Năm 2000, Bob Goodman, một bác sĩ nội trú ở New York (Mử¹) đã lập ra tổ chức No Free Lunch (Không ăn trưa miễn phí) để đối đầu với chiêu trò của các công ty dược phẩm trong việc liên minh cùng bác sĩ kê toa móc túi bệnh nhân. Hiện ước tính tổ chức nà y có 500 thà nh viên, và họ bử công đi nhiửu cơ sở y tế vận động các bác sĩ cam kết không chấp nhận quà tặng, tiửn bạc hay những lợi ích khác của hãng dược; không sử dụng những nguồn thông tin sai lệch và không dựa và o thông tin do các hãng dược cung cấp; không để xảy ra xung đột lợi ích khi khám bệnh, giảng dạy và nghiên cứu. No Free Lunch cũng kêu gọi các bác sĩ không nhận thuốc mẫu (drug sample) mà công ty dược cung cấp vì họ tin rằng chính thuốc mẫu sẽ tạo ra thói quen cho bác sĩ sử dụng các thuốc nà y hơn là những loại thuốc khác cho dù chúng có cùng công thức, hiệu quả và thậm chí có giá thấp hơn.
Nghiên cứu cho thấy 30% bệnh nhân cho biết họ đã hửi bác sĩ vử một loại thuốc quảng cáo và 44% trong số bệnh nhân nà y cho biết sau khi hửi, bác sĩ đã kê cho họ những thuốc mà họ quan tâm! |
Hoạt động của No Free Lunch đã tạo cảm hứng cho những điửu tốt đẹp khác: ở àšc ra đời tổ chức Healthy Skepticism (tạm dịch Chủ nghĩa hoà i nghi khoẻ mạnh) với mục đích hạn chế những nguy hại do thông tin sức khoẻ sai lệch, còn ở Mử¹ hiệp hội Sinh viên y khoa (AMSA) phát động chiến dịch Đúng lúc nói không với trình dược viên. Nhiửu thà nh viên của AMSA cũng đử nghị xem lại lời thử Hippocrate, đưa và o một lời thử mới cho bác sĩ thời nay là : Tôi sẽ đưa ra những quyết định y khoa... không bị ảnh hưởng bởi những chiến dịch quảng cáo. Tôi sẽ không chấp nhận tiửn bạc, quà tặng hay sự chiêu đãi thân mật mà điửu nà y tạo ra xung đột lợi ích cho việc học tập, thực hà nh, giảng dạy hay nghiên cứu của tôi.
Cảnh giác với tập đoà n dược phẩm cũng là chiến dịch được các hội nghử nghiệp hay tổ chức giáo dục đặt ra. Trong hướng dẫn mới của hiệp hội Các trường y khoa Hoa Kử³ gửi cho hơn 100 trường khắp quốc gia, người ta đã đưa và o một câu: Một cá nhân đang nắm giữ một lợi ích tà i chính đáng kể trong nghiên cứu liên quan đến con người thì không nên tiến hà nh nghiên cứu đó.
Bác sĩ Bob Goodman, người sáng lập tổ chức No Free Lunch.
Con rắn và cây gậy
Tuy nhiên, bất chấp những phản đối gay gắt dà nh cho trò bắt tay giữa hãng dược và bác sĩ, và đòi hửi sự tách biệt rõ rà ng giữa hai thế giới, liên minh nà y vẫn tồn tại vì nhiửu lý do. Trước tiên, công bằng mà nói, nhử sự giúp đỡ của các công ty dược mà bác sĩ có cơ hội tham dự những cuộc hội thảo khoa học, cập nhật kiến thức chuyên môn để phát triển nghử nghiệp. Cần biết là chi phí để tham dự những hoạt động nâng cao nghử nghiệp nà y không nhử. Theo ước tính của nhà khoa học Anh Emma D™Arcy, chi phí mà nửn công nghiệp dược bử ra cho bác sĩ học tập liên tục là rất lớn: chiếm 35% số tiửn 9 - 14 tỉ đôla Mử¹ hà ng năm mà nửn công nghiệp nà y bử ra để hỗ trợ giáo dục. Nếu không còn sự tà i trợ nà y, người bác sĩ ngà y mai sẽ chữa trị bệnh nhân bằng kiến thức y học của... ngà y hôm qua. Emma nói: Sự sáng tạo y học có thể bị cản trở nếu chúng ta giới hạn quá nhiửu những tác động qua lại. Các nhà nghiên cứu và người hà nh nghử y có thể bị xúc phạm nếu những hạn chế như thế là m giới hạn khát vọng nghử nghiệp của họ.
Với những lý do trên, có thể thấy cuộc chiến già nh lại quyửn lợi của bệnh nhân (được bác sĩ kê toa đúng bệnh, đúng thuốc, sử dụng thuốc giá hợp lý) trong trò kinh doanh bệnh tật của các tập đoà n dược phẩm không hử đơn giản. Không đơn giản vì lý do chính, đó là không ít bác sĩ và nhà nghiên cứu y học chấp nhận khăng khít với các hãng dược không khác gì con rắn quấn quít quanh cây gậy, biểu tượng của... y học phương Tây!
.jpg "Người dân “trẩy hội” tại Bảo tàng Hà Nội xem triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm")
