Khoai deo - đặc sản nổi tiếng Quảng Bình

Giống khoai ở Quảng Bình là loại khoai đỏ, có hình dạng giống củ sâm và được trồng trên đất cát. Củ khoai lang có tác dụng rất tốt cho sức khỏe, cung cấp vitamin A, C… tốt cho dạ dày, giúp cơ thể cân bằng nước, bổ sung chất khoáng, chất xơ… Vì muốn tạo nên một món ăn chơi, nên người dân đã chế biến ra khoai deo để có thể bảo quản được lâu. Dần dần, nhờ hương vị độc đáo và khác biệt mà cái tên này đã trở thành một đặc sản níu chân thực khách.

Khoai deo chính là giống khoai lang đỏ được trồng trên vùng đất Quảng Bình. Thông thường, loại khoai được trồng trên đất thịt là ngon hơn cả. Sau khi thu hoạch, người dân chưa thể chế biến khoai ngay mà cần rửa sạch khoai cho thật ráo nước và để khô trong thời gian dài. Điều quan trọng hơn cả là cần bảo quản khoai ở nơi khô thoáng để không bị mọc mầm. Sau một thời gian, khi cầm củ khoai, bạn thấy hết độ căng mọng là có thể sử dụng.

Củ khoai sau khi được thu hoạch thì không phải chế biến ngay mà phải để cho thật ráo nước trong một khoảng thời gian dài. Cái hay là người ta phải bảo quản ở nơi thật khô thoáng để chúng không không bị mọc mầm. Quan sát nếu thấy khoai hết độ căng mọng thì họ sẽ đem đi rửa sạch và luộc chín. Khi khoai mềm mới xắt thành từng lát mỏng theo chiều dọc rồi lại đem đi phơi nắng thật to. Lát khoai xắt ra phải được phơi cao ráo trên nền cát, dưới được lót bằng một lớp cây rười (một loài cây mọc trên vùng cát) thì mới không bị dính vào giá đỡ. 

 Phải phơi tầm 10 – 12 nắng cho đến khi miếng khoai săn thịt và chuyển hẳn sang màu cánh gián. Khi ấy người ta gọi đấy là lát deo. Dù cho có đi qua bao lần nắng gió nhưng chúng vẫn giữ nguyên được mùi thơm dịu cùng cái ngọt bùi vẹn nguyên như ban đầu. Khoai deo ngon phải là loại khô nhưng dẻo như mạch nha, có màu đỏ vàng tựa mật ong và vị ngọt mát giống đường phèn. Nhâm nhi lát khoai vừa dẻo vừa thơm để cảm nhận cái vị ngọt bùi tan ngay đầu lưỡi mới đích thực là cách thưởng thức khoai deo.

Lần đầu tiên ăn, bạn có thể nhăn mặt vì độ cứng của nó. Nếu cứ cố gắng nhai ngấu nghiến miếng khoai thì hãy cẩn thận bởi nó có thể khiến bạn bị gẫy răng. Đừng vội tức giận mà vứt miếng khoai đi! Hãy thưởng thức món ăn này thật chậm để nhấm nháp từng lát khoai và cảm nhận hương thơm của nó! Bạn cắn từng miếng nhỏ vào miệng. Khi miếng khoai đã mềm dần, bạn bắt đầu nhai chầm chậm để thấy vị ngọt và độ dẻo, hương thơm lan tỏa trong cổ họng. Một chút ngọt dịu kèm theo vị bùi bùi khiến ai cũng thích thú.

Bởi vậy, đừng nghĩ ngồi nhai khoai cho đỡ buồn vì càng ăn, bạn sẽ càng “say” hương vị của nó. Với người dân xứ Quảng, thú vui thưởng thức những lát khoai bên ly trà nóng vào những ngày mưa lạnh quả là tuyệt vời. Và thưởng thức món ăn này chính là một nghệ thuật tinh tế dành cho bạn!