Người ký thành lập Học viện An ninh nhân dân là nhà thơ nổi tiếng Huy Cận

Điều thú vị là, người ký Nghị định số 215/NV-NĐ thiết lập những lớp huấn luyện công an sơ cấp và trung cấp, lại là một nhà thơ rất nổi tiếng - nhà thơ Huy Cận. Lúc bấy giờ ông là Thứ trưởng Bộ Nội vụ (Bộ Nội vụ được giao quản lý ngành Công an thời điểm đó).

Nhiều người biết đến nhà thơ Huy Cận là thành viên của Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam, là Bộ trưởng trong Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân ngày 2-9-1945. Nhà thơ Huy Cận cũng đã được tặng thưởng Huân chương Sao vàng vì đã có công lao to lớn đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của Ðảng và của dân tộc.  

Những năm đầu của chính quyền cách mạng non trẻ, nhà thơ Huy Cận có liên quan đến nhiều sự kiện của lực lượng Công an.

Cuối năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 80-SL ngày 31-12-1945 có cử ông Cù Huy Cận vào Ban Thanh tra đặc biệt. Ban Thanh tra đặc biệt có toàn quyền “Điều tra, hỏi chứng, đình chức, bắt giam bất cứ nhân viên nào trong UBND hay của Chính phủ đã phạm lỗi (Sắc lệnh số 64-SL ngày 23-11-1945). Và cũng chính nhà thơ Huy Cận với cương vị thành viên Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nội vụ đã đại diện cho ngành Công an trả lời chất vấn về công tác của ngành và vụ án Ôn Như Hầu, trong phiên chất vấn đầu tiên của lịch sử Quốc hội và lịch sử ngành Công an vào ngày 31-10-1946 (theo biên bản kỳ họp lần thứ hai Quốc hội khóa I).

Với chuyên án ở phố Ôn Như Hầu, theo cuốn “Hồi ký song đôi”, nhà thơ Huy Cận kể về việc ông đã cùng cụ Huỳnh Thúc Kháng - quyền Chủ tịch nước, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, sau khi ra chỉ thị cho Công an truy lùng bọn hắc điếm đã đến hắc điếm Ôn Như Hầu kiểm tra các chứng cứ về âm mưu lật đổ chính quyền cũng như bắt cóc tống tiền, thủ tiêu nạn nhân.

Chúng ta cùng nghe trích đoạn phần trả lời đanh thép của Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cù Huy Cận: “Có mấy đại biểu Quốc dân đảng bị bắt như ông Lê Ninh, Hoàng Ngọc Bách, Phan Kích Nam, Vũ Đình Tri đều có tài liệu rõ ràng. Những ông này trước khi bắt được hỏi ý kiến Ban Thường trực Quốc hội và đã được thỏa thuận. Tất cả những người này đã can vào tội trực tiếp hay gián tiếp dự vào các cuộc bắt cóc tống tiền như vụ Ôn Như Hầu”.

Ông Cù Huy Cận còn được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ lâm thời giao phụ trách vấn đề giúp đỡ Lào. Theo biên bản họp Hội đồng Chính phủ năm 1945 và "Hồi ký song đôi" của nhà thơ Huy Cận, ông được Chính phủ ủy nhiệm giúp đỡ bí mật cách mạng Lào, thông qua đại diện là Hoàng thân Suphanuvông để tổ chức kháng chiến. Chính phủ Việt Nam lúc đó giúp 4.000 đồng Đông Dương vũ khí và giao cho tỉnh Quảng Trị giúp 2 tiểu đội đi theo ông Suphanuvông sang Lào. 

Nhà thơ Huy Cận quả thật có duyên với ngành Công an. Trao đổi với anh Cù Thu Anh, con trai nhà thơ Huy Cận, hiện là Cục trưởng Cục Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp, chúng tôi được biết thêm, sau này với cương vị Tổng Thư ký Hội đồng Chính phủ, Bộ trưởng đặc trách công tác văn hóa nghệ thuật…, nhà thơ còn có nhiều dịp làm việc phối hợp với ngành Công an, với các đồng chí Bộ trưởng, Thứ trưởng Công an, mà thường xuyên là những vị tướng phụ trách lĩnh vực an ninh văn hóa, chính trị nội bộ như tướng Dương Thông, Quang Phòng, Khổng Minh Dụ… Ông vẫn luôn tự hào khi nhắc lại những năm tháng trực tiếp gắn bó với ngành thời kỳ bảo vệ chính quyền cách mạng những năm 1945-1946, đặc biệt là ký Nghị định 215/NV-NĐ hình thành các trường lớp đào tạo huấn luyện cán bộ Công an cách mạng.