Y tế nước ta đi ngược phòng bệnh hơn chữa bệnh!

Ngà y 27/10, TS.BS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế Công cộng TPHCM đưa ra quan điểm trên tại Hội nghị Khoa học Y tế Công cộng  TPHCM lần thứ I. 

Mức chi cho hoạt động y tế công cộng quá thấp

Theo TS.BS Lê Trường Giang, hệ thống y tế công cộng ngà y cà ng đối mặt với nhiửu thách thức cùng với sự xuất hiện của nhiửu loại dịch bệnh mới như: H5N1, SARS, tay chân miệng do EV71..., các loại dịch bệnh cũ còn tồn tại và  có nguy cơ bùng phát; sự gia tăng của các bệnh mạn tính không lây như: tim mạch, ung thư, tiểu đường, tâm thần; tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, vấn đử mất an toà n vệ sinh thực phẩm ngà y cà ng gia tăng.

Do đó, đòi hửi đối với hoạt động phòng chống dịch bệnh ngà y cà ng gia tăng. àp lực công việc cho hoạt động nà y cũng ngà y cà ng gia tăng, nhưng hệ thống y tế công cộng chưa được sự quan tâm đúng mức.

Các bệnh mạn tính không lây như tim mạch, ung thư, tiểu đường... ngà y cà ng gia tăng.

Tại TPHCM, ngân sách chi cho hoạt động y tế công cộng chỉ đạt bình quân 25,8% tổng chi cho sự nghiệp y tế, thấp hơn định mức mà  Quốc hội đử ra (ít nhất là  30%). Mức nà y thấp hơn nhiửu so với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (chi phí cho y tế dự phòng phải lớn hơn 50%).

Do thiếu sự quan tâm, hoạt động y tế dự phòng hiện nay cũng rất yếu. Các trung tâm y tế dự phòng quận/huyện không được ký hợp đồng bảo hiểm y tế; mạng lưới cấp cứu ngoại viện chỉ đáp ứng dưới 1% nhu cầu của người dân và  không đủ khả năng ứng phó trước thiên tai, thảm họa; đầu tư phòng xét nghiệm y khoa dà n trải, không đảm bảo chất lượng xét nghiệm; cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện thực địa của hệ thống y tế công cộng quá thiếu và  lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu hoạt động.

Ngoà i ra, nguồn nhân lực y tế công cộng cũng vừa thiếu vừa yếu, các chính sách đối với cán bộ y tế công cộng chưa thửa đáng cả vử thu nhập lẫn nâng cao năng lực, dịch vụ y tế công cộng có thu phí chưa phát triển nên hệ thống hoạt động chủ yếu vẫn theo chế độ bao cấp...

Cần thay đổi tư duy quản lý, đầu tư cho y tế công cộng

TS.BS Lê Trường Giang cho biết thêm, cơ chế chính sách Nhà  nước trên thực tế không thể hiện được quan điểm phòng bệnh hơn chữa bệnh. Nhà  nước đã quan tâm cho cán bộ dự phòng được hưởng phụ cấp đặc thù nghử nghiệp với mức cao nhất là  70% mức lương nhưng trên thực tế thu nhập chính thức của cán bộ y tế dự phòng luôn thấp hơn nhiửu so với cán bộ y tế điửu trị.

Nhà  nước xác định giá trị xã hội của hệ thống y tế công cộng thấp hơn hệ thống y tế điửu trị thể hiện qua việc xếp hạng cơ sở y tế. Hiện nay, Trung tâm Y tế Dự phòng TPHCM cũng chỉ được xếp hạng tương đương với một bệnh viện loại 3 (bệnh viện tuyến quận/huyện), trong khi phần lớn các bệnh viện thà nh phố đửu được xếp hạng 1 từ nhiửu năm qua.

Trước tình hình đó, Hội Y tế Công cộng TPHCM kiến nghị, cần có chiến lược tổng thể, toà n diện và  lâu dà i để phát triển nguồn nhân lực y tế công cộng. Cải cách hệ thống đà o tạo cán bộ y tế công cộng theo hướng vừa đa dạng vừa chuyên sâu: bác sĩ gia đình, bác sĩ y học dự phòng, cử­ nhân y tế công cộng, các cán bộ tâm lý, xã hội...

Bên cạnh đó, cần tăng cường chính sách chăm lo cho cán bộ y tế công cộng cả vử thu nhập lẫn bồi dườ¡ng nâng cao tay nghử, đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động y tế công cộng theo hướng phát triển hệ thống dịch vụ y tế công cộng có thu phí; đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hệ thống y tế công cộng.