Miền ký ức vọng về từ mùa thu Hà Nội

Mùa thu về Hà Nội

Hà Nội ơi thu đã về rồi đó
Tím màu trời sắc đỏ góc phố quen
Em thẫn thờ bàn tay mở búp sen
Thơm mùi cốm cô hàng rong rao bán.

Trời vào thu vờn bay đôi cánh nhạn
Gió hanh hao chầm chậm lướt mặt hồ
Cành liễu rủ đu đưa gợn sóng xô
Em thổn thức nhớ hoài mùa thu cũ.

Hà Nội ơi gửi mây về nhắn nhủ
Lời đá vàng khắc ghi mãi trong tim
Bao yêu thương em vẫn cố lặng kìm
Giữa Thủ đô thu đã về lành lạnh.

Ngọn lửa tình trao cho em sức mạnh
Để nhớ thương vượt trở ngại khó khăn
Dòng thời gian lưu dấu vết in hằn
Mùa thu ấy hai chúng mình sánh bước.

Góc trái tim vẹn nguyên lời hẹn ước
Yêu vĩnh hằng mùa thu nhỏ có anh
Dẫu nửa đời mái tóc chẳng còn xanh
Nhưng tình em vẫn nồng nàn thắm đỏ.

Hà Nội ơi thu đã về cửa ngõ
Em gửi anh hương sen tím làm quà
Bao nhung nhớ của ngày tháng đã qua
Em gói ghém trong mùa thu Hà Nội.

Mạc Phương

Thủ đô Hà Nội mùa nào cũng đẹp, nhưng có lẽ đẹp nhất vẫn là mùa thu. Trong nhiều thi phẩm viết về Hà Nội, “Mùa thu về Hà Nội” của Mạc Phương là một bài thơ giàu chất trữ tình, gợi mở bức tranh mùa thu thơ mộng, đồng thời chan chứa nỗi niềm yêu thương, hoài niệm về một mối tình xưa.

Ngay từ những câu mở đầu, tác giả đã dựng nên một không gian đầy màu sắc:

Hà Nội ơi thu đã về rồi đó
Tím màu trời sắc đỏ góc phố quen.

Sắc tím của trời mây, sắc đỏ nơi góc phố quen là nơi gắn với bao kỷ niệm hẹn hò của đôi bạn trẻ. Và nhắc đến thu Hà Nội, không thể nhắc tới hương cốm - thứ quà giản dị mà tinh tế. Cốm ngon nhất là khi đầu mùa, gói trong lá sen xanh anh và em từng thưởng thức. Hương cốm dẻo thơm, ngọt dịu thuở ấy dường như còn dư vị đến tận hôm nay.

Bức tranh mùa thu trong thơ Mạc Phương tiếp tục được phác họa qua nhiều hình ảnh điển hình khác nữa: đôi cánh nhạn vờn bay trong gió hanh, cành liễu rủ khẽ đu đưa trên mặt hồ gợn sóng. Những hình ảnh ấy như tấm gương phản chiếu tâm trạng nhân vật trữ tình, để “em” bồi hồi “thổn thức nhớ hoài mùa thu cũ”. Thiên nhiên mùa thu được nhân hóa, biết sẻ chia, đồng cảm với những hoài niệm xưa trong lòng em:

Hà Nội ơi gửi mây về nhắn nhủ
Lời đá vàng khắc ghi mãi trong tim
Bao yêu thương em vẫn cố lặng kìm
Giữa Thủ đô đã về lành lạnh.

Ngọn lửa tình yêu chính là nguồn sức mạnh giúp “em” vượt qua bao thác ghềnh của cuộc đời bởi “Mùa thu ấy hai chúng mình sánh bước”. Niềm hạnh phúc khi được bên nhau ngày nào đã trở thành điểm tựa tinh thần của em:

Góc trái tim vẹn nguyên lời hẹn ước
Yêu vĩnh hằng mùa thu nhỏ có anh
Dẫu nửa đời mái tóc chẳng còn xanh
Nhưng tình em vẫn nồng nàn thắm đỏ.

Đây có lẽ là khổ thơ hay nhất trong bài. Từng câu, từng chữ cho thấy tình yêu bền chặt, thủy chung của em dành cho anh. Những hình ảnh gợi cảm như “góc trái tim”, “mùa thu nhỏ có anh” vừa trong sáng, vừa sâu lắng, tái hiện mối tình tuổi trẻ khởi nguồn và gắn liền với mùa thu Hà Nội.

Vì nhiều nguyên do mà hai người có tình nhưng chẳng nên duyên. Thuở ấy từng sánh bước bên nhau, nhưng rồi không thể đi chung một con đường. Dẫu vậy, tình yêu ấy trong em không phai nhạt theo năm tháng mà vẫn “vẹn nguyên lời hẹn ước/ Yêu vĩnh hằng mùa thu nhỏ có anh”. Để rồi, khi thu lại về trên đất Hà thành, bao ký ức lại ùa về cùng nỗi nhớ khôn nguôi:

Hà Nội ơi thu đã về cửa ngõ
Em gửi anh hương sen tím làm quà
Bao nhung nhớ của ngày tháng đã qua
Em gói ghém trong mùa thu Hà Nội.

“Hương sen tím” từng là chứng nhân của một tình yêu đẹp, giờ đây chỉ còn vang vọng trong ký ức. Mùa thu Hà Nội trở thành nơi lưu giữ kỷ niệm, để tình yêu ấy không phai nhòa mà vẫn sống mãi trong tâm tưởng. Điệp từ “thu” (9 lần), “Hà Nội” (5 lần) cùng hệ thống từ láy giàu nhạc điệu (thẫn thờ, chầm chậm, hanh hao, đu đưa, thổn thức, nhắn nhủ, lành lạnh, nồng nàn, nhung nhớ, gói ghém…) đã tạo nên một giai điệu man mác, thấm đẫm nỗi buồn. Thi phẩm không chỉ gợi thêm tình yêu với mùa thu Hà Nội mà còn khơi dậy sự trân trọng đối với những tình cảm thủy chung, trong sáng của con người./.