Hà Nội tiên phong kiến tạo phát triển, gắn với mô hình tăng trưởng kinh tế mới

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TƯ, ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về "Phát triển kinh tế nhà nước" và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về "Phát triển văn hóa Việt Nam", diễn ra sáng 25/2, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã trình bày những nội dung trọng tâm của dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về "Phát triển kinh tế nhà nước".

Theo Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, dự thảo Chương trình hành động thể hiện rõ quyết tâm chính trị cao của thành phố trong việc cụ thể hóa các định hướng chiến lược của Trung ương, đồng thời xác lập tư duy mới về vai trò, phương thức tổ chức và vận hành kinh tế nhà nước trong bối cảnh phát triển mới của Thủ đô.

Trong Nghị quyết số 79-NQ/TW, lần đầu tiên, nội hàm kinh tế nhà nước được xác định một cách toàn diện với 6 trụ cột: Đất đai, tài nguyên; tài sản công và kết cấu hạ tầng; ngân sách nhà nước; doanh nghiệp nhà nước; tổ chức tín dụng nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Hà Nội đang nắm giữ nguồn lực kinh tế nhà nước rất lớn, đóng vai trò bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, cân đối lớn của thành phố, tạo dựng hạ tầng khung ngày càng văn minh, hiện đại, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội và cung ứng dịch vụ công thiết yếu.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại, điểm nghẽn trong phát triển kinh tế nhà nước tại Hà Nội. Trong đó, hiệu quả sử dụng đất tại một số nơi còn thấp; còn dự án chậm đưa đất vào sử dụng. Tài sản công, quỹ nhà chuyên dùng, nhà tái định cư, nhà ở sinh viên còn tình trạng sử dụng chưa hiệu quả, thậm chí để trống. Kết cấu hạ tầng chưa được hạch toán đầy đủ; khai thác sau đầu tư chưa phát huy hết tiềm năng.

Doanh nghiệp nhà nước quy mô còn nhỏ, hiệu quả chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ. Đơn vị sự nghiệp công lập chưa có bước đột phá về tự chủ. Cơ sở dữ liệu về đất đai, tài sản công chưa đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống". Từ thực tiễn đó, thành phố xác định còn nhiều dư địa để phát triển kinh tế nhà nước nếu biết khơi thông điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực và đổi mới phương thức quản trị.

Dự thảo Chương trình hành động nêu rõ 6 quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, trong đó cơ bản 5 quan điểm bám sát Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị và 1 quan điểm mang tính đặc thù của Hà Nội. Cụ thể, thành phố xác định rõ, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế; phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Kinh tế nhà nước được xác định bình đẳng với các khu vực kinh tế khác; trong đó kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng, kinh tế tập thể và khu vực FDI giữ vai trò quan trọng. Sự phân vai này thể hiện tư duy phát triển hài hòa, đồng bộ, không bao cấp, không bao trùm, mà tập trung đúng lĩnh vực cốt lõi.

Đáng chú ý, Hà Nội bổ sung quan điểm riêng: Triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW với tinh thần tiên phong, gắn với mô hình tăng trưởng kinh tế mới và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Điều này thể hiện tầm nhìn dài hạn, chiến lược, không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn đặt nền móng cho phát triển bền vững.

Về mục tiêu và nhiệm vụ giải pháp, chương trình đề xuất mục tiêu tổng quát tập trung vào lĩnh vực nhà nước, dịch vụ thiết yếu, dẫn dắt lan tỏa. Chương trình nêu 8 nhóm nhiệm vụ với 79 nhiệm vụ cụ thể.

Đáng chú ý, Thành ủy xác định rõ các nhóm nhiệm vụ về thể chế quản trị; kiến nghị Trung ương cơ chế vượt trội về tài chính, tự chủ đơn vị sự nghiệp; rà soát toàn diện về đất đai và xác định chỉ tiêu thu ngân sách từ đất đai trong giai đoạn 2026-2030 gấp 2,2 lần so với trước; số hóa dữ liệu, tháo gỡ dự án chậm.

Thành phố sẽ số hóa toàn bộ tài sản công, gắn dữ liệu không gian, công khai hiệu quả khai thác. Trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội sẽ tập trung hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm, quy mô lớn, có tính lan tỏa; đồng thời đẩy mạnh mô hình hợp tác công - tư như "đầu tư công - quản trị tư", "đầu tư tư - sử dụng công"; thí điểm nhượng quyền quản lý, khai thác hạ tầng do Nhà nước đầu tư. Quỹ nhà chuyên dùng, nhà tái định cư, nhà cũ thuộc tài sản công sẽ được rà soát tổng thể để khai thác hiệu quả, tạo nguồn thu cho đầu tư phát triển.

Cũng trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội phấn đấu huy động khoảng 3.695 nghìn tỷ đồng ngân sách, đạt 32,3% GRDP; tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên khoảng 51,7% tổng chi. Vốn đầu tư công sẽ tập trung, không dàn trải; ưu tiên lĩnh vực thiết yếu, dự án đột phá, có tính lan tỏa.

Đáng chú ý, Thành phố Hà Nội xác định mọi khoản đầu tư phải hạch toán được hiệu quả kinh tế - xã hội. Đây là sự cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trong phát biểu kết luận Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TƯ và số 80-NQ/TƯ diễn ra cùng trong sáng 25/2. Trong đó, Tổng Bí thư lưu ý yêu cầu mọi công trình, dự án phải được hạch toán kinh tế thay vì chỉ tập trung vào vấn đề "giải ngân"; phải tính toán bao lâu thì thu hồi vốn, mỗi năm đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Thành phố sẽ hoàn thành cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước vào năm 2027; duy trì mô hình 100% vốn nhà nước đối với lĩnh vực hạ tầng thiết yếu như cấp nước, thoát nước, vận tải công cộng, môi trường đô thị. Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, khẳng định vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực then chốt.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh vai trò của các xã, phường - nơi trực tiếp quản lý 4/6 trụ cột nguồn lực: Đất đai, ngân sách, tài sản công và đơn vị sự nghiệp công lập. Đồng thời lưu ý, các địa phương phải rà soát toàn bộ nguồn lực mình quản lý; hoàn thành kế hoạch triển khai trong tháng 3-2026; tăng cường quản lý đất đai; xử lý dứt điểm tài sản công sử dụng kém hiệu quả; xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn; sắp xếp đơn vị sự nghiệp bảo đảm chất lượng phục vụ nhân dân.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, Chương trình hành động không chỉ nhằm củng cố vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, mà còn để kinh tế nhà nước thực sự tiên phong kiến tạo, dẫn dắt mô hình tăng trưởng mới, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới.