Vợ cũ NS Trần Hiếu: "Аắng cay nhận vử phần mình"

Nhiửu người cho rằng để có được một Trần Thu Hà  diva nhạc Việt hôm nay, cũng nhử công 5 năm trời dạy kử¹ thuật thanh nhạc của cô giáo, đồng thời là  người mẹ kế Trần Thị Minh Huệ. Và  dĩ nhiên, sẽ không có một Trần Hiếu hà o hoa trên sân khấu ở cái tuổi ngoà i lục thập những năm trước, nếu không có sự đóng góp lặng lẽ của người phụ nữ già u đức hy sinh nay.

Tuy nhiên, đó là  bử ngoà i, còn bên trong là  những câu chuyện đau đớn mà  chỉ có người trong cuộc mới hiểu.

Tôi đến với anh Hiếu không xuất phát từ tình yêu

Vợ hai nhạc sĩ Trần Hiếu - giảng viên âm nhạc Minh Huệ

- Nếu tính từ điểm khởi đầu cuộc hôn nhân với NSND Trần Hiếu, có thể nói ngắn gọn: chị lấy chồng của cô giáo mình sau khi cô qua đời. Khoan nhắc đến giai đoạn gặp Trần Hiếu, mà  nói thời điểm trước đó nữa, đó là  kỷ niệm với cô giáo mình lúc sinh thời, chị nhớ nhất điửu gì?

Suốt 5 năm học khoa Thanh nhạc hệ đại học Trường Quốc gia à‚m nhạc (Nhạc viện Hà  Nội bây giử), cô Thúy Huyửn (vợ quá cố NSND Trần Hiếu) là  người dìu dắt, dạy dỗ tôi. Tất cả đức tính của một giáo viên dạy nhạc tôi học được từ cô Huyửn là  kiên trì và  biết chấp nhận. Vử chuyên môn, đó là  người thầy có sức ảnh hưởng lớn nhất trong cuộc đời giảng dạy của tôi.

Cô Huyửn là  một người đáng kính, là m nhiửu hơn nói. Cô rất thương chồng thương con, thương học sinh và  đặc biệt là  rất công bằng. Аến năm 1991, cô bị ung thư tụy rồi qua đời. Trước khi mất 5 ngà y, tôi có đến thăm, cô vẫn còn tỉnh táo. Аó cũng là  lần gặp cuối cùng của cô trò chúng tôi.

- Và  rồi 3 năm sau, chị lại là  người phụ nữ tiếp theo trong cuộc đời nghệ sĩ Trần Hiếu. Có gì đó khó xử­ không khi từ quan hệ thầy trò bỗng dưng chuyển thà nh quan hệ khác?

Cô Huyửn mất được 1 năm thì anh Hiếu (lúc đó tôi gọi là  thầy) xuống Hải Phòng đặt vấn đử tìm hiểu tôi. Bản thân tôi không nghĩ sẽ lấy anh Hiếu vì con người đó trong suy nghĩ của tôi cao sang lắm, lại nổi tiếng như thế, còn mình chỉ là  một giáo viên bình thường, quê mùa, là m sao dám với? Khi anh ấy đến nói chuyện đó, tôi hửi luôn: Æ , thầy đùa em đấy à ?.

Anh Hiếu mua hoa quả thắp bà n thử nhà  tôi và  và o trường gặp Ban giám hiệu, nói rằng chính thức đặt vấn đử với cô Huệ. Năm 1994, tôi mới chấp nhận vì hai lẽ: cô Huyửn mất đã mấy năm và  tôi cũng đã ly dị 15 năm rồi. Tôi chẳng khó xử­, chỉ có điửu người khác luôn cho rằng tôi là  người dụ dỗ chồng của cô giáo mình.

- Một người phụ nữ đã ly hôn 15 năm và  một người đà n ông góa bụa, đến với nhau là  điửu bình thường. Vậy lý do gì khiến người khác phải nghĩ sai cho chị?

Người ta cứ cho rằng điửu đó không bình thường thì biết là m sao, còn tôi không giải thích hay phản ứng gì. Nhớ một lần tôi lên Hà  Nội, bị hai người em cô Huyửn mắng: Mà y là  đồ phản thầy, phản bạn. Mà y để yên cho ông ấy nuôi con, nhưng tôi cũng chỉ im lặng.

Một số người trong Nhạc viện nhìn tôi bằng ánh mắt thiếu thiện cảm. Có người chơi thân từ lâu, nhưng khi tôi lấy anh Hiếu, họ ghét tôi lắm, thậm chí không thèm nhìn mặt. Họ coi tôi như kẻ phá hoại, cướp đi hạnh phúc gia đình người khác. Tôi buồn, nhưng tôi nghĩ họ không có lỗi gì cả.

Từ khi đến với anh Hiếu, tôi không được phép sang nhà  anh, nên muốn thắp một nén nhang cho cô giáo cũng không được. Sau ngà y cưới, tôi có đến nhà  anh nhưng em gái cô Huyửn, rồi con anh Hiếu không cho tôi bước chân đến bà n thử. Họ không cho thì đà nh chịu và  tôi cũng chấp nhận như mình là  người có tội, nhưng thực tế tôi thấy mình chẳng có tội gì cả. Có thể bây giử khi tôi và  anh Hiếu đã chia tay, chắc họ cũng nguôi giận.

Nhạc sĩ Trần Hiếu

- Chị phải chịu đựng những điửu đó thật khó hiểu. Nhưng sẽ khó hiểu hơn nếu nghệ sĩ Trần Hiếu để chị một mình gánh chịu đựng tất cả. Việc cố đấm ăn xôi nà y có nên hiểu do tình yêu quá lớn?

Tôi cũng chỉ im lặng, tính tôi vốn không thích đôi co, cãi vã. Mình cứ sống, rồi thời gian sẽ trả lời thôi. Anh Hiếu lúc đó cũng rất hiểu và  khuyên tôi nên bình tĩnh, chịu khó. Tôi đến với anh Hiếu không xuất phát từ tình yêu, vì tình yêu của tôi đã chết từ lâu rồi. Tôi chỉ thương hoà n cảnh của anh và  đã nói thẳng: Em thương anh chứ không yêu anh. Tôi thương nên tôi quan tâm và  chấp nhận, mặc dù cũng ghi nhận tình cảm anh dà nh cho mình khi đó. Cuối tuần, anh đửu nhảy tà u vử Hải Phòng với tôi và  tối chủ nhật lại trở vử để sáng thứ hai đi dạy.

- Một cặp vợ chồng không có tình yêu, lại chịu bao áp lực như thế mà  chị cũng chịu đựng để là m gì?

Vử sống với nhau, tình yêu tuổi già  mới bắt đầu nảy nở. Không yêu sao sống với nhau 8 năm trời được? Còn đã lấy rồi phải chịu. Có những thứ sẽ tốt hơn nếu mình biết chấp nhận và  kiên nhẫn. Tôi vốn thích yên lặng nên không nặng nử mọi chuyện, chỉ biết người tôi cần là  anh Hiếu, hiểu và  thương là  được rồi.

Tuy nhiên, chuyện gia đình anh Hiếu, tôi không tham gia. Tôi chẳng bao giử ỷ cái thế được anh ấy yêu thương nên cứ thế xông và o chuyện nhà  người ta. Cũng không bao giử tôi để anh Hiếu coi trọng vợ hơn người khác hay để cha con anh căng thẳng, lục đục vì tôi.

- Bằng cách nà o để những năm ở Hà  Nội, sống trong dư luận nhưng hạnh phúc của anh chị vẫn vững và ng dù chỉ ở trong căn nhà  nhử?

Khi lấy nhau, tôi không thể ở nhà  anh Hiếu. Tôi bán nhà  ở Hải Phòng và  mua một ngôi nhà  nhử ở Hà  Nội, 10m², có gác lử­ng để ở. Anh ấy vử với tôi trong ngôi nhà  đó, thế mà  8 năm mặn ngọt có nhau. Chúng tôi đến với nhau nghèo, vô tư, đơn sơ là  thế nhưng cuộc sống hạnh phúc bởi anh Hiếu rất yêu thương và  chiửu chuộng vợ. Anh luôn lo lắng nghe Žý kiến của tôi và  cho rằng tôi là  một quân sư, tham mưu cho anh ấy trong biểu diễn cũng như cuộc sống.

Tôi nhận được rất nhiửu từ anh Hiếu, anh nhận học sinh cho tôi dạy, từng bước gây dựng cho tôi nửn tảng như bây giử. Còn tôi, tôi cũng là m được nhiửu điửu cho anh Hiếu mà  tôi nghĩ chỉ có anh ấy mới hiểu được. Có thể khó tin nhưng tôi là m cả những việc nhử như cắt tóc, rồi may quần áo cho anh, từ trang phục đi diễn đến quần áo hà ng ngà y,

Khi ở với tôi, anh ấy thà nh một người khác hẳn. Trước đó người lở loét, áo quần lôi thôi, lếch thếch. Tôi chăm chút anh đến từng món ăn là m sao để triệt tiêu ghẻ lở, rồi quần áo mọi thứ đâu ra đấy. Sau 1 năm, anh trở thà nh người phong độ, sạch sẽ, đẹp đẽ hẳn lên. Ngà y tháng ở cạnh nhau, có thể nói chúng tôi là  một cặp vợ chồng già  hạnh phúc.

- Thế rồi và o đây 2 năm, nghệ sĩ Trần Hiếu đã ra đi khửi cuộc sống của chị. Tại ai, Trần Hiếu, chị hay do nhịp sống Sà i Gòn?

Nói thật là  tôi chẳng là m gì có lỗi, vẫn sống và  chăm sóc anh bình thường. Có thể khi sống ở Hà  Nội, đi đâu vợ chồng cũng có nhau, dù mưa dù gió đửu đi cùng, ăn cũng thế và  ngủ cũng thế. Nhưng và o đây tôi phải dạy nhiửu nên ít đi với anh hơn, một phần vì tính tôi cũng không thích đi ra ngoà i. Thêm nữa, trong nà y tình cảm con cháu nhiửu nên phân bổ đi ít nhiửu.

Tôi là  một người đà n bà  nhưng thực chất mạnh mẽ như đà n ông. Tôi không mửm mại trong khi anh Hiếu lại thích những phụ nữ mửm mại. Mặt khác, tuổi của tôi lúc đó, một người đà n bà  đã ngoà i 50, tâm sinh lŽŽý có nhiửu thay đổi, tôi không thể chiửu anh Hiếu đúng với yêu cầu của một người đà n ông vử sinh lŽý. Nhưng nguyên nhân chính lại không phải những điửu đó, mà  là  anh đã gặp người khác, yêu và  đi theo người ta.

Trần Hiếu và  người vợ hiện tại

- Phải chịu đựng bao cay đắng để đổi lấy bình yên với người đà n ông của mình, nhưng rồi chấp nhận mất người đó vì lŽŽý do người thứ 3, có quá bất công với chị?

Tôi thẳng tính, mạnh mẽ là  thế nhưng cũng đau khổ và  khóc lóc cả năm trời. Tôi nói với anh Hiếu, dù thế nà o, tôi cũng không bử anh ấy vì tôi đã tự hứa với linh hồn cô Huyửn là  sẽ chăm sóc anh đến khi nà o không còn nhau trên đời nữa. Nhưng rồi anh Hiếu lại là  người thay lòng. Cuộc sống lúc đó căng thẳng lắm. Tôi gần như không nhận ra mình nữa: già , má hóp, xanh xao. Аến khi đồng ŽŽý ra tòa, tôi nghĩ: Thôi, có giữ thì anh ấy cũng không còn là  của mình nữa, không việc gì phải đau đớn mà  phải mạnh mẽ lên, tìm cho mình một lối thoát.

Với Hà , tôi đã tròn vẹn cả nghĩa lẫn tình

Trần Thu Hà 

- Chịu bao ghẻ lạnh từ phía gia đình chồng nhưng chị vẫn kiên nhẫn dạy dỗ Hà  Trần 5 năm trời. Tại sao vậy?

Lấy anh Hiếu, tôi phải có trách nhiệm với con của anh. Mặt khác, đó cũng là  cách để tôi trả ơn cô Huyửn. Còn lúc đầu, Hà  không hiểu đó là  việc của Hà , chỉ cần tôi hiểu việc tôi đang là m là  được rồi. Những điửu đó tôi cũng nói với Hà  ngay lúc đầu: Cô dạy cháu là  để trả ơn mẹ cháu và  cô cũng hy vọng Hà  sẽ thương yêu cô. Và  tôi cũng biết rằng, là m điửu đó quả là  gánh nặng đang đè lên vai mình.

Khi tôi dạy Hà , các mũi dùi chĩa và o tôi. Người ta nói với Hà : Mà y mà  lại đi học với con Huệ à ? Con đấy, mà y không căm thù thì thôi, sao còn học với nó?. Nhưng tôi không hử đấu tranh, không hử phản ứng mà  chỉ tập trung dạy để Hà  thi đỗ đại học. Hà  và o đại học không đơn giản đâu. Người ta bảo Hà  hát nhạc nhẹ là m sao hát cổ điển được... nhưng cuối cùng khi thi tốt nghiệp, Hà  lại là  một sinh viên xuất sắc. Lúc ấy, tôi chỉ nghĩ đến tình thương, bổn phận và  quyết tâm sẽ dạy Hà  tới đích. Nó cũng là  một phần bản tính không đầu hà ng của tôi, dù có thế nà o chăng nữa, tôi cũng là m đến cùng.

- Khi học nhạc, ngoà i kŽử¹ thuật ra, giáo viên còn truyửn cái hứng để học trò hát tình cảm hơn. Nếu cô trò 3 năm trời lạnh như băng, là m sao học hát nổi?

Ưu điểm sẵn có của Hà  là  nhạy cảm, thông minh, nắm bắt cái tình của bà i hát rất nhanh, bởi nhạc cảm không phải là  thứ dạy được. Dĩ nhiên trong 3 năm đầu, Hà  cũng cự cãi nhiửu, cũng có những rà o cản nặng nử giữa hai cô cháu. Hà  dễ dạy nhưng khó bảo. Có lúc Hà  nói: Luyện thanh gì mà  chua loét. Tôi bảo, cứ chua đi, sau nà y sẽ hết chua. Luyện thanh cũng không chịu luyện bà i cũ, nay luyện bà i nà y, mai phải luyện bà i khác, phải thay đổi mẫu âm thường xuyên. Nếu không thay đổi mẫu âm, Hà  sẽ không chịu học.

- Năm năm, bằng nhiệt tình của một người thầy và  với tình thương thầm lặng của một người mẹ, hẳn chị đã là m thay đổi suy nghĩ của Hà  với mình?

Hà  coi tôi như một người thầy và  sống đúng nghĩa của một người trò. Còn cách đối xử­ khác là m sao tôi đòi hửi được. Từ khi tin tưởng tôi, Hà  thường hay tâm sự. Yêu ai, Hà  cũng giới thiệu với cô Huệ. Tôi luôn tôn trọng mọi quyết định của Hà .

- Nhưng khi Hà  nhận ra, cũng là  lúc chị và  nghệ sĩ Trần Hiếu chia tay?

Tôi rất lấy là m tiếc vì điửu đó và  tự đáy lòng, lúc nà o tôi cũng thương Hà . Có thể Hà  hiểu lầm vì nghĩ rằng tôi đối xử­ tệ bạc để bố Hà  phải ra đi, nhưng tôi tin rồi Hà  sẽ hiểu ra thôi. Với Hà , tôi đã toà n vẹn cả nghĩa lẫn tình. Chuyện cha mẹ là  vậy nhưng Hà  và  các con tôi vẫn thương nhau như anh em một nhà .

- Cảm ơn chị vử cuộc trò chuyện!

Giáo viên thanh nhạc Trần Thị Minh Huệ sinh năm 1946 tại Quảng Bình. Trước khi là m giáo viên, chị hoạt động ở Аoà n Văn công Quân khu 4 đến tháng 7/1975 thì chuyển ngà nh, vử dạy ở Trường à‚m nhạc Huế và  là  một giáo viên tiên phong mở khoa Thanh nhạc cho trường.

Năm 1978, chị thi và o Nhạc viện Hà  Nội và  học 5 năm với cô Thúy Huyửn, vợ quá cố của NSND Trần Hiếu.

Tốt nghiệp năm 1984, chị vử Trường Văn hóa Nghệ thuật Hải Phòng thà nh lập khoa Thanh nhạc. Năm 1995, chị thà nh thân với NSND Trần Hiếu sau khi cô giáo của mình mất được 4 năm. Năm 2001, chị cùng nghệ sĩ Trần Hiếu và o TPHCM sinh sống và  2 năm sau, họ lŽy hôn.

Trước khi đến với nghệ sĩ Trần Hiếu, chị đã ly hôn 15 năm, có 2 con với người chồng trước, hiện rất thà nh đạt ở TPHCM. Giử chị đã đầy đủ cháu nội, ngoại.

Chị được xem là  một người rất mát tay khi đà o tạo ra những ngôi sao ca nhạc nổi tiếng trong là ng nhạc Việt như Trần Thu Hà , Trọng Tấn, Lan Anh, Mử¹ Tâm, Hiửn Thục, Khánh Linh, Khánh Ngọc... Hiện chị vẫn tiếp tục công việc giảng dạy thanh nhạc tại nhà .