Hà  Nội: Dân hoang mang vì hà m lượng amoni cao trong nước

Theo kết quả quan trắc tà i nguyên nước dưới đất vừa được Trung tâm Quan trắc & Dự báo Tà i nguyên Nước (Bộ TN&MT) công bố mới đây, mực nước ngầm ở một số vùng đã hạ thấp rất sâu có hà m lượng asen, amoni cao hơn nhiửu lần tiêu chuẩn cho phép. Trong đó, riêng tại Bắc Bộ, 28/30 mẫu có hà m lượng amôni (NH4+) cao hơn tiêu chuẩn cho phép.

Tại tầng chứa nước qh2 (tầng nước nông phía trên): có 10/10 mẫu đửu có hà m lượng amoni cao hơn TCCP (>0,1mg/l tính theo N). Hà m lượng amoni đặc biệt lớn đến 14,62mg/l ở Tân Lập, Аan Phượng, Hà  Nội.

Tại tầng chứa nước qp1 (tầng nước khai thác chính): Có 20/40 mẫu có hà m lượng mangan (Mn) vượt TCCP, 6/40 mẫu có hà m lượng asen (As) vượt TCCP; 28/30 mẫu có hà m lượng amoni (NH4+) cao hơn TCCP (>0,1mg/l tính theo N).

Có độc hại?

Gọi điện đến đường dây nóng báo Dân trí, chị Nguyễn Thị Vi (Аan Phượng, Hà  Nội) bà y tử lo lắng bởi nhà  chị vẫn đang dùng nước ngầm khai thác trực tiếp, chưa sử­ dụng nước máy. Dù gia đình tôi có bể lọc, bể chứa rồi nhưng hà m lượng amoni ở đây cao vậy, liệu có gây độc không? Từ hôm nghe thông tin nước nhiễm amoni hà m lượng cao, tôi phải dùng nước lọc tinh khiết đóng chai nấu cháo, cơm cho trẻ, còn gia đình thì vẫn phải dùng nguồn nước nà y, chị Vi nói.

Trả lời câu hửi ăn phải nguồn nước nhiễm amoni cao vượt tiêu chuẩn cho phép có gây hại với sức khửe con người? PGS.TS Nguyễn Trần Côn, khoa Hóa học, Аại học Khoa học Tự nhiên Hà  Nội trấn an: Chúng ta đã sống chung với nước chứa amoni hà ng trăm năm nay. Nghe thấy thông tin chất gì vượt chuẩn thì đửu gây tâm lý hoang mang, lo ngại cho người dân, cả amoni cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, bản chất amoni không có độc, nhưng nó là  tiửn chất độc, PGS Côn nói.

Vì sao một chất không có hại lại bị khống chế hà m lượng cụ thể trong nước uống? Theo PGS Côn, trong cơ thể người, nguồn amoni rất cao. Hà ng ngà y, cơ thể thải ra lượng amoni rất cao qua đường nước tiểu, khoảng 3g. Nhưng trong nước uống, người ta lại phải không chế hà m lượng nà y ở mức thấp, bởi khi sử­ dụng nước với nồng độ amoni cao, người ta sợ trong một điửu kiện nà o đó, với một xác xuất rất nhử, nó lại chuyển thà nh nitrit là  một chất có thể gây độc, gây bệnh ung thư, PGS Côn nói.

Tuy nhiên, sản phẩm trung gian nitrit không phải lúc nà o cũng được hình thà nh. Аến nay, trong điửu kiện nà o đó, cụ thể như thế nà o thì xảy ra sự chuyển hóa nà y chưa ai chỉ rõ ra được, vì thế, người ta vẫn khuyến cáo phải khống chế hà m lượng amoni trong nước uống.

Bên cạn đó, PGS Côn khẳng định, dù ngườ¡ng cho phép của WHO là  3mg amoni/1 nhưng chưa có bất cứ một nghiên cứu nà o khẳng định trên ngườ¡ng bao nhiêu là  gây hại. Bản thân tiêu chuẩn cũng không phải mang tính cảnh báo (đâu là  giới hạn an toà n, đâu là  giới hạn có thể gây nguy hiểm để dân đử phòng).

Có thể xử­ lý hà m lượng amoni trong nước

PGS Côn cho biết, thông thường, amoni trong nước máy qua quá trình xử­ lý rồi hà m lượng không cao. Nhưng trong nước ngầm chưa xử­ lý ở một số vùng hà m lượng nà y cao.

Nhưng thực tế, khi khai thác nước ngầm không ai ăn, uống trực tiếp nguồn nước ngầm nà y mà  luôn qua xử­ lý và  qua quá trình nà y hà m lượng amoni cũng giảm đi, PGS Côn nói.

Với những nơi chưa có nguồn nước máy phải sử­ dụng nước ngầm, mọi người khi bơm nước lên nên là m già n mưa, chứa nước và o trong bể rồi lọc qua cát, sửi san hô trương bể chứa. Аây không phải là  công nghệ xử­ lý amoni nhưng nó là m giảm hà m lượng amoni trong nước. Trước khi dùng nước ăn, nấu có thể dùng phương pháp thổi khí, sục khí cho nước. Mục đích là  cấp ôxy cho nước, oxy hóa amoni thà nh nitrit, chuyển thà nh nito bay và o khong khí, hà m lượng nà y trong nước sẽ giảm xuống thấp, PGS Côn khuyến cáo.