cần tập trung đầu tư xây dựng nhà văn hoá ở các khối dân cư, là m sao để mỗi khu dân cư có một nhà văn hoá được thiết kế đồng bộ, xây dựng đà ng hoà ng. Nhà văn hoá được xã hội hoá do cả 4 cấp thà nh phố; quận, huyện; phường, xã và tổ, khối dân cư cùng góp tiửn của, công sức đầu tư và xây dựng. Hà Nội cũng nên đẩy tới một số hoạt động văn hóa, trở thà nh dấu ấn văn hóa riêng của Thủ đô như: Điửu còn mãi của báo VietNamNet; "Xuân quê hương" của Ủy ban vử người Việt Nam ở nước ngoà i...

pv: Để thực hiện được những công việc trên, theo ông Hà Nội có những khó khăn, vướng mắc gì?

TS Lê Doãn Hợp: Hà Nội có cái khó là , dân to hơn quan bởi trong dân có rất nhiửu cán bộ trung, cao cấp của TÆ¯ nghỉ hưu nên nếu không biết cách là m thì dễ lúng túng kéo dà i. Mặt khác mặc dù được quản lý toà n bộ vử mặt lãnh thổ nhưng Hà Nội thực quyửn thì có giới hạn nên sẽ gặp rất nhiửu khó khăn xử lý cụ thể. Hà Nội muốn là m tốt phải gắn kết thật chặt với các Bộ ngà nh TÆ¯. Đồng thời Hà Nội cũng phải tự tin, tự chủ, dũng cảm vươn lên để thể hiện trách nhiệm của mình trước nhân dân Thủ đô nói riêng và cả nước nói chung.

Trân trọng cảm ơn ông!