Xây dựng Аửn Hùng xứng tầm Di tích lịch sử­ Quốc gia đặc biệt

Hà ng triệu người hà nh hương vử đất Tổ trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội đửn Hùng. Ảnh: Phương Thanh

Trong tâm thức của mỗi con dân nước Việt Nam từ bao đời nay, Vua Hùng là  người đã có công dựng nên nước Văn Lang - Nhà  nước sơ khai đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Do đó, Tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương luôn chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống tâm linh và  tình cảm của các thế hệ con dân nước Việt hà ng ngà n năm qua. Tín ngườ¡ng nà y vừa thiêng liêng, vừa cụ thể, nhưng cũng vừa là  điểm tựa tinh thần gắn kết, từ đó tạo nên sức mạnh đại đoà n kết toà n dân tộc để cùng nhau cố kết cộng đồng trong hà nh trình dựng nước và  giữ nước.

Với những giá trị văn hóa tâm linh, tín ngườ¡ng được vun đắp qua nhiửu thế hệ, Lễ hội àửn Hùng từ bao đời đã vượt ra khửi một lễ hội thông thường, trở thà nh điểm tựa tinh thần, sức mạnh tâm linh, điểm hội tụ của tinh thần đại đoà n kết của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. à nghĩa tâm linh đó đã vượt ra ngoà i biên giới, là  lời hiệu triệu muôn triệu trái tim con dân đất Việt hướng vử quê hương với hai tiếng "đồng bà o" thiêng liêng và  sâu sắc. Nhiửu kiửu bà o ta ở nước ngoà i tìm vử àửn Hùng dâng hương, xin chân nhang và  Đất Tổ đem vử thử ở nước bạn...

Theo thống kê, tỉnh ta có 326 di tích thử Hùng Vương và  các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương. Có thể nói Tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương được phủ rộng với mật độ dà y đặc ở tất cả các là ng xã, trong đó Аửn Hùng là  trung tâm thực hà nh tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương lớn nhất và  lâu đời nhất trong tiến trình phát triển lịch sử­ của dân tộc Việt Nam. Di sản tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương không chỉ riêng ở tỉnh Phú Thọ mà  trải khắp đất nước Việt Nam với 1.417 di tích thử cúng trong cả nước. Ngà y 6/12/2012, tại Paris- Thủ đô nước Cộng hòa Pháp, Tổ chức Văn hóa Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) đã  công nhận "Tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương ở Phú Thọ" là  Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Аây không chỉ là  niửm tự hà o của người dân Phú Thọ, mà  còn là  niửm vui chung của cả dân tộc Việt Nam.

Sau 3 năm được vinh danh, tỉnh ta đã và  đang triển khai nhiửu hoạt động bảo tồn và  phát huy di sản văn hóa của nhân loại. Tỉnh Phú Thọ cùng Bộ Văn hóa - Thể thao và  Du lịch đã xây dựng chương trình hà nh động quốc gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương ở Phú Thọ; công bố kế hoạch cụ thể để thực hiện chương trình hà nh động quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Việc là m nà y không chỉ để bảo tồn, phát huy giá trị Di sản mà  còn là  thực hiện cam kết với UNESCO vử bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể theo nội dung Công ước 2003.

à”ng Lưu Quang Huy, Giám đốc Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng cho biết: Những năm qua, Ban quản lý Khu di tích đã triển khai rất nhiửu giải pháp trong công tác quản lý lễ hội, quản lý các hoạt động văn hoá ngà y cà ng quy củ, chặt chẽ, nửn nếp. Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Аửn Hùng được đánh giá là  một trong những lễ hội mẫu mực, quy mô, bà i bản, trang nghiêm, thà nh kính ở phần lễ và  phong phú, hấp dẫn ở phần hội. Sau khi tín ngườ¡ng thử cúng Hùng Vương được UNESCO vinh danh, lượng khách hà nh hương vử Аửn Hùng những năm gần đây tăng hơn trước, khách thập phương vử thắp hương bái tổ đửu các ngà y trong năm chứ không chỉ tập trung và o ngà y Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3.

Ngà y Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch năm nay, cùng thời điểm tỉnh Phú Thọ thay mặt đồng bà o cả nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng tại Аiện Kính Thiên trên đỉnh Nghĩa Lĩnh, các địa phương ở Phú Thọ và  các tỉnh thà nh trong cả nước có đửn thử Hùng Vương và  các tướng lĩnh thời đại Hùng Vương cũng sẽ đồng loạt là m lễ dâng hương, tri ân công đức các bậc tiửn nhân có công mở núi, đắp nửn, dựng nên bử cõi. Hà ng năm, Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng tập huấn, hướng dẫn nghi thức hà nh lễ cho các cụ cao tuổi, tổ chức thi tuyển chủ từ tại các đửn thuộc Khu di tích và  các đửn thử Hùng Vương ở địa phương, tạo điửu kiện cho người dân tự nguyện thực hà nh nghi lễ tín ngườ¡ng vử bảo tồn di sản văn hóa.

Thực hiện công tác đầu tư, tôn tạo, tu bổ theo quy hoạch và  dự án tổng thể được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, nhiửu hạng mục trong Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng đã được tu bổ, tôn tạo hoặc xây dựng mới như thay mới toà n bộ đường bậc từ cổng chính lên đửn Thượng, tôn tạo sân đửn Hạ, công trình Cổng biểu tượng và o Khu di tích; xây dựng cảnh quan khu vực chân núi như hoà n thà nh đường trục hà nh lễ, bãi đỗ xe, hồ sinh thái. Các công trình được tu bổ khang trang, sạch đẹp đã tạo ấn tượng tốt đẹp cho đồng bà o hà nh hương vử lễ Tổ. Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng cũng tiến hà nh xây dựng đử cương dự án trình UBND tỉnh phê duyệt; tham mưu với UBND tỉnh thà nh lập Hội đồng nghệ thuật, lập Аử án tổ chức và  thể lệ thi tuyển Sáng tác phác thảo Tượng đà i Hùng Vương. Аây là  một công trình có tầm đặc biệt quan trọng, do đó trong những ngà y diễn ra Lễ hội Аửn Hùng năm nay, những tượng đà i Hùng Vương qua vòng tuyển chọn sẽ được trưng bà y tại Khu di tích để trưng cầu ý kiến rộng rãi trong nhân dân.

Giữ gìn và  phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Аửn Hùng, những năm qua, Аảng và  Nhà  nước luôn quan tâm đầu tư tôn tạo là m cho Аửn Hùng ngà y cà ng tôn nghiêm, hoà nh tráng hơn. Năm 2004, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng đến năm 2015. Năm 2009, Khu di tích được Chính phủ công nhận là  Di tích quốc gia đặc biệt.

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người vử thăm Аửn Hùng là : "Phải trồng thêm nhiửu hoa, cây cối để xây dựng Аửn Hùng trở thà nh một công viên lịch sử­ cho các cháu sau nà y đến thăm viếng", Аửn Hùng đã được quan tâm đầu tư xứng tầm là  Khu di tích quốc gia đặc biệt. Theo quy hoạch, khu một gồm đửn, chùa, tháp, Lăng Vua Hùng và  rừng nguyên sinh với diện tích 32ha sẽ được bổ sung tôn tạo. Khu vực hai là  vùng bảo vệ cảnh quan Khu di tích sẽ được bố trí các công trình phục vụ lễ hội.

Khu trung tâm lễ hội có các công trình: Trục hà nh lễ, quảng trường trung tâm, khu tiếp đón..., khu là ng du lịch văn hoá thời Hùng Vương; tháp Hùng Vương và  là ng du lịch sinh thái đặc trưng các vùng, miửn đất nước; các khu rừng phía bắc, rừng phía nam, khu trồng cây lưu niệm và  khu nhà  văn hoá thanh, thiếu niên Hùng Vương. Аể xây dựng Аửn Hùng ngà y một quy mô, đáp ứng mong mửi của hà ng triệu người dân khi vử Giỗ Tổ Аửn Hùng, Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý chủ trương đầu tư Dự án hoà n thiện tu bổ, tôn tạo hạ tầng, cảnh quan Trung tâm lễ hội - Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng.

Theo đó, cơ quan chức năng sẽ đầu tư cải tạo Bảo tà ng Hùng Vương nhằm bảo đảm điửu kiện lưu giữ, nghiên cứu các hiện vật, cải tạo không gian trưng bà y, tạo môi trường tham quan khang trang, thuận lợi phục vụ khách du lịch; xây dựng, tôn tạo cảnh quan đồi Công Quán thà nh khu cảnh quan sinh thái đáp ứng yêu cầu phục vụ lễ hội và  thăm quan du lịch; tiếp tục đầu tư khu Trung tâm lễ hội (giai đoạn 3) nhằm xây dựng hoà n chỉnh, đồng bộ cảnh quan không gian Khu di tích lịch sử­ Аửn Hùng theo quy hoạch, kết nối hà i hòa với không gian cảnh quan chung nhằm tạo dựng một Trung tâm lễ hội hoà n chỉnh...

Trong 6 năm trở lại đây, với trên 700 tỷ đồng từ ngân sách Nhà  nước, kinh phí công đức của các tổ chức, cá nhân để tôn tạo, tu bổ xây dựng các nhóm dự án như: Nhóm dự án bảo tồn, tôn tạo di tích (Аửn Thượng, Аửn Trung, Аửn Giếng, Аửn Hạ, Chùa Thiên Quang"; cảnh quan sân vườn; cải tạo hệ thống đường bậc trên núi Nghĩa Lĩnh; xây dựng mới đửn thử Tổ Mẫu à‚u Cơ và  đửn thử Quốc tổ Lạc Long Quân); nhóm dự án Khu trung tâm lễ hội; nhóm dự án phát triển rừng quốc gia Аửn Hùng đã cơ bản hoà n thà nh. Các nhóm dự án đang được triển khai đầu tư như: Nhóm dự án các công trình du lịch dịch vụ; nhóm dự án hạ tầng kử¹ thuật; nhóm dự án phát triển kinh tế các xã vùng ven đang được triển khai đầu tư...

Thời gian tới, các công trình như: Nhà  tiếp đón khách; tháp Hùng Vương và  đặc trưng các vùng miửn đất nước; tượng Hùng Vương; hệ thống hạ tầng kử¹ thuật, cảnh quan và  phát triển rừng quốc gia Аửn Hùng sẽ tiếp tục được đầu tư xây dựng, phát triển góp phần mở rộng quy mô nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng Аửn Hùng - điểm đến tâm linh của người dân Việt Nam và  du khách khắp nơi trên thế giới!