Mạo danh báo chí, hoạt động trái pháp luật

Một số tạp chí được xuất bản tại Nghệ An đăng nhiửu bà i PR.

Trang tin điện tử­ ép là m quảng cáo

Hai người xưng là  phóng viên báo điện tử­ Kinh tế hội nhập đã hẹn gặp chúng tôi tại một quán cà -phê ở TP Vinh. Sau khi đưa ra bản hợp đồng, bảng báo giá, một người nói: Các anh chỉ cần cung cấp các số liệu, chúng em sẽ viết bà i cho công ty của các anh. Chất lượng của bà i viết tùy thuộc và o giá tiửn. Anh yên tâm đi, bọn em là m việc nà y nhiửu rồi, từ Quảng Bình, Hà  Tĩnh, Nghệ An đến Thanh Hóa. 

Theo giới thiệu của hai người nà y, chúng tôi truy cập và o địa chỉ www.kinhtehoinhap.vn trên internet, nhận thấy rất nhiửu bà i viết được đăng tải như: Trường THPT Nguyễn Xuân à”n là m tốt công tác chất lượng dạy và  học, Trường THPT Diễn Châu 5 - 10 năm xây dựng và  trưởng thà nh... Không chỉ ở Nghệ An, mà  các cơ quan, doanh nghiệp ở vùng sâu, vùng xa, các tỉnh khác cũng được đăng bà i trên website nà y, như Bệnh viện đa khoa Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa. Hiệu trưởng Trường Tiểu học thị trấn Cẩm Xuyên - Hà  Tĩnh cũng phản ánh: Vừa qua, có hai người xưng là  Phóng viên báo điện tử­ Kinh tế hội nhập đến trường chúng tôi, liên hệ là m việc và  ghi chép một số thông tin để viết bà i. Mỗi bà i viết vử cơ quan, đơn vị, địa phương trên website đửu có giá; và  nếu cơ quan, đơn vị địa phương chậm hoặc không thanh toán, sẽ nhận được công văn đòi nợ như trường hợp đối với UBND xã Nghĩa Hội, huyện Nghĩa Аà n (Nghệ An): Trung tâm báo chí Kinh tế Hội nhập chúng tôi đã đăng tải thông tin tuyửn truyửn vử phát triển kinh tế, kêu gọi hợp tác đầu tư cho quý cơ quan trên www.kinhtehoinhap.vn,  Sẽ nhử pháp luật can thiệp, nếu đơn vị không thanh toán số tiửn 3.500.000đ. Các nhân viên của www.kinhtehoinhap.vn  được Công ty Cổ phần truyửn thông đa phương tiện, địa chỉ: số 45 Ngô Gia Tự, TP Vinh, Nghệ An cấp thẻ và  giấy giới thiệu là  phóng viên, có nhiệm vụ liên hệ công tác, thu thập tư liệu viết bà i.

Một trang web khác có tên miửn http://lamhongonline.vn thuộc Công ty cổ phần công nghệ thông tin và  truyửn thông E-LINK, trụ sở đóng tại phường Trung Аô, TP Vinh, Nghệ An cũng có hoạt động tương tự. Trang tin nà y chủ yếu trích dẫn, đăng lại tin, bà i từ các báo điện tử­ khác, đồng thời hoạt động quảng cáo rất rầm rộ. Аược biết, website nà y chưa có giấy phép hoạt động của cơ quan chức năng. Cũng tương tự như vậy, trang tin http://ngheannews.vn chỉ ghi địa chỉ là  Quử³nh Lưu, Nghệ An", và  Liên hệ quảng cáo: Nguyễn Sử¹ Trọng kèm số điện thoại di động.

Nghị định 97/2008/NА-CP quy định: Trang tin điện tử­ được trích dẫn thông tin, bà i viết của các tử báo khác, nhưng phải ghi rõ nguồn xuất xứ; không được phép sản xuất và  phát hà nh nội dung thông tin. Như vậy, việc các trang tin điện tử­ dù đã được cấp phép hay không nhưng cử­ nhân viên đi khai thác thông tin, viết tin, bà i đưa lên mạng internet là  trái quy định.

Bà  Nguyễn Nữ Lan Oanh, Trưởng phòng Quản lý báo chí và  xuất bản, Sở Thông tin và  Truyửn thông tỉnh Nghệ An nói: Chúng tôi có nghe việc các trang tin điện tử­ có địa chỉ đăng ký hoạt động tại Nghệ An cho nhân viên đi đến các cơ quan, đơn vị và  doanh nghiệp ép là m quảng cáo, nhưng do các cơ quan, đơn vị không phản ánh bằng văn bản nên không có căn cứ để xử­ lý. Chúng tôi đã báo cáo Bộ Thông tin và  Truyửn thông và  đử nghị Sở Thông tin và  Truyửn thông các tỉnh có liên quan phối hợp trong việc xử­ lý.

Không chỉ các trang tin điện tử­ hoạt động mập mử, là m quảng cáo, PR, ấn phẩm Thị trường Nghệ An mua & bán do Công ty cổ phần thương mại và  dịch vụ Tâm Thịnh Phát (số 07 Phùng Chí Kiên, TP Vinh, Nghệ An) phát hà nh, được trình bà y như một cuốn tạp chí. Chúng tôi gọi đến số điện thoại ghi trên ấn phẩm, thì được trả lời Аây là  tạp chí, là  báo...; bảng báo giá đăng quảng cáo ở ấn phẩm nà y cũng ghi rõ: Báo Thị trường Nghệ An mua & bán...

Báo Trung ương xuất bản tại địa phương: Liên kết hay bán cái?

Tạp chí Lao động và  xã hội của Bộ Lao động, Thương binh và  Xã hội được phát hà nh 03 số/tháng; số cuối tháng được đặt tên Аảng trong cuộc sống hôm nay. Trong số cuối tháng 11-2012, Аảng trong cuộc sống hôm nay có 31 bà i (chiếm 45/72 trang) là  các bà i PR, quảng cáo với nội dung ca ngợi thà nh tích các trường mầm non, trung học cơ sở trên địa bà n các tỉnh Nghệ An, Hà  Tĩnh, như: Trường Tiểu học Vĩnh Thà nh: Hướng đến ngà y 20-11; Trường Mầm non Hoa Thà nh: Cô giáo như mẹ hiửn; Xã Cẩm Lộc: Vượt khó đi lên; Nghĩa Lợi: Khắc phục khó khăn đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội... Điửu đáng nói, trong toà n bộ số tạp chí nà y không hử có bà i viết nà o mang tính lý luận, nghiệp vụ vử lao động - xã hội, cũng như không có những bà i viết tuyên truyửn đường lối, chính sách, nghị quyết của Аảng như tên gọi. 

Có thể kể ra một số trường hợp tương tự:

Ấn phẩm Dân tộc & Thời đại gộp các số 147 và  148 (tháng 7-8 năm 2012), có tới 13 bà i viết PR quảng cáo cho các xã nghèo ở Nghệ An, Quảng Bình, như: Sắc mà u Tri Lễ hôm nay; Thà nh công nối tiếp thà nh công. Hiệp hội phân bón Việt Nam cũng có ấn phẩm mang tên Quê hương ngà y nay từ nhiửu năm nay đã được tổ chức xuất bản, phát hà nh tại Nghệ An. áº¤n phẩm nà y cũng gần như không có các bà i viết hướng dẫn kử¹ thuật, hay tư vấn vử phân bón, trồng trọt.

Tất cả các ấn phẩm nà y đửu có ghi giá bán ở trang bìa nhưng hoà n toà n không có mặt trên thị trường báo chí, chỉ có các cơ quan, đơn vị bị đăng bà i PR, quảng cáo mới nhận được và i ba chục cuốn.

Hiện tượng trên được gọi là  báo Trung ương xuất bản tại địa phương. Chúng tôi đã đưa những cuốn tạp chí nà y đến gặp bà  Nguyễn Nữ Lan Oanh, Trưởng phòng Quản lý báo chí của Sở Thông tin và  Truyửn thông tỉnh Nghệ An. Sau khi xem xét, bà  Oanh nhận xét: Tất cả các tạp chí nà y đửu có dấu hiệu chệch hướng vử tôn chỉ, mục đích. Vử phần ghi thông tin trên xuất bản phẩm như thế nà y cũng sai, bởi chức năng của các công ty chỉ được liên kết, tổ chức bản thảo, in và  phát hà nh chứ không phải là  người chịu trách nhiệm nội dung cũng như biên tập; Vử việc nà y, Sở Thông tin và  Truyửn thông tỉnh Nghệ An sẽ kiến nghị Cục Báo chí đử nghị kiểm tra và  yêu cầu các tạp chí nà y hoạt động đúng tôn chỉ và  mục đích.

Chúng tôi đã tìm hiểu và  được biết việc liên kết nà y diễn ra với nhiửu hình thức: Các Công ty, cá nhân tại Nghệ An liên kết có thể đảm nhiệm toà n bộ hoặc mua từng số tạp chí. Việc chuyển giao ấn phẩm từ tòa soạn các tạp chí cho các bên liên kết tại Nghệ An thực hiện dưới dạng liên kết phát hà nh với những người đã từng là  phóng viên, hoặc những người có công việc ít nhiửu liên quan đến báo chí. Sau khi ký kết, bên liên kết được toà n quyửn quyết định trong việc tổ chức nội dung tin bà i, in ấn, phát hà nh... và  tuyển dụng nhân sự; chỉ cần hằng tháng nộp đủ số tiửn đã thửa thuận là  xong. Аiửu đó đặt ra câu hửi, liệu việc liên kết xuất bản, phát hà nh các tạp chí nà y trên địa bà n Nghệ An có phải là  bán cái?

Những nhân viên của các công ty nà y được cấp giấy giới thiệu là  phóng viên lũ lượt kéo nhau vử các xã, phường, doanh nghiệp từ Thanh Hóa đến Quảng Bình để thu thập tà i liệu viết bà i tuyên truyửn nhưng thực ra là  cố thuyết phục, nà i ép, thậm chí là  dọa dẫm để ký hợp đồng quảng cáo, mỗi bà i viết như thế thường có giá từ 3-5 triệu đồng.