Xây dựng Trường Sa thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển

Phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh

Ngày 28/1/2022, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chuyến công tác và cuộc làm việc của Thủ tướng cùng đoàn công tác nhằm mục tiêu tập trung triển khai có hiệu quả Nghị quyết 09, xây dựng chương trình hành động của Chính phủ và đề xuất cơ chế, chính sách trình Quốc hội quyết định theo tinh thần Nghị quyết 09.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, ngoài các thành phố lớn trực thuộc Trung ương, Khánh Hòa là một trong số ít tỉnh được Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết riêng về định hướng xây dựng và phát triển.

Thủ tướng nhấn mạnh, Khánh Hòa có những điều kiện thuận lợi rất thuận lợi để phát triển, cụ thể là điều kiện tự nhiên (có rừng, có núi, có biển, có đảo), điều kiện kinh tế - xã hội (các tuyến giao thông của cả nước đều đi qua đây), truyền thống lịch sử văn hóa, người dân thông minh, sáng tạo, hiền hòa, yêu nước, giàu truyền thống cách mạng, kiên cường, dũng cảm trong kháng chiến chống ngoại xâm.

Tỉnh rất có tiềm năng để phát triển toàn diện, nhanh, bền vững; có điều kiện phát triển hài hòa, hợp lý giữa kinh tế, xã hội và môi trường; có điều kiện phát triển thành trung tâm của vùng, là nơi hội tụ "phía Bắc đi vào, phía Nam đi ra, Tây Nguyên đi xuống".

Thủ tướng đánh giá, trong năm 2021, Khánh Hòa đã có đóng góp quan trọng vào thành tựu, kết quả chung cả nước, nhất là phòng, chống dịch có hiệu quả, thu ngân sách vượt chỉ tiêu và tăng so năm 2020, đạt và vượt 13/21 chỉ tiêu kinh tế - xã hội, sản xuất nông lâm ngư nghiệp tăng, làm được một số việc về cơ cấu lại kinh tế. Hoạt động du lịch hồi phục nhanh khi thực hiện thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh. Làm tốt công tác xóa đói giảm nghèo. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị có nhiều nỗ lực. Trong hai tháng đầu năm, các lĩnh vực đều tăng trưởng, phù hợp với xu thế phục hồi tích cực trên cả nước.

Thủ tướng tán thành về những trăn trở, băn khoăn của các đại biểu, như tại sao tỉnh có điều kiện thuận lợi như vậy nhưng chưa phát triển bứt phá, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh, cần phải suy nghĩ thêm để làm rõ điều này. Việc khắc phục hậu quả các vấn đề sau thanh tra, kiểm tra còn chậm. Giải ngân đầu tư công còn chậm. Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Cải cách hành chính, môi trường đầu tư, kinh doanh, năng lực cạnh tranh còn hạn chế (năm 2020, PCI xếp thứ 26/63, PAPI trong nhóm 16 tỉnh có điểm thấp nhất cả nước).

Về nhiệm vụ trong năm 2022 và năm 2023, Thủ tướng yêu cầu tổng kết thực tiễn, phân tích kỹ, mổ xẻ những tồn tại, hạn chế, bất cập, phát huy những kết quả, rút ra kinh nghiệm để làm tốt hơn nhiệm vụ thời gian tới.

Xây dựng Khánh Hòa thành trung tâm trí tuệ, đổi mới sáng tạo toàn cầu

Về tổng thể, Thủ tướng yêu cầu phải xác định những năm tới đây còn khó khăn, thách thức nhiều hơn cơ hội, thuận lợi; khó khăn, thách thức hơn những năm qua để thực hiện yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, với tác động của các yếu tố bên ngoài mà chúng ta chưa thể lường hết và những khó khăn nội tại chưa giải quyết được.

Phải xác định như vậy để tự lực, tự cường, chuẩn bị năng lực ứng phó với những vấn đề đột xuất xảy ra; bám sát dự báo tốt tình hình, đưa ra giải pháp phù hợp, kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc, nhưng chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong xử lý các vấn đề cụ thể, thích ứng với tình hình.

Xây dựng huyện đảo Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước và là thành trì vững chắc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Việc này cần làm càng sớm càng tốt và ngay sau quy hoạch phải dành nguồn lực để thực hiện, trước mắt ưu tiên nguồn lực xây dựng trung tâm hậu cần nghề cá,...

Thủ tướng nhấn mạnh hai cách tiếp cận trong phát triển địa phương. Một mặt, phải phát huy mạnh mẽ tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh; mặt khác, phải tự tạo cơ hội mới để thu hút nguồn lực bên ngoài, từ thế giới cho phát triển. Trong đó, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh định hướng xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm trí tuệ, đổi mới sáng tạo toàn cầu, thu hút nguồn lực khoa học công nghệ, nguồn vốn và cách quản trị từ quốc tế.

Cùng với đó, phải cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị. Phát huy hơn nữa truyền thống lịch sử văn hóa, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cá thể hóa trách nhiệm cá nhân, nâng cao năng lực cán bộ thi, tăng cường kiểm tra, giám sát và phân bổ nguồn lực phù hợp. Tập trung cho cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, năng lực cạnh tranh, sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Thủ tướng yêu cầu khắc phục bằng được những yếu kém, hạn chế kéo dài nhiều năm về quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, quản lý cán bộ…; với các vấn đề đã được chỉ ra theo các kết luạn thanh tra, kiểm tra, cần xây dựng, đề xuất phương án khắc phục để xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền.
Với vị trí chiến lược, tỉnh phải kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ quốc phòng, an ninh. Đa dạng hóa việc huy động các nguồn lực, đẩy mạnh hợp tác công tư với các mô hình: Lãnh đạo công và quản trị tư; đầu tư công, quản lý tư; đầu tư tư, sử dụng công; khiêm tốn, cầu thị học hỏi các bài học hay, kinh nghiệm tốt, cách làm hiệu quả.

Thủ tướng lưu ý quan tâm đầu tư cho công tác bồi dưỡng, đào tạo, nâng cao năng lực, trình độ, bản lĩnh cán bộ, theo tinh thần đây là khâu "then chốt của then chốt" và đầu tư cho nhân lực là đầu tư cho phát triển; xây dựng đội ngũ cán bộ năng động, chủ động, sáng tạo, thích ứng tình hình, chuyên nghiệp, tận tụy, đam mê, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ,.

Về nhiệm vụ cụ thể, trước hết, Thủ tướng yêu cầu tập trung nhiều hơn nữa và dứt điểm cho công tác quy hoạch theo Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị và Luật Quy hoạch. Quy hoạch phải có tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược, quy hoạch đi trước một bước, chỉ ra, phát huy được tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của các lĩnh vực, khu vực, địa phương; tạo ra cơ hội mới để thu hút nguồn lực; tháo gỡ, hóa giải những hạn chế, yếu kém, mâu thuẫn, thách thức, khó khăn.

Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc quy hoạch xây dựng huyện đảo Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước và là thành trì vững chắc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Việc này cần làm càng sớm càng tốt và ngay sau quy hoạch phải dành nguồn lực để thực hiện, trước mắt ưu tiên nguồn lực xây dựng trung tâm hậu cần nghề cá tại đây; tiếp tục vận động người dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, ổn định cuộc sống lâu dài trên huyện đảo, theo đúng đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Cùng với đó, tỉnh cần tập trung nghiên cứu, đề xuất một số cơ chế, chính sách để thực hiện Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị; xây dựng chương trình, kế hoạch để cụ thể hóa và triển khai ngay các chủ trương, định hướng, nhiệm vụ, giải pháp nêu trong Nghị quyết.

Một nhiệm vụ khác là kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, hoàn thành việc tiêm vaccine cho người dân theo yêu cầu của Chính phủ, nâng cao năng lực y tế dự phòng, y tế cơ sở đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch trong điều kiện hiện nay.

Thủ tướng yêu cầu dứt khoát rà soát lại, cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả đầu tư công, mạnh dạn cắt bỏ những dự án chưa cần thiết, tránh dàn trải, chia cắt, manh mún gây kéo dài, lãng phí, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, dồn nguồn vốn tập trung cho các dự án lớn có tác động lan tỏa, lâu dài. Cơ cấu lại thu chi cho hợp lý trong bối cảnh ngân sách có hạn, nâng tỷ lệ đầu tư cho phát triển, nhất là cho các dự án hạ tầng chiến lược. Về phát triển du lịch, cần cơ cấu lại thị trường du lịch phù hợp với những diễn biến, tình hình thế giới.

Cho ý kiến cụ thể về các đề xuất, kiến nghị của tỉnh, Thủ tướng một lần nữa nhấn mạnh yêu cầu tỉnh phát huy tinh thần tự lực, tự cường, không trông chờ, ỷ lại, đi lên từ "bàn tay, khối óc, chân trời, cửa biển" của mình; đồng thời tự tạo cơ hội mới để thu hút nguồn lực bên ngoài, đặc biệt là nguồn lực đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, nguồn vốn và cách quản trị.