Đình Phúc Xá

Hanoimoicuoituan| 07/06/2022 14:25

Phúc Xá là một ngôi làng cổ của kinh thành Thăng Long, xưa có tên là An Xá, nằm ở phía nam hồ Dâm Đàm (hồ Tây). Khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long (năm 1010) đã hạ chiếu di dân An Xá ra hai bên bờ và bãi giữa sông Hồng để lấy đất xây dựng kinh thành.

Ngôi làng cũng là nơi sinh ra vị anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt (1019 - 1105). Sau này, do quá trình bồi lở của sông Hồng, làng Phúc Xá chuyển về phía bờ Bắc, kéo theo sự di chuyển của đền Cơ Xá - tiền thân của đình Phúc Xá.
Đình Phúc Xá

Đình là nơi thờ Lý Thường Kiệt cùng các vị Thành hoàng: Tướng quân Đào Kỳ - Đại nguyên soái của Trưng Nữ Vương, 3 vị tướng của vua Hùng là Bảo Trung Ðại vương, Minh Khiết Ðại vương, Hiếu Công Ðại vương cùng 2 công chúa Hồng Nương và Hảo Nga - người đã phò giúp thuyền lương của dân làng Phúc Xá theo vua Lý Thánh Tông vào châu Hoan, châu Ái. Ngày nay, đình Phúc Xá (hay đình Bắc Biên) thuộc tổ dân phố số 8, phường Ngọc Thụy (quận Long Biên).

Trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa lớn vào thời Nguyễn và những năm gần đây, kiến trúc đình Phúc Xá hiện nay mang dáng dấp của phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, gồm các hạng mục kiến trúc được kết cấu theo kiểu chữ “đinh”, với cổng đình, sân, tòa đại bái, nhà tả - hữu mạc.

Trong đình hiện còn lưu giữ nhiều di vật, hiện vật quý, đặc biệt phải kể đến 2 quả chuông lớn, trong đó có chuông “An Xá tự chung” đúc năm Phúc Thái thứ 5 (1647), trên có bài minh ghi rõ Lý Thường Kiệt quê ở làng An Xá và 1 quả chuông đúc năm Chính Hòa thứ 11 (1690); 2 tấm bia dựng thời Nguyễn ghi việc trùng tu di tích; 8 đôi câu đối ca ngợi công tích của Lý Thường Kiệt; 7 đạo sắc phong niên đại thời Nguyễn... Tất cả đều được chạm khắc tinh xảo, mang giá trị nghệ thuật thế kỷ XVIII, XIX.

Hằng năm, hội làng Phúc Xá được tổ chức với quy mô lớn vào ngày 17 tháng Hai (âm lịch) với nhiều hoạt động phong phú. Đặc biệt là lễ rước nước mang nét đặc trưng của lễ hội truyền thống của các làng ven sông Hồng, thể hiện niềm mong cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Cùng với đó là nghi lễ rước kiệu Thánh trang trọng, sôi nổi với sự tham gia của đông đảo người dân trong làng và khu vực lân cận.

Đình Phúc Xá là một trong những di tích quan trọng của làng Phúc Xá, nằm trong cụm di tích đình - đền - chùa Phúc Xá và là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng. Năm 1993, đình Phúc Xá đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

(0) Bình luận
  • Phố và phường qua những ngôi đình thờ tổ nghề trong phố cổ Hà Nội
    Hà Nội, trong lịch sử dài lâu của mình, được tạo nên bởi “phố” và “phường”. “Phố” và “phường” Hà Nội không chỉ là đơn vị hành chính mà còn hàm chứa những thăng trầm của lịch sử, những đổi thay của xã hội và những giá trị được kiến tạo bởi các cộng đồng dân cư Thăng Long - Hà Nội. Một trong những điểm nổi bật của quá trình kiến tạo này là sự gắn bó mật thiết giữa “phường” với tư cách là đơn vị hành chính đô thị và “phường” với tư cách là một tổ chức nghề nghiệp và “phố” là nơi buôn bán của cư dân đô thị. Trải qua thời gian, dấu ấn đậm nét của những phường nghề Thăng Long xưa vẫn được lưu lại ở các ngôi đình thờ tổ nghề ngay trong vùng lõi của Thủ đô, được gọi là khu phố cổ.
  • Kiến tạo bản sắc Hà Nội từ văn hóa dân gian
    Vốn được hiểu là tổng thể những đặc trưng văn hóa ổn định, bản sắc văn hóa của một nơi chốn trên thực tế lại không ngừng vận động, biến đổi qua thời gian. Bản sắc văn hóa Hà Nội cũng không phải ngoại lệ. Là kết quả của một quá trình kiến tạo lâu dài, bền bỉ, bản sắc văn hóa Hà Nội là sự kết tinh của quá trình đan xen, bồi đắp của những lớp trầm tích của đời sống dân gian và những mảng màu đa sắc của đời sống đô thị hàng nghìn năm. Trong quá trình này, văn hóa dân gian giữ vai trò nền tảng, từ đó, bản sắc văn hóa Hà Nội được định hình; và qua biết bao lớp vun bồi của giao lưu văn hóa, qua bao chảy trôi, thăng trầm của lịch sử, qua những tác động mạnh mẽ của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, vẫn có thể thấy vẻ đẹp đặc sắc của linh hồn phố thị Hà Nội được kiến tạo từ văn hóa dân gian.
  • Lễ hội chùa Vua xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sắc cuộc thi “cờ người” đất Thăng Long – Hà Nội
    Thông tin UBND phường Hai Bà Trưng (TP. Hà Nội) cho biết, Lễ hội truyền thống chùa Vua - xuân Bính Ngọ 2026 sẽ diễn ra từ ngày 22 – 25/2 (mùng 6 đến mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Lễ hội được khai mạc vào sáng ngày 25/2 (ngày 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại chùa Vua (số 17 Thịnh Yên), trong đó đặc sắc nhất là phần thi cờ tướng.
  • Ngựa trong đời sống Thăng Long - Hà Nội
    Hà Nội có 5 địa danh gắn với chữ Mã là phố Kim Mã, hồ Mã Cảnh, phố Hòa Mã, phố Hàng Mã và đền Bạch Mã. Tuy nhiên, chữ Mã với nghĩa là ngựa thì chỉ có Kim Mã, Mã Cảnh và Bạch Mã. Tuy nhiên Bạch Mã với nghĩa ngựa trắng chỉ là truyền thuyết, còn chữ Mã trong Hàng Mã và Hòa Mã là chữ Nôm chỉ đồ cúng tế, quần áo mặc khi làm lễ.
  • Phường Hoàn Kiếm: Dâng hương kỷ niệm ngày hóa của Đức Hỏa Thần
    Sáng 17/11/2025, tại đền Hỏa Thần (số 30 Hàng Điếu, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), Đảng ủy, HĐND, UBND, UB MTTQ phường Hoàn Kiếm phối hợp cùng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội, Tiểu ban quản lý di tích Đền Hỏa Thần và nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm ngày hóa Đức Hỏa Thần.
  • Đồ chơi Trung thu Hà Nội xưa: Từ ký ức đến hành trình tiếp nối
    Rằm tháng Tám, tiếng trống hội, đèn ông sao, mùi bánh nướng, bánh dẻo… như đánh thức ký ức tuổi thơ trong mỗi người. Với trẻ nhỏ, Trung thu là đêm hội rước đèn, phá cỗ dưới trăng, còn với người lớn, đó là dịp trở về miền ký ức với những món đồ chơi dân dã. Năm nay, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mang đến cho công chúng một trải nghiệm đặc biệt qua không gian nghệ thuật sắp đặt “Sắc Thu” (diễn ra từ 4/10 và kéo dài đến 4/11/2025). Trong không gian ấy, có nhiều đồ chơi truyền thống gắn với các làng nghề Hà Nộ
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thông cáo báo chí ngày làm việc thứ hai Đại hội Đại biểu Toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031
    Ngày 12/5, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã hoàn thành ngày làm việc thứ hai với nhiều nội dung quan trọng.
  • Dấu mốc quan trọng trong quá trình đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của MTTQ Việt Nam
    “Với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”, đề nghị các vị đại biểu dự Đại hội phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, trí tuệ, tập trung nghiên cứu, thảo luận sâu sắc các văn kiện trình Đại hội, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, chất lượng để Đại hội thực sự là dấu mốc quan trọng trong quá trình đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới” – Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, C
  • Bản giao hưởng mùa hạ của phố phường Hà Nội
    Tháng Năm chạm ngõ, khi cái nắng đầu hạ bắt đầu trải nhẹ trên từng góc phố, cũng là lúc hoa bằng lăng tím bừng nở, nhuộm một sắc mơ màng khắp các con đường Hà Nội. Không rực rỡ như phượng đỏ, không ngào ngạt như hoa sữa tháng 10, bằng lăng mang một vẻ đẹp dịu dàng như chính nhịp sống của thành phố ngàn năm tuổi.
  • Quốc hội sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để MTTQ Việt Nam thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh
    Tại diễn đàn Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 diễn ra ngày 12/5, đồng chí Nguyễn Thị Thanh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định: “Quốc hội sẽ tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ, chân thành lắng nghe và tạo điều kiện thuận lợi để MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh của mình”…
  • Phấn đấu 80% thôn (làng) được công nhận và giữ vững danh hiệu “Làng văn hoá”
    Sở văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 343/ KH-SVHTT về việc thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026. Trong năm 2026, kế hoạch đề ra mục tiêu 88% gia đình được công nhận và giữ vững danh hiệu “Gia đình văn hoá”; 80% thôn (làng) được công nhận và giữ vững danh hiệu “Làng văn hoá”; và 75% tổ dân phố được công nhận và giữ vững danh hiệu “Tổ dân phố văn hoá”.
Đừng bỏ lỡ
Đình Phúc Xá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO