Tự hà o vùng đất đệ tứ Chiến Khu

Trong kháng chiến, vùng đất Аệ Tứ Chiến Khu đã sản sinh rất nhiửu tấm gương anh hùng, nơi đây là  gốc của nhà  Trần, có nhiửu dấu ấn di tích lịch sử­ để lại cho muôn đời sau. Với truyửn thống yêu nước, cần cù sáng tạo trong lao động sản xuất, xây dựng quê hương ngà y cà ng đổi mới. Nghị quyết của Аảng bộ tỉnh, huyện luôn đi và o cuộc sống, là  đòn bẩy để Аông Triửu có những bước phát triển toà n diện, vùng nông thôn đổi mới. Vừa qua các Bộ, ban, ngà nh có liên quan đã chấm cho Аông Triửu đạt 84,64 điểm, trong khi đó điểm chuẩn là  70 điểm. Аây là  hà nh trang để huyện lên đô thị loại 4 và o năm 2015.

Nhà  trưng bà y truyửn thống tại chùa Bác Mã đang bị xuống cấp cần được đầu tư, tôn tạo.

Nếu so với các huyện, thị xã, Thà nh phố trong tỉnh Quảng Ninh và  có thể trong cả nước, Аông Triửu có nhiửu mặt thuận lợi, là  địa phương có thế mạnh vử tà i nguyên khoáng sản và  lao động, có là ng nghử truyửn thống sản xuất gốm sứ nặng lử­a. Sản phẩm gốm nặng lử­a như: gốm xây dựng của Công ty Gốm Аất Việt, gốm mửng của Gốm Quang, Gốm Quang Vinh... sản xuất đã có mặt tại thị trường nhiửu nước trên thế giới, sản phẩm gốm tính bằng ngoại tệ mạnh. Аông Triửu nằm trong trục kinh tế Аông Bắc, có hệ thống giao thông thủy bộ thuận lợi. Аặc biệt, quốc lộ 18A, con đường độc đạo chạy suốt từ đầu đến cuối huyện vừa mới được nhà  nước  đầu tư trên 2.839 tỷ đồng nâng cấp thà nh đường cấp III đồng bằng đoạn Hạ Long - Uông Bí. Nhà  nước tiếp tục đầu tư trên 5.700 tỷ đồng nâng cấp đoạn từ Uông Bí - Bắc Ninh, sẽ hoà n thà nh và o năm 2016. Như vậy toà n bộ đoạn đường đi qua Аông Triửu sẽ được nâng cấp. Hầu như các tỉnh lộ, huyện lộ, xã lộ trên địa bà n Аông Triửu trực tiếp hay gián tiếp đửu đấu nối với quốc lộ 18A, giống như con rết có nhiửu chân, tạo ra hệ thống giao thông rất thuận tiện. Với diện tích 397km², dân số trên 17 vạn người, gồm 11 dân tộc anh em, được tổ chức thà nh 21 xã, thị trấn, Trong đó thị trấn Mạo Khê là  thị trấn lớn nhất trong cả nước vử hà ng thị trấn. Kinh tế chủ yếu là  thuần nông, là  địa bà n sản xuất nông nghiệp trọng của tỉnh Quảng Ninh. Năm 2013, tình hình kinh tế chung cả nước và  tỉnh khó khăn, nhưng Аông Triửu vẫn phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng 14,7%, gấp đôi bình quân chung của tỉnh (7,5%), cao nhất trong 5 năm qua; Năng suất lúa đạt trên 63 ta/ha/vụ, cao nhất trong tỉnh; Cơ cấu kinh tế chuyển dịch nhanh theo hướng công nghiệp - dịch vụ; Với định hướng nà y, năm 2013, tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ chiếm 88,4%, nông nghiệp chỉ còn 11,6%; Аời sống người lao động không ngừng được nâng cao, được cải thiện, năm 2013, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,13%, thu nhập bình quân đạt 1.760 USD/người/năm, mức cao trong tỉnh. Tết Nguyên đán Giáp Ngọ, toà n tỉnh có 320 cụ từ 80 tuổi trở lên được tặng quà  thì Аông Triửu có 221 cụ, chiếm 79%, điửu ấy nói lên, đời sống của nhân dân được nâng cao, người già , trẻ em được chăm sóc chu đáo.

Hưởng ứng chương trình Xây dựng nông thôn mới, bà  Nguyễn Thị Huân Tỉnh ủy viên - Bí thư huyện ủy cho biết: Nghị Quyết Аại hội Аảng bộ huyện nhiệm kử³ (2010-2015), đã ghi phấn đấu đến năm 2014, Аông Triửu cơ bản thực hiện xong chương trình xây dựng nông thôn mới và  đến năm 2015, sẽ trở thà nh thị xã. Khi đăng ký với tỉnh vử mục tiêu trên, ban Lãnh đạo huyện cũng lo lắm, nhưng tin và o sự đoà n kết nhất trí ở tập thể Ban Thường vụ Huyện ủy, tin và o địa phương có truyửn thống trong nhiửu lĩnh vực. Ngân sách của tỉnh, của huyện hỗ trợ sản xuất như một bà  đỡ cho người nông dân trong việc xóa đói giảm nghèo, với mục tiêu nông dân phải thoát nghèo vươn lên là m giầu chính đáng. Hết năm 2013, Аông Triửu đã có 11/19 xã của huyện và  11/34 xã trong tỉnh cơ bản hoà n thà nh chương trình Xây dựng nông thôn mới. Аặc biệt, sơ kết 3 thực hiện chương trình Xây dựng nông thôn mới toà n quốc (2010-2013), cả nước có 187 xã được công nhận hoà n thà nh chương trình Xây dựng nông thôn mới, thì 11 xã của Аông Triửu có tên trong danh sách. Xã Hưng Аạo được công nhận là  xã hoà n thà nh xuất sắc, toà n diện, được Thủ Tướng Chính phủ tặng Bằng Khen và  tặng một công trình giá trị 1 tỷ đồng. Xác định là  địa bà n sản xuất nông nghiệp trọng điểm của tỉnh, nên việc xây dựng chương trình xây dựng nông thôn mới được cả hệ thống chính trị và o cuộc. Huyện đặc biệt quan tâm công tác tuyên truyửn, khai thác tối đa nguôn lực tại chỗ; Trong 3 năm (2010-2013) tỉnh hỗ trợ 40 tỷ, huyện huy động hơn 2.400 tỷ, trong đó ngân sách chỉ chiếm khoảng 20% còn lại lại xã hội hóa bằng nhiửu mô hình, như hội Phụ nữ đảm nhiệm khâu vệ sinh môi trường, đến nay, huyện có 3 HTX vệ sinh môi trường, Ngân sách chỉ hỗ trợ xe thu gom rác, còn lại do dân đóng góp - Giử đây trên đường là ng, ngõ xóm của nhiửu xã không còn cảnh ngập ngụa, phân rác...như ngà y xưa mà  mỗi thôn có một tổ thu gom rác, đến giử tổ đến từng hộ thu gom rồi vận chuyển đến nơi tập kết, chử xe của công ty môi trường chở đi xử­ lý. Ví như Ban chỉ huy Quân sự huyện thì triển khai mô hình chuẩn hóa nông thôn. Theo ông Thiếu là  Thượng Tá - Lãnh đạo Ban chỉ Huy Quân sự huyện, đơn vị nhận xây dựng chuẩn hóa 3 thôn. Аơn vị đã hỗ trợ thôn Аoà n Xá 2, xã Hồng Thái trên 400 triệu đồng để chuẩn hóa nông thôn, tiến tới sẽ xây dựng thôn Khê Hạ, xã Việt Dân và  một thôn nữa. Mục tiêu của chuẩn hóa là  "Sáng - Xanh - Sạch - Аẹp". Hiện thôn Аoà n Xã 2 đã hoà n thà nh các mục tiêu: 100% các tuyến đường trong thôn, với khoảng 1.000m, đã được lắp hơn 200 bóng điện, đêm đêm thôn Аoà n Xá 2 điện sáng như trung tâm thà nh phố; Còn sạch thì đường là ng đửu đã bê tông hóa, cứ 3 hộ có một thùng rác, thôn có tổ thu gom rác, tuyệt  nhiên không có rác, xác, phân súc vật...vương vãi ra đường. Hơn 200 cây xanh được trồng dọc đường thôn, nơi tập trung dân cư; 100% hộ có điểm cắm cử, và o các ngà y Lễ, Tết, thôn Аoà n Xá 2 rực lên mà u cử Tổ Quốc. Sắp tới biển số nhà  sẽ được gắn và o các nhà , văn minh như đô thị. Thôn có 207 hộ, đến nay chỉ còn 3 hộ nghèo.    

Mặt trời đã lên đỉnh đầu, nắng và ng rừng rực, nóng hầm hập, tuyệt  nhiên bầu trời cao xanh lồng lộng không một gợn mây, không một ngọn gió phe vẩy. Rời Аửn An Sinh thử 8 vị Vua Triửu Trần, đồng chí Bí thư dẫn đường đưa chúng tôi đến nhà  cụ Nguyễn Trọng Tháp - Tướng vử "vườn"- Tỷ phú Аông Triửu, hiện ở thôn Аồi Mít,  xã An Sinh. Quê ông ở huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương, thời quân ngũ, ông là  quân tình nguyện sang giúp bạn Là o đánh giặc xây dựng nhà  nước Là o anh em, là  Cục trưởng A16, Thiếu Tướng - Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu, Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân, 60 năm tuổi Аảng, 86 tuổi đời, năm 1993 nghỉ hưu, không ở lại Hà  Nội mà  vử là m lão nông tri điửn ở xã An Sinh. Những con đường bê tông, hai bên là  những cánh "rừng na" xanh mơn mởn, những ngôi nhà  cao tầng, ngói đử ẩn hiện trong mà u xanh của những vườn cây. Nghe nói, các chủ vườn na Аông Triửu có sự liên kết giúp nhau xóa đói giảm nghèo rất hay, cứ sau mỗi vụ thu hoạch và i ba hộ góp tiửn từ thu hoạch na tập trung giúp cho một hộ xây cất nhà  cử­a, mua sắm tà i sản. Với cách là m nà y, các xã có vườn na không còn hộ nghèo, không còn nhà  tạm. Ngôi nhà  của Thiếu tướng Tháp khang trang  trị giá gần 100 tỷ đồng, cũng nhử từ cách trồng na có sáng kiến thụ phấn nhân tạo  để đậu quả đạt 100% cho năng suất thu hoạch cao. Từ 4 ha trồng na dai và  hà ng chục gốc bưởi Diễn, trừ chi phí thì mỗi năm cho doanh thu khoảng 300-400 triệu đồng. Với mô hình VAC, doanh thu từ chăn nuôi: thả cá, ngan, gà , một năm cũng lãi chừng 1 tỷ đồng. Vị Thiếu tướng già  kể, hồi nghỉ hưu, ông có đủ điửu kiện định cư ở Hà  Nội, vì ông là  Tướng, là  Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, con trai cả là  Đại tá, Trưởng công an Quận Ba Аình, nhưng ông nhất quyết "vử vườn". Bạn quân ngũ bảo ông dại, ông dở hơi, nhiửu người muốn ở Hà  Nội không được, ông được bà y cỗ ngon, vật lạ lại đi từ chối...nhưng ông chỉ cười. Sau nà y thà nh tỷ phú rồi, bạn quân ngũ vử chơi, lại khen  " Sao ông khôn thế!".

Аến thăm Trường Mầm non xã Hồng Phong, trường có những phòng học Thông Minh dà nh cho các cháu mẫu giáo từ 4-5 tuổi, một mô hình chưa nơi nà o áp dụng. Mỗi cháu được trang bị một máy vi tính nhử, cô giáo dạy cũng bằng máy vi tính. Nghe và  nhìn cô giáo hướng dẫn, các cháu tự mở máy, tự tô mà u, tự vẽ hình rất thà nh thạo. Cách đây không lâu, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, do đồng chí Vũ Ngọc Giao - Ủy viên Ban thường vụ - Trưởng Ban Tuyên giáo tỉnh Quảng Ninh chủ trì, tổ chức thông tin báo chí tại huyện Аông Triửu, chúng tôi được đến phòng Giáo dục huyện thăm mô hình  "Bục giảng Thông Minh" đã áp dụng và o các trường phổ thông trong huyện. Аược biết, Аông Triửu là  địa phương đầu tiên trong cả nước phổ cập Internes khối phổ thông trung học. Аông Triửu có học sinh đạt vòng nguyệt quế "Аường lên đỉnh Olimpia" quý. Như vậy cũng có thể  gọi Аông Triửu là  đất học lắm chứ.

Аi, thấy và  nghe khá nhiửu nội dung, từ Di tích Nhà  Trần, đến nơi có bà i thơ của vị Vua Trần Nhân Tông. Tương truyửn, năm 1288, sau khi đại thắng quân Nguyên Mông, vị Vua đã tức cảnh thà nh thơ, bà i thơ của nhà  Vua được tạc và o vách núi Con Mèo và  luu truyửn đến ngà y nay. Yên Аức còn một dấu ấn không thể quên, đó là  ngà y 2/12/1950 (tức ngà y 23 tháng 10 năm Canh Dần), sau nhiửu ngà y nhân dân, du kích xã Yên Аức dũng cảm chống trả quyết liệt một trận cà n quy mô lớn của giặc Pháp. Không cân sức, quân dân Yên Аức đã rút và o hang Núi Canh chống trả. Giặc Pháp đã chất rơm, củi hun đốt, khiến 106 người, trong đó có 73 du kích đã anh dũng hi sinh. Ngà y nay, người dân Yên Аức đửu tự hà o vử truyửn thống của quê hương - Xã có tới 169 Liệt sử¹, 8 Bà  Mẹ Việt Nam Anh Hùng. Vì những di tích nổi trội, năm 1993, Bộ Văn Hóa - Thông Tin đã cấp Bằng Di tích Lịch sử­ và  văn hóa cho xã Yên Аức.

Khai thác đặc trưng là ng quê thuần Việt và  có  nhiửu Di tích, Công ty Cổ Phần Du Thuyửn Аông Dương phối hợp với xã Yên Аức xây dựng mô hình "Du Lịch là ng quê". Khi chúng tôi đến thì điểm du lịch nà y đang có nhiửu khách nước ngoà i, được chị Vương Thị Mến phụ trách điểm du lịch nà y cho biết: Từ ngà y đi và o hoạt động, ngà y nà o điểm du lịch cũng dầy đặc các đoà n khách, chủ yếu là  khách nước ngoà i. Hiện, có 4 tuor: Chương trình 2,5 tiếng khách được xem múa rối, được xem nhà  cổ 200 tuổi; Аược trải nghiệm xay lúa, giã gạo, úp cá... Chương trình 3,5 tiếng thì ngoà i các mục trên, khách được thưởng thức bữa ăn trưa; Chương trình 5,5 tiếng thì thêm được ngủ đêm tại một ngôi nhà  xây cất giữa là ng, xung quanh là  những cánh đồng lúa chín và ng,  tiếng ếch, nhái ì oạp trong đêm, là  tiếng gà  gáy râm ran buổi sáng...Múa rối nước thì khách cũng đã thưởng thức ở một và i nơi, nhưng múa rối nước ở Yên Аức có đặc trưng riêng mà  có lẽ chưa nơi nà o có. Sân khấu là  ao là ng, hoa sen nở tím mặt ao. Diễn viên là  bà  con nông dân đích thực. Có khách, bà  con gác lại đường cà y, rử­a qua bùn đất rồi lội xuống ao điửu khiến con rối. Dân dã và  thực chất. hay là  ở chỗ đó. Nghe kể, và o một chiửu muộn, có một vị khách đặc biệt đến thăm " Du lịch là ng quê Yên Аức", mặc dù đã hết giử hà nh chính từ lâu, nhưng vị khách vẫn được nhân viên đón tiếp, hướng dẫn và  giới thiệu rất nhiệt tình. Аến đâu vị khách cũng nhận xét và  khen ngợi, tử ra rất am hiểu. Rồi vị khách xay lúa ù ù, sà ng gạo như múa, khiến nhân viên tròn mắt ngạc nhiên. Vị khách đặc biệt ấy là  ông Nguyễn Văn Аọc - Phó Bí thư tỉnh Ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh.

Аông Triửu có nhiửu cái nhất: Là  nơi tập trung nhiửu nhất lăng mộ của các vị Vua Triửu Trần. Tại đửn An Sinh thử 8 vị Vua đời nhà  Trần, gồm: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Hiến Tông, Trần Dụ Tông, Trần Nghệ Tông và  Trần Giản Аịnh. Аời nhà  Trần là  triửu đại trị vì dà i nhất trong các triửu đại phong kiến, là  triửu đại huy hoà ng nhất. Аông Triửu là  địa phương già nh chính quyửn từ tay giặc Pháp sớm nhất. Là  nơi thà nh lập Chi bộ Аảng đầu tiên, cách đây 174 năm ( 1840-2014) Vua Minh Mạng ra Chỉ dụ cho khai thác mử than đầu tiên ở chân núi Yên Lĩnh. Tập đoà n Công Nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đã xây dựng "Miếu Mử" ở nơi nà y.  Một cái nhất nữa mà  đời đời con cháu mai sau có quyửn tự hà o, đó là  Đông Triửu có tới 97 Mà  Mẹ Việt Nam anh hùng, chiếm hơn 60% số Bà  Mẹ Việt Nam Anh hùng toà n tỉnh. Số Bà  Mẹ Việt Nam Anh hùng nhiửu nhất tỉnh cũng có nghĩa là  Đông Triửu có nhiửu trai là ng hi sinh trong hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược và  bảo vệ biên giới của Tổ Quốc. Có lẽ từ nhiửu cái nhất, cái đứng đầu mà  cán bộ, nhân dân các dân tộc huyện Аông Triửu phát huy và  kế thừa những truyửn thống tốt đẹp, để Аông Triửu phát triển toà n diện, phấn đấu vử đích sớm nhất trong chương trình Xây dựng nông thôn mới của tỉnh Quảng Ninh.