(Từ làng ra phố) Làng tôi vắng bóng tre!

KTĐT| 10/04/2022 20:12

Với người Việt, tre là thứ cây gắn bó từ ngàn đời. Trong tác phẩm “Tre Việt Nam”, nhà văn Thép Mới từng viết: “Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang. Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp…”.

Dẫu có hàng ngàn đời gắn bó với nhau, chia ngọt sẻ bùi; vậy nhưng gần đây vai trò của cây tre trong đời sống người nông dân ngày càng nhạt. Nếu trước đây, từ nong, nia, dần sàng, đến cái cày, cái bừa đều dùng tre, thì nay những dụng cụ gắn bó với đời sống dần được thay bằng sắt, nhựa. Tiện dụng đấy, rẻ đấy, nhưng quả thật khi sử dụng những món đồ có nguồn gốc nhân tạo kia, cảm giác rất… không thật tay.

Và cũng chửa cần nói đến cảm giác hay cảm xúc gì đó, ngay độ bền thì những thứ nhựa - sắt kia so với “anh tre”, xin lỗi còn… xách dép. Độ bền không cao, cảm giác không thật, đồng nghĩa với việc người ta dễ “thảy” nó ngay khi cảm thấy chán. Khi đó, những vật dụng kể trên sẽ trở thành rác khó phân hủy, “góp phần” làm ô nhiễm môi trường…

Thành thị thì không nói làm gì, nhưng chốn thôn dã, vốn là nơi “chôn rau, cắt rốn” của tre trúc, nhưng tre trúc cũng đang bị “quay lưng”. Bởi cảnh trâu đi trước, cái cày theo sau đã đi vào dĩ vãng. “Cối xay tre, nghìn đời nay, nặng nề quay, xay nắm thóc”- đã được máy xay xát thay thế; vậy là dần sàng, thúng mủng… cũng bị bao tải dứa “cướp” vai trò.

Thế hệ chúng tôi, những tác phẩm như "Cây tre Việt Nam” (Thép Mới), “Tre Việt Nam” (Nguyễn Duy), hay những ca khúc như “Làng tôi” (Văn Cao), hay “Làng tôi” (Hồ Bắc)… đều được nhiều người nằm lòng. Dẫu là văn xuôi, thơ ca hay âm nhạc, nhưng mỗi khi ngân lên, hình bóng “người bạn dân cày Việt Nam” vẫn đem lại cho chúng tôi cảm xúc bâng khuâng về một thời quá vãng: “Làng tôi sau lũy tre mờ xa/ Bình yên thân thương những nếp nhà…” (Làng tôi - Hồ Bắc); hay: “Làng tôi xanh bóng tre/ Từng tiếng chuông ban chiều/ Tiếng chuông nhà thờ rung…” (Làng tôi - Văn Cao).

Ở lứa chúng tôi, hai ca khúc nói trên dẫu không được dạy trong nhà trường, nhưng đều được yêu thích. Còn hai tác phẩm văn học: "Cây tre Việt Nam" và "Tre Việt Nam" thì gần như ai cũng thuộc lòng.

Hiện ở nhiều vùng quê, bờ tre, khóm trúc xanh mát những trưa hè, đang bị người ta triệt hạ. Thay vào đó là những bức tường bê tông, gạch, đá vô hồn… Khi lục vấn điều này, câu trả lời chung mà chúng tôi nhận được: Ôi dào, tre trúc bây giờ mấy ai còn dùng, để làm gì cho rậm vườn… Nói là vậy, nhưng trên thực tế, tre vẫn chưa hết tác dụng trong cuộc sống của con người đâu ạ.

Biểu hiện là để ngăn lũ, ở nhiều đoạn đê, bê tông cũng phải… chào thua tre đó. Và “Làng tôi”, làng anh, làng của chúng ta thì vẫn còn; nhưng bóng tre thì ngày càng mai một. Quả thật dân quê đang quay lưng với người bạn ngàn đời!

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Triển lãm 80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến
    Trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen năm 2026, Triển lãm chuyên đề “80 năm Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” (19/12/1946 - 19/12/2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/5 đến 23/5/2026 tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Lễ khai mạc được tổ chức lúc 8h ngày 19/5/2026.
  • [Podcast] Đêm Hà Nội và những thanh âm của thành phố
    Hà Nội thường được nhớ đến với vẻ đẹp cổ kính của ba mươi sáu phố phường, với những mái ngói rêu phong, hồ nước xanh trong và nhịp sống mang dáng vẻ thanh lịch của người Tràng An. Nhưng khi màn đêm buông xuống, thành phố lại khoác lên mình một diện mạo khác: vừa sâu lắng mà cũng vừa sống động hơn...
  • [Podcast] Tản văn: Hương sen vương vấn sợi trà
    Những ngày còn công tác ở Hà Nội, ông ngoại tôi đã xin được giống sen Hồ Tây về trồng trong đám ruộng lầy cải tạo thành ao, bờ mòn dần hóa thành đầm sen đầu tiên ở bản. Những nhà hàng xóm ngắm bông sen to, đẹp thơm ngát một vùng thì đến xin vài ngó già.
  • Mùa thu Hồ Gươm
    Chiều dần buông nắng, mặt nước hồ thu bỗng trở lên huyền diệu. Ngắm nhìn bầu trời trong vắt hiền hòa, lung linh mây trắng lãng du trên muôn ngàn sóng biếc lấp lánh, bất chợt tôi nhận ra một điều: gần gũi và gắn bó với Hà Nội hơn nửa đời người, đã bao lần đến thăm đền vua Lê, đã bao lần dạo quanh bên Tháp Rùa nhưng thú thực, chưa bao giờ tôi lại thấy trái tim của Thủ đô đẹp hơn trong buổi hoàng hôn mùa thu.
  • Rộn ràng Ngày hội thể thao mầm non phường Cửa Nam: sân chơi toàn diện cho các công dân nhí
    Sáng 15/5, tại trường Mầm non Bà Triệu, UBND phường Cửa Nam đã long trọng tổ chức “Ngày hội thể thao cấp học mầm non phường Cửa Nam năm học 2025 - 2026”. Đây là ngày hội thể thao lớn dành cho lứa tuổi mầm non tại địa bàn, thu hút sự tham gia đông đảo của các "vận động viên nhí", các bậc phụ huynh và tập thể giáo viên.
Đừng bỏ lỡ
(Từ làng ra phố) Làng tôi vắng bóng tre!
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO