Giá điện vẫn bất ngử và  kịch trần

Kịch bản tăng giá điện năm nay tương tự như năm 2011, cũng có 2 lần điửu chỉnh tăng và  lần thứ 2, áp dụng đúng và o những ngà y cuối cùng của năm.

Với mức tăng 5%, giá bán điện bình quân mới từ ngà y 22/12/2012 sẽ ở mức 1.347 đồng/kWh. Trong đó, giá điện cho sinh hoạt vẫn có 7 bậc thang và  tăng dần lũy tiến. Ở bậc 1 dà nh riêng cho hộ thu nhập thấp, hộ nghèo, giá điện bình quân vẫn giữ nguyên mức 933 đồng/kWh cho 50kWh đầu tiên.

Аối với các hộ dân thông thường, giá điện sẽ chỉ có 6 bậc thang với bậc 1 là  100kWh đầu tiên, có mức tăng 66 đồng/kWh và  ở bậc cuối cùng, với trên 400kWh, giá điện bình quân tăng thêm 155 đồng/kWh.

Do mức tăng lũy tiến nà y, mức giá tuyệt đối của 1 kWh điện đã tăng khá mạnh. Người dân sẽ bắt đầu phải trả vượt ngườ¡ng 2.000 đồng/kWh kể từ bậc 3, với mức sử­ dụng từ trên 200 kWh đến dưới 300kWh/tháng.

Аối với giá điện cho sản xuất, mức tăng giá tuyệt đối cũng mạnh hơn, trong đó, cấp điện áp thông dụng nhất là  từ 22kV đến dưới 110kV, có giá 783-2.263 đồng/ kWh.

Nhìn lại 6 năm qua, kể từ khi có Quyết định 26 của Thủ tướng Chính phủ ngà y 26/1/2006 phê duyệt lộ trình, các điửu kiện hình thà nh và  phát triển các cấp độ thị trường điện lực tại Việt Nam thì giá điện đã liên tục tăng.

So với thời điểm 1/1/2007, giá điện bán lẻ đã tăng thêm 70%, từ 842 đồng/kWh lên tới 1.437 đồng/kWh. Trong đó, ghi nhận tăng mạnh nhất là  giá điện năm 2011, bắt đầu tăng 2 lần/năm và  tính lũy kế cả năm, tốc độ tăng lên tới 23% so với năm 2010. Năm nay, tổng cộng 2 lần điửu chỉnh, mức tăng giá điện đã hơn 10%.

Năm 2011, từ khi có Quyết định 24 của Thủ tướng phê duyệt cơ chế giá điện theo thị trường, cho phép EVN tự quyết mức tăng trong phạm vi 5% thì tỷ lệ nà y đã trở thà nh lựa chọn liên tục trong 3 lần tăng giá điện. Kể từ 20/12/2011 đến nay, nhịp tăng 5% đã được áp dụng với khoảng thời gian trung bình cách nhau 6 tháng.

Аáng chú ý nhất là  việc công bố thông tin giá điện luôn gây bất ngử dư luận, thường diễn ra trong một thời gian ngắn sau khi Bộ Công Thương tổ chức họp báo công bố giá thà nh điện.

Năm 2011, giá thà nh điện được công bố và o 19/11 thì tròn 1 tháng sau, giá điện chính thức tăng. Năm nay, giá thà nh điện cũng được họp công bố và o 3/12 thì đến nay, chỉ sau 2 tuần, giá điện bán lẻ tăng.

Аiửu đáng nói là , trong cả 2 lần họp báo vử giá thà nh, lãnh đạo EVN và  lãnh đạo Bộ Công Thương không bao giử đưa ra "dự báo" mức tăng giá điện cụ thể. Các thông tin sẽ chỉ được diễn giải sau khi giá điện mới đã ký duyệt, ban hà nh, có hiệu lực.

Thế nhưng tại một cuộc họp báo đầu năm, ông Nguyễn Nam Hải, thứ trưởng kiêm người phát ngôn của Bộ Công Thương đã nhấn nhá ý rằng, giá điện theo thị trường, có tăng, rồi cũng có giảm. Dù đúng vử mặt lý thuyết nhưng thực tế "thị trường điện" đã chứng minh, đây chỉ là  câu nói 'đùa".

à”ng Аinh Quang Tri, Phó Tổng Giám đốc EVN cho biết, năm 2012, EVN lãi khoảng 3.500-4000 tỷ đồng, nhưng sẽ dà nh chủ yếu để bù lỗ cho thời kử³ trước, khoảng gần 11.000 tỷ lỗ kinh doanh điện trong 2 năm 2010-2011. EVN chỉ trình các Bộ xin giữ lại khoảng 100 tỷ đồng tiửn lãi. Riêng mức tăng giá điện lần nà y, EVN vẫn chưa phân bổ khoản lỗ chênh lệch tỷ giá 26.600 đồng.

Dự kiến năm 2013, EVN sẽ đảm bảo có lãi như Thủ tướng chỉ đạo. Việc tăng giá điện năm 2012-2013 sẽ tháo gỡ một phần khó khăn tà i chính cho EVN tích lũy từ năm trước. Nói cách khác, dù kinh doanh điện có lãi thì việc tăng giá điện vẫn diễn ra.