Quạt điều hòa là gì?

Quạt điều hòa là biện pháp làm mát giá rẻ cho mùa nóng thay cho điều hòa nhiệt độ.

Bước chân vào các siêu thị điện máy những ngày này, điều đầu tiên mà người tiêu dùng thường được cảm nhận sẽ là một luồng gió mát mang theo hơi ẩm thổi thẳng vào người. Bởi đó cũng là vị trí của các gian hàng bán quạt điều hòa, một sản phẩm khá đắt hàng và hút khách trong những ngày tiết trời nắng nóng.

Quạt điều hòa là thiết bị làm mát không khí, hoạt động dựa trên nguyên lý bốc hơi của nước, thông qua việc sử dụng tấm làm mát (Cooling Pad). Khi hoạt động, nước được hệ thống bơm tuần hoàn đưa lên tấm làm mát, nơi sẽ diễn ra quá trình bay hơi. Trong khi đó, quạt sẽ hút gió nóng từ bên ngoài, đi qua các tấm làm mát này, chuyển thành luồng khí lạnh mang theo hơi nước thổi ra ngoài. Quá trình này khiến không khí được hạ nhiệt nhanh chóng, luồng gió thổi ra có mang theo hơi ẩm, khiến người dùng thoải mái dễ chịu.

Một số loại quạt có thêm bộ phận để đá khô dạng gel (đá hóa học có thể tái sử dụng nhiều lần). Người dùng có thể để khay đá khô vào tủ lạnh sau đó đem ra sử dụng khi cần, có tác dụng tăng cường hiệu quả làm mát đáng kể.

Ưu điểm

Với từ 2 triệu đồng trở lên, người dùng đã có thể sở hữu quạt điều hòa.

Đầu tiên, về chi phí, quạt điều hòa có mức giá thấp hơn điều hòa không khí nhưng sẽ có giá cao hơn một chiếc quạt làm mát thông thường. Chỉ cần ngân sách từ 2 đến 5 triệu đồng, người dùng đã có thể sở hữu được một chiếc quạt điều hòa có công suất phù hợp cho một căn phòng có diện tích trung bình 15-20 mét vuông. Với các phòng có diện tích lớn hơn, hoặc phục vụ cho loại hình dịch vụ, các loại quạt công suất lớn với giá từ 10-15 triệu đồng sẽ phù hợp.

Về điện năng tiêu thụ, bởi hệ thống làm mát có cấu tạo khá đơn giản, thiết bị này tiêu tốn điện năng không quá nhiều, chỉ khoảng 1/7 đến 1/10 so với điều hòa nhiệt độ. Hệ thống bơm nước, phun sương hay các tính năng khử khuẩn, tạo ion âm... và bảng mạch điều khiển tiêu tốn khá ít điện năng so với hiệu quả làm mát mang lại.

Trong phòng có diện tích nhỏ, khả năng làm mát của quạt điều hòa có thể nhanh hơn điều hòa thông thường do khả năng đẩy mạnh quá trình lưu thông không khí, cung cấp hơi ẩm... Cơ chế của quạt điều hòa dùng hơi nước để làm mát cũng có tác dụng giữ ẩm, không gây ra tình trạng khô da và khó chịu như khi dùng điều hòa. Hầu hết các quạt điều hòa đều có thể giảm nhiệt độ phòng xuống nhanh từ 4 đến 5 độ C trong thời gian ngắn. Đặc biệt chúng không làm ảnh hưởng nhiều đến các thiết bị điện tử như một số loại quạt hơi nước, quạt phun sương thông thường. 

Với khả năng dễ di chuyển, người dùng có thể thay đổi vị trí của quạt theo ý thích, hướng việc thổi gió tới mọi góc phòng một cách chủ động thay vì bị động như khi dùng điều hòa. Quạt cũng có thể đem ra phòng khách hoặc đưa vào phòng ngủ mỗi khi cần. Khi sử dụng, người dùng cũng không cần phải đóng kín các cửa sổ, cửa chính như lúc dùng máy điều hòa nhiệt độ.

Một số loại quạt hiện đại có thêm chức năng tạo ion âm, ozone để làm sạch không khí, hút bụi bẩn mang lại không gian trong lành hơn cho ngôi nhà. Một số mẫu máy có điều khiển từ xa, thuận tiện cho việc sử dụng.

Ưu điểm cuối cùng là quạt điều hòa rất dễ tháo lắp, vệ sinh. Người dùng có thể tự mình làm công việc bảo trì, bảo dưỡng thiết bị mà không cần nhờ chuyên gia hỗ trợ.

Nhược điểm

Các phòng diện tích lớn cần quạt điều hòa kích thước to, công suất mạnh.

Khi chọn mua quạt điều hòa, nhiều nhân viên bán hàng thường quảng cáo thiết bị có thể hạ nhiệt độ tới 15 độ C. Tuy nhiên, đây chỉ là số trong điều kiện lý tưởng và không thể duy trì trong thời gian dài. Với môi trường khí hậu thường xuyên có độ ẩm cao như ở Việt Nam, theo một số chuyên gia về điện máy, dù có hỗ trợ làm mát bằng đá khô, phần lớn quạt điều hòa chỉ có thể giảm được nhiệt độ nhiều nhất ở mức 6-7 độ C. Khi độ ẩm không khí càng lên cao, hiệu quả làm mát cũng giảm đi tương ứng.

Nhược điểm thứ hai là bị phụ thuộc vào không gian phòng. Không gian càng lớn, hiệu quả làm mát càng kém. Không giống như máy điều hòa có thể dựa trên công suất thiết bị để tính toán theo nhu cầu sử dụng, công suất của quạt điều hòa khó có thể phản ánh chính xác hiệu quả hoạt động đối với các phòng có diện tích lớn.

Người dùng cũng không thể điều chỉnh được nhiệt độ của quạt điều hòa như với máy điều hòa thông thường. Các mức tăng giảm tốc độ quạt chỉ mang ý nghĩa tương đối.

Với các phòng lớn, quạt điều hòa cũng cần công suất lớn, kích thước to để có thể đáp ứng nhu cầu làm lạnh. Những loại quạt lớn này cũng không còn tính linh động, dễ di chuyển như thiết bị nhỏ, đồng thời cũng chiếm một khoảng không đáng kể trong diện tích phòng bởi không thể kê sát tường hay đặt ở trong góc.

Một vấn đề đi kèm là quạt điều hòa khi hoạt động không hoàn toàn yên tĩnh. Công suất càng lớn, tiếng ồn gây ra cũng tăng theo tỷ lệ thuận. Khi mua quạt, người dùng cần kiểm tra kỹ bởi ở các không gian lớn như siêu thị điện máy, tiếng ồn của quạt hay bị át đi bởi nhiều âm thanh khác.

Mặc dù không giống như quạt phun sương, quạt điều hòa cũng cần một lượng nước lớn để hoạt động. Theo thông số của nhà sản xuất, các bình chứa 20 lít có thể sử dụng từ 4-8 giờ liên tục. Tuy nhiên, điều này cũng phụ thuộc vào công suất của từng thiết bị. Khi không còn nước trong khay đựng, quạt điều hòa sẽ trở thành một chiếc quạt điện thông thường. Người dùng sẽ phải thường xuyên kiểm tra và thêm nước nếu muốn hiệu quả làm mát luôn được duy trì.

Đi cùng với sự tồn tại của khay đựng nước, người dùng cũng cần phải kiểm tra lau rửa thường xuyên để tránh việc bộ phận này biến thành nơi ẩm mốc, tụ mùi hoặc chỗ cho muỗi sinh sôi. Độ ẩm trong phòng có quạt điều hòa cũng sẽ cao hơn các phòng khác, do đó một số đồ nội thất hoặc thiết bị điện tử nhạy cảm cũng cần lưu ý trong việc kê, đặt.