Giải thưởng cao quý vử văn học đang mùa giông gió

Аầu tiên là  nhà  văn lão thà nh Sơn Tùng, tác giả nổi tiếng của Búp sen xanh viết vử lãnh tụ Hồ Chí Minh, người vừa được Nhà  nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cuối tháng 7 vừa rồi nộp đơn xin rút tên khửi danh sách Giải thưởng nhà  nước vử văn học.

Nhà  văn Sơn Tùng và  vợ

Theo bà  Hồng Mai, vợ nhà  văn, ban đầu gia đình là m hồ sơ đăng ký Giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhà  văn nhưng sau khi đại diện Hội Nhà  văn Việt Nam gọi điện lại bảo rằng, năm nay không có Giải thưởng Hồ Chí Minh nên gia đình bà  đã đổi hồ sơ sang Giải thưởng Nhà  nước.

Khi đọc được thông tin trên mạng, bà  cùng gia đình mới biết là  năm nay vẫn có Giải thưởng Hồ Chí Minh và  có tới 10 nhà  văn được đử cử­. Vì nhận thấy sự không rõ rà ng trong thông tin giải thưởng nên bà  cùng gia đình đã là m đơn xin rút tên nhà  văn Sơn Tùng ra khửi giải. Sau khi nhà  văn lão thà nh Bùi Sơn Tùng xin rút tên khửi Giải thưởng Nhà  nước thì đến lượt nhà  thơ Nguyễn Khoa Аiửm cũng là m đơn xin rút khửi giải thưởng cao quý nà y. Thông tin trên được chủ tịch Hội đồng cơ sở xét tặng Giải thưởng Nhà  nước và  Giải thưởng Hồ Chí Minh vử văn học năm nay, Phó chủ tịch Hội Nhà  văn Việt Nam - Nguyễn Trí Huân cho biết trên báo Tuổi trẻ.

Nhà  thơ Nguyễn Khoa Аiửm

Giải thích cho lý do rút khửi giải, nhà  thơ của trường ca Mặt đường khát vọng cho biết, tác phẩm thơ Cõi lặng của ông chỉ mới xuất bản 3 năm, chưa đủ thời gian 5 năm để tham gia xét Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Аồng thời với nhà  thơ Nguyễn Khoa Аiửm, nhà  văn lão thà nh Nguyên Ngọc cũng xin tự rút lui khửi Giải thưởng Hồ Chí Minh. Tôi là  một người lao động bình thường. Tôi như một anh thợ mộc. Tôi là m ra sản phẩm, bán cho nhân dân và  có thu nhập bằng sức lao động của mình. Anh thợ mộc có được ai đưa tiửn cho để anh ta là m việc đâu, nhà  văn Nguyễn Trung Thà nh cho biết.

Nhà  văn Nguyên Ngọc

Tác giả của Rừng xà  nu còn giải thích thêm, ông không là m hồ sơ và  cũng không quan tâm đến chuyện nà y và  đây chưa phải là  thời điểm thích hợp. Аược biết, đây không phải là  lần đầu tiên vị nhà  văn đa tà i nà y từ chối xét tặng các giải thưởng cao quý.

Trường hợp mới nhất là  gia đình nhà  văn Sơn Nam cũng đã gử­i đơn tới Chủ tịch Hội Nhà  văn Việt Nam, ông Nguyễn Hữu Thỉnh để xin rút tên ra khửi giải. Sinh thời ông cụ không mà ng giải thưởng, danh vọng, chỉ muốn viết để kiếm sống và  để đi và o lòng người đọc, đại diện gia đình nhà  văn Sơn Nam giải thích cho lý do xin rút ra khửi Giải thưởng Nhà  nước.

Nhà  văn Sơn Nam

Con rể cố nhà  văn của Hương rừng Cà  Mau còn cho biết thêm, vì ông cụ đã mất, gia đình không muốn đưa tên ông cụ ra để bình xét giải thưởng mà  chỉ muốn cho người đã khuất được yên nghỉ.

Аâu là  nguyên do?

Trong khi ở các lĩnh vực âm nhạc, nghệ thuật truyửn thống và  nhiửu lĩnh vực khác, các nghệ sử¹ đua nhau tranh cãi, khiếu kiện vì mình không có tên trong danh sách đử cử­ thì ở lĩnh vực văn học đang diễn ra một điửu ngược lại. Lý do thì mỗi người đửu có một lý do khác nhau và  đửu xác đáng cả còn theo chủ tịch Hội đồng cơ sở xét tặng Giải thưởng Nhà  nước và  Giải thưởng Hồ Chí Minh vử văn học năm nay, Phó chủ tịch Hội Nhà  văn Việt Nam - Nguyễn Trí Huân thì: Chuyện các nhà  văn xin rút ra khửi giải là  bình thường, đó là  quyửn và  nguyện vọng của họ và  Hội Nhà  văn Việt Nam tôn trọng những quyết định ấy. Như vậy, liên tiếp trong một thời gian ngắn có tới 4 nhà  văn, nhà  thơ danh tiếng xin rút lui khửi Giải thưởng HCM, Giải thưởng Nhà  nước vử văn học, không biết tiếp theo họ còn ai nữa? Có thể do các nhà  văn, nhà  thơ cùng gia đình của họ cảm thấy chưa phải là  thời điểm thích hợp để xét giải hoặc vì tiêu chí đưa ra của năm nay cũng như cách thức xét giải có nhiửu bất cập và  chưa rõ rà ng khiến các nhà  văn tự ái?!

Vấn đử nà y rất khó để có một câu trả lời thửa đáng. Tính chung trên mọi lĩnh vực, không riêng gì văn học mà  từ âm nhạc, nghệ thuật truyửn thống đến các lĩnh vực khác, từ ngà y rộ lên thông tin vử việc xét tặng Giải thưởng Nhà  nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh, xét tặng danh hiệu NSƯT, NSND đã có quá nhiửu phiửn toái xảy ra. Khiếu kiện, tranh cãi, kể cả nói xấu nhau trên các diễn đà n, trên báo mạng... Những sự việc ngoà i mong muốn ấy vô hình chung đang là m cho giải thưởng mất đi ít nhiửu sự danh giá, ý nghĩa.

Cũng không thể phủ nhận một điửu rằng vử tiêu chí, cách thức xét giải và  cách là m việc của các cấp hội đồng còn nhiửu bất cập. Аể có một mùa xét tặng lần sau thuận buồm xuôi gió, ít ì xèo tranh cãi, đòi hòi ngay từ bây giử cần có một sự điểu chỉnh tích cực và  hợp lý ở mọi khâu cả xét duyệt lẫn đử cử­!