Núi Nùng Danh sơn chính khí đất Thăng Long

Chính phủ| 26/07/2010 10:21

(NHN) Núi Nùng - sông Tô, những địa danh nổi tiếng của kinh thà nh Thăng Long, nơi được tôn là  "Nùng sơn chính khí", "Tô Lịch giang thần. Tuy nhiên núi Nùng nằm ở vùng đất nà o trên kinh thà nh là  vấn đử có những cách lý giải khác nhau.

Hẳn rất nhiửu người đã nghe đến địa danh núi Nùng, vốn được nhắc nhiửu trong các áng thơ văn cổ  nhưng không phải ai cũng biết rõ vử ngọn núi nà y. Nhiửu người cho rằng núi Nùng chính là  gò đất cao trong Công viên Bách Thảo; người lại cho rằng núi Nùng là  núi Voi trên đường Hoà ng Hoa Thám... Và  xung quanh câu chuyện nà y, kiến giải núi Nùng là  nửn điện Kính Thiên được nhiửu người đồng tình qua những cứ liệu lịch sử­.

1- Núi Nùng không phải núi Sưa

Trước đây, các nhà  nghiên cứu Trần Huy Bá và  Hoà ng Аạo Thuý đửu cho rằng núi Nùng chính là  gò đất cao (thực ra đây là  núi Sưa) nay vẫn còn hiện hữu trong công viên Bách Thảo. Không ít người cũng có phửng đoán như các cụ Trần Huy Bá và  Hoà ng Аạo Thuý.

Giải thích cho phửng đoán của mình, những người nà y dựa và o cao độ của gò đất và  chi tiết người Pháp đã từng tìm thấy những phần cột đá chạm hình rồng cuốn bị vứt lăn lóc trong khu vực Bách Thảo thời thuộc Pháp.Tuy nhiên, đã có nhiửu nhà  khoa học phản biện vử giả thuyết núi Nùng nằm trong công viên Bách Thảo.

Các ý kiến phản biện cho rằng, những phần cột đá được tìm thấy trong vườn Bách Thảo không phải là  những dấu tích cố định để có thể dùng là m toạ độ xác minh vị trí núi Nùng.

Trên đỉnh ngọn núi nà y còn có một ngôi đửn nhử thử Hắc đế. Tấm biển trên ngôi đửn ghi dòng chữ: Sưa sơn lăng miếu,  tức là  ngôi miếu trên núi Sưa. Sưa là  một loà i cây gỗ quý, trước đây mọc thà nh rừng trên ngọn núi nà y, vì thế mới có tên gọi là  núi Sưa.

2- Núi Nùng cũng không phải là  núi Voi

Lại có ý kiến khác cho rằng, núi Nùng chính là  núi Voi trên đường Hoà ng Hoa Thám, bởi đây là  nơi cao nhất Hà  Nội.Những người ủng hộ giả thuyết nà y còn dẫn câu thơ của Vua Thà nh Thái viết vử núi Nùng: Nùng lĩnh phù vân kim cổ sắc (tạm dịch là  Mây trên núi Nùng mang mà u kim cổ). Họ cho rằng, núi có mây phải là  núi cao.

Sau khi xuất hiện giả thuyết nà y, nhiửu nhà  sử­ học cũng lên tiếng cho rằng: Núi Nùng không thể là  núi Voi.Những ý kiến phản biện dẫn còn ra nhiửu câu nói cổ, như: Cao nhất xích vi sơn nghĩa là  cao một thước cũng là  núi, hay Sơn bất tại cao, hữu thần tắc linh nghĩa là  núi thiêng không bởi cao mà  có thần trên đó là  thiêng.

Núi Nùng Danh sơn chính khí đất Thăng Long

Nửn điện Kính Thiên với đôi rồng đá phía trước chính là  núi Nùng xưa. Ảnh: SGGP

Tuy nhiên, dẫn một câu thơ cũ để là m cứ liệu lịch sử­ e không hợp. Thơ văn, đặc biệt là  thơ văn cổ, thường có tính ước lệ, ngoa dụ.Nhưng điửu hiển nhiên mà  ai cũng thấy là  và o năm 1902, thời điểm Vua Thà nh Thái là m câu thơ trên, núi Voi có cao thì cũng không thể đến mức có mây vửn trên núi. Bởi mới trải hơn 100 năm, Hà  Nội không thể được bồi đắp nhanh đến mức gần như san bằng ngọn núi chạm tới mây nà y!

3- Núi Nùng là  nửn điện Kính Thiên

Trong các kiến giải vử vị trí của núi Nùng đa số các nhà  sử­ học đửu thống nhất, núi Nùng chính là  nửn điện Kính Thiên còn dấu tích cho đến ngà y nay.

Giả thuyết nà y được nhiửu người đồng tình bởi có nhiửu dẫn chứng thuyết phục.Nhà  sử­ học Phan Huy Chú viết trong Hoà ng Việt Dư địa chí (quyển 1) như sau: Núi Nùng ở giữa thà nh. Triửu Lý định đô lấy núi là m đà i chính điện, đến thời Lê là  điện Kính Thiên, nay (triửu Nguyễn - PV) là  điện phía trước hoà ng cung. Xưa truyửn rằng giữa núi có một lỗ hổng là  nơi thông hơi của hồ ao và  núi, nên gọi là  Long Аỗ (rốn rồng).

Sách Аại Nam Nhất thống chí (tập II) của nhà  Nguyễn cũng chép rằng: Núi Nùng ở trong thà nh, có tên nữa là  núi Long Аỗ. Lý Thái Tổ đóng kinh đô, dựng chính điện ở trên núi, đời Lê gọi là  điện Kính Thiên, bản triửu (Nguyễn) đặt là m hà nh cung, vẫn gọi theo tên cũ, năm Thiệu Trị thứ ba, đổi gọi là  điện Long Thiên, điện Аình ở núi Nùng, có xây bệ cao chín bậc, tả hữu có hai con rồng, dà i hơn một trượng, chế từ đời Lý.

Nhà  Sử­ học Trần Quốc Vượng còn đưa ra dẫn chứng thuyết phục khác: Trên mảnh vỡ tấm bia được dựng từ thời Minh Mạng tại chùa Am (nay thuộc Cử­a Bắc, Hà  Nội) còn ghi rõ: Chùa nà y được xây dựng ngay sau núi Nùng, phía Bắc trông ra hồ cổ Mã Cảnh (hồ nà y được thể hiện rõ trong bản đồ Hà  Nội niên hiệu Tự Аức, 1873).Từ dẫn chứng nà y kết hợp với tấm bản đồ Hà  Nội năm 1873, Giáo sư Trần Quốc Vượng khẳng định, núi Nùng chính là  nửn điện Kính Thiên hiện còn trong khu thà nh cổ Hà  Nội.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Sơn, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Khu di tích Cổ Loa “ Thà nh cổ Hà  Nội, cũng đồng tình với ý kiến núi Nùng chính là  nơi đặt điện Kính Thiên, còn được gọi là  điện Thiên An, điện Cà n Nguyên thời Lý, Trần.à”ng Sơn cho rằng, các giả thuyết núi Nùng nằm trong công viên Bách Thảo hay là  núi Voi trên đường Hoà ng Hoa Thám đửu bị nhầm lẫn. Bảo núi Nùng là  nửn điện Kính Thiên quá thấp thì không đúng.

 Trải qua hà ng ngà n năm, vùng Hà  Nội đã được bồi đắp thêm nhiửu nên độ cao của núi Nùng không như xưa. Hơn nữa, để xây dựng cung điện trên đó, người ta cũng đã phải bạt bớt ngọn núi cho bằng phẳng, ông Sơn nói.Như vậy, căn cứ và o sử­ liệu và  các dẫn chứng của các nhà  khoa học, có thể khẳng định, núi Nùng chính là  nửn điện Kính Thiên “ nơi còn lưu giữ đôi rồng đá tuyệt tác “ trong khu thà nh cổ Hà  Nội.Аây cũng chính là  nơi thiết triửu của các thời Lý, Trần, Lê, tức là  nơi trung tâm của Hoà ng thà nh Thăng Long.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Người dân “trẩy hội” tại Bảo tàng Hà Nội xem triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm
    Hàng ngàn người dân và du khách chiều 29/6 đã đến với Bảo tàng Hà Nội thưởng lãm triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Đây là sự kiện thuộc khuôn khổ Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư do UBND Thành phố Hà Nội tổ chức đã thành công tốt đẹp vào sáng cùng ngày.
  • Động lực đột phá mở ra giai đoạn phát triển mới của Thủ đô Hà Nội
    Nhấn mạnh trong bài phát biểu tại Hội nghị công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra sáng 29/6, Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định: “Động lực đột phá từ thể chế, không gian mới từ quy hoạch sẽ là bệ phóng hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô trở thành nơi hội tụ tri thức và công nghệ. Người dân được sống trong môi trường văn minh, an toàn và hạnh phúc”.
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
  • Những điểm mới về Căn cước và Cư trú áp dụng từ 1/7
    Từ ngày 1/7/2026, các quy định sửa đổi đối với Luật Căn cước và Luật Cư trú chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là bước đi quan trọng nhằm đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, bảo vệ quyền lợi an sinh xã hội và mang lại sự thuận tiện rất lớn cho người dân khi thực hiện các giao dịch công trực tuyến.
  • Sôi nổi ngày dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 7 tại Hà Nội
    Ngày 28/6, tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội), Herbalife Việt Nam phối hợp với Báo Sức khỏe & Đời sống tổ chức Ngày dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 7. Với nhiều hoạt động thiết thực, sự kiện tiếp tục lan tỏa thông điệp về dinh dưỡng khoa học và lối sống năng động, lành mạnh đến cộng đồng.
Đừng bỏ lỡ
  • Truyện tranh “Thần Giấy Hlabar”: Đưa lịch sử chữ viết Bahnar đến với thiếu nhi
    Hơn ba năm sau “Hành trình sáng tạo chữ Quốc ngữ”, bộ đôi tác giả Phạm Thị Kiều Ly - Tạ Huy Long tiếp tục giới thiệu truyện tranh “Thần Giấy Hlabar - Sử thi nhỏ về chữ viết Bahnar”. Tác phẩm được chuyển thể từ một công trình nghiên cứu về lịch sử chữ viết Bahnar, qua đó góp phần đưa đề tài ngôn ngữ học đến gần độc giả nhỏ tuổi.
  • Vở kịch "Ngược chiều bình an" và hành trình nghệ thuật nối dài mạch nguồn tri ân
    Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, trong tháng 7 và tháng 8, Nhà hát Kịch Việt Nam sẽ tổ chức chuyến lưu diễn xuyên Việt với vở kịch “Ngược chiều bình an” — một tác phẩm sân khấu mang đậm ý nghĩa tri ân, tưởng nhớ và tôn vinh những con người đã hy sinh vì dân, vì nước.
  • Tái hiện thiên tình sử bất hủ giữa Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Công chúa Thiên Thành
    Vở cải lương “Tình sử Đông A” tái hiện thiên tình sử bất hủ giữa Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Công chúa Thiên Thành, đưa khán giả trở về với một giai đoạn lịch sử rực rỡ, nơi tình yêu, lòng trung nghĩa và khí phách dân tộc cùng tỏa sáng. Đêm diễn sẽ chính thức được mở màn vào lúc 20h00 ngày 27 tháng 6 năm 2026 tại Rạp Chuông Vàng, số 72 Hàng Bạc, Hà Nội.
  • Hà Nội tăng cường phát triển xuất bản trong tình hình mới, lan tỏa văn hóa đọc và sức mạnh mềm văn hóa Thủ đô
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Hướng dẫn số 38-HD/BTGDVTU ngày 22/6/2026 về quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới. Hướng dẫn xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp quan trọng nhằm phát triển xuất bản theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với phát triển văn hóa đọc, công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số trên địa bàn Thủ đô.
  • "Trải nghiệm văn hóa dân gian truyền thống" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    Từ ngày 1 đến 31/7/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 7 với chủ đề "Trải nghiệm văn hóa dân gian truyền thống", mang đến nhiều chương trình trải nghiệm, giao lưu và thực hành di sản dành cho công chúng, đặc biệt là thanh thiếu niên trong dịp hè.
  • Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026
    Tối 26/6, tại Hà Nội, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
  • Khai mạc Lễ hội Sen Hà Nội năm 2026: Tôn vinh giá trị của sen trong đời sống người Việt
    Tối 26/6, tại Vườn hoa Lý Tự Trọng, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Tây Hồ tổ chức Lễ hội Sen Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Sắc Sen Hà Nội”. Đây là sự kiện văn hóa - du lịch quy mô lớn nhằm tôn vinh giá trị của sen trong đời sống người Việt, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa đặc trưng của Thủ đô gắn với hình ảnh hoa sen.
  • Tầm nhìn thế kỷ để Thủ đô Hà Nội bứt tốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc
    Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển đô thị của Việt Nam, chưa có một văn kiện nào thể hiện chiều sâu không gian và chiều dài thời gian vĩ mô như Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính chị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 đánh dấu một bước ngoặt tư duy mang tính cách mạng, thay thế các góc nhìn ngắn hạn bằng một hệ kiến trúc chính sách mang tầm thế kỷ cho Hà Nội.
  • Thêm một không gian vui chơi cho trẻ tại Phố Sách Hà Nội
    Sáng 26/6, tại Phố Sách Hà Nội (phố 19 háng 12, phường Cửa Nam), UBND phường Cửa Nam phối hợp với Tập đoàn Picenza Việt Nam, doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds và Ban Quản lý Phố Sách Hà Nội tổ chức ra mắt Khu vui chơi - Chòi chơi Phố sách, hưởng ứng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).
  • Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026
    Từ ngày 26 đến 28/6/2026, tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội), Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức “Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026”.
Núi Nùng Danh sơn chính khí đất Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO