Huế tăng cường công tác bảo vệ công trình kiến trúc, hiện vật, bảo vật Quốc gia

Quần thể Di tích Cố đô Huế là phức hệ di sản vô giá do triều Nguyễn để lại và phản ánh đời sống xã hội, phong tục tập quán, nghệ thuật kiến trúc của một thời kỳ trong lịch sử Việt Nam với những nét đặc trưng độc đáo về văn hóa, nghệ thuật mang giá trị tiêu biểu toàn cầu. Trong đó có nhiều công trình kiến trúc, hiện vật mang ý nghĩa tâm linh, văn hóa sâu sắc.

Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế được giao quản lý 43 điểm di tích với 22 điểm di tích có trưng bày, triển lãm nhiều hiện vật, trong đó có 12 hiện vật/bộ hiện vật (với 38 hiện vật đơn lẻ) được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Công tác bảo vệ di tích với hệ thống an ninh và giám sát hiện đại, hoạt động bảo vệ, bảo quản hiện vật đáp ứng các quy chuẩn khoa học và đảm bảo mục đích phát huy giá trị di sản.

Tuy nhiên, hiện nay ngày càng có nhiều yếu tố, nguy cơ phát sinh có thể gây ảnh hưởng, xâm hại đến các công trình di tích và hiện vật như tác động của thời tiết khắc nghiệt, nguy cơ cháy nổ hay sự xuống cấp tự nhiên theo thời gian, đặc biệt là những tác động vô ý và cố ý của con người. Để đảm bảo yếu tố tôn nghiêm tại một số di tích và ngăn ngừa, hạn chế các nguy cơ gây ảnh hưởng Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế xác định công tác bảo vệ các công trình di tích và bảo vệ, bảo quản hiện vật là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.

Thực hiện chỉ đạo của UBND TP Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã xây dựng “Phương án về việc bảo quản, bảo vệ hiện vật, công trình kiến trúc ở các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế” và đã được UBND TP Huế đồng ý chủ trương, phê duyệt tại Công văn số 7144/UBND-CN ngày 6/6/2025.

Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp như điều chỉnh, bổ sung các hàng rào cứng hoặc hàng rào mềm, kính cường lực tại một số vị trí để giới hạn phạm vi tiếp xúc, đảm bảo an toàn cho hiện vật và tính tôn nghiêm của di tích, chẳng hạn như khu vực nhà súng Cửu vị thần công, nơi trưng bày chuông, trống và cửa chính giữa lầu Ngũ Phụng, hệ thống vạc đồng, một số công trình kiến trúc thuộc lăng vua Gia Long, lăng vua Minh Mạng, lăng vua Khải Định, lăng vua Đồng Khánh…

Phân luồng, tuyến tham quan tại một số công trình kiến trúc, điểm di tích tại nơi thờ 10 vị vua nhà Nguyễn là Thế Tổ Miếu (Hoàng Thành Huế), điều chỉnh phương án tiếp đón khách tham quan trong nội thất và chỉ cho phép tham quan từ bên ngoài với phương án đặt hàng rào giới hạn bên ngoài điện thờ, chỉ mở các cửa giữa của Thế Tổ Miếu. Bố trí hương án phía trước Thế Tổ Miếu để du khách dâng hương đồng thời tổ chức trưng bày giới thiệu, cung cấp thông tin và hình ảnh về di tích Thế Tổ Miếu đặt tại Hiển Lâm Các.

Tại điện Minh Thành (lăng vua Gia Long) điều chỉnh phương án tham quan nội thất điện Minh Thành theo nhóm tối đa 10 người với trang phục lịch sự. Ngoài ra, việc tổ chức tập huấn, bồi dưỡng thêm các kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp, trang bị các thiết bị chuyên dụng cho lực lượng bảo vệ, nâng cao kỹ năng và thái độ phục vụ du khách cũng được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đặc biệt quan tâm tiến hành thường xuyên…

Tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương nơi có di tích để đảm bảo an ninh trật tự địa bàn. Phối hợp với các cơ sở tôn giáo (chùa Thiên Mụ) để xây dựng quy chế phối hợp bảo vệ di tích, hiện vật, bảo vật Quốc gia.

Quần thể Di tích Cố đô Huế với những giá trị đã được UNESCO công nhận và không chỉ là tài sản của Việt Nam mà còn của nhân loại. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế xây dựng các phương án nhằm tăng cường công tác bảo vệ công trình kiến trúc và bảo quản bảo vật Quốc gia, hiện vật tại các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế để bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong điều kiện tối ưu nhất, ngoài ra còn kêu gọi sự chung tay của cộng đồng trong sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản triều Nguyễn nói riêng và của Việt Nam nói chung.