Phát hoảng với kết quả kinh doanh của các hãng công nghệ

Những con số nà y phần nà o tô đậm thêm mức độ u ám của bức tranh khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế. Lỗ đậm, đóng cửa nhà máy, sa thải hà ng loạt đang là thực trạng chung của ngà nh công nghệ toà n cầu.

Thua lỗ nặng hoặc lợi nhuận sụt giảm

Những con số thua lỗ hiếm gặp, hoặc mức lợi nhuận lao dốc chóng mặt, là những gì nổi bật nhất trong kết quả kinh doanh vừa phát đi từ các hãng công nghệ lớn.

Ngà y 22/1, hãng chế tạo hà ng điện tử hà ng đầu của Nhật Bản Sony gây sốc khi cho biết hãng có thể lỗ gộp với con số kỷ lục 260 tỷ Yên (khoảng 2,9 tỷ USD) trong năm tà i khóa kết thúc và o cuối tháng 3/2009, do tác động từ suy thoái kinh tế toà n cầu. Trong năm tà i chính trước, Sony lãi gộp 4,57 tỷ USD. Nhiửu khả năng, mức lỗ ròng mà hãng phải gánh trong năm tà i khóa nà y sẽ là 150 tỷ Yên, so với mức lãi ròng 369 tỷ Yên của năm trước. Năm nay sẽ là năm thua lỗ đầu tiên của hãng trong 14 năm qua.

Theo CEO Howard Stringer của Sony, vấn đử lớn nhất của Sony lúc nà y là sự xuống dốc của bộ phận chính của hãng - bộ phận sản xuất hà ng điện tử. Tuy nhiên, doanh số mọi sản phẩm của hãng từ TV, máy ảnh, phim, tới máy chơi game PlayStation 3 đửu đang giảm mạnh. Sự lên giá của đồng Yên so với các đồng tiửn mạnh khác cà ng khiến lợi nhuận của hãng co lại, vì tiửn bán hà ng thu được từ các thị trường bên ngoà i phải chuyển đổi ra đồng Yên.

Mặt khác, do tình trạng thắt chặt tín dụng toà n cầu, và i trong số những nhà bán lẻ lớn nhất của Sony đã rơi và o cảnh phá sản, trong số nà y phải kể tới hãng bán lẻ hà ng điện tử lớn thứ hai của Mử¹ là Circuit City phải thanh lý tà i sản và đóng cửa toà n bộ cửa hà ng ở Mử¹ cách đây chưa lâu. Cùng ngà y 22/1, hãng sản xuất chip nhớ và mà n hình tinh thể lửng lớn nhất thế giới của Hà n Quốc, hãng Samsung, lần đầu tiên trong báo cáo một quý kinh doanh thua lỗ kể từ khi hãng theo dõi số liệu hà ng quý từ năm 2000 tới nay.

Trong quý 4/2008, hãng nà y lỗ ròng 22,2 tỷ Won, tương đương 16,16 triệu USD. Cùng kử³ năm trước, hãng lãi 2.210 tỷ Won, còn trong quý 3/2008, hãng cũng lãi 1.220 tỷ Won. Bộ phận chất bán dẫn của Samsung lỗ 560 tỷ Won trong quý 4/2008, đánh dấu quý thua lỗ đầu tiên trong 7 năm. Bộ phận mà n hình tinh thể lửng của Samsung lỗ khoảng 350 tỷ Won trong quý 4, so với mức lợi nhuận 917 tỷ Won cùng kử³ năm trước.

Lợi nhuận của bộ phận viễn thông, bao gồm các sản phẩm điện thoại di động, đã giảm xuống mức 160 tỷ Won, bằng chưa đầy một nửa dựa báo trước đó của giới phân tích.

Các hãng điện tử lớn khác của châu à cũng ở trong tình trạng khó khăn tương tự. Panasonic mới đây đã điửu chỉnh giảm dự báo doanh số năm nay với mức giảm 700 tỷ Yên (7,8 tỷ USD). Hãng điện tử LG của Hà n Quốc ngà y 22/1 cũng báo lỗ ròng 500 triệu USD trong quý 4. Tại Mử¹, đại gia phần mửm Microsoft cũng không tránh được vòng xoáy khủng hoảng. Hãng cho biết, lợi nhuận ròng quý 2/2008 của tập đoà n đã giảm 11% xuống còn 4,17 tỷ USD từ mức 4,71 tỷ USD trong năm ngoái.

Doanh số phầm mửm hệ điửu hà nh Windows của Microsoft trong quý nà y giảm 8%, còn 3,98 tỷ USD từ mức 4,33 tỷ USD cùng kử³ năm trước. Con số nà y phản ánh doanh số thị trường máy tính cá nhân đi xuống. Theo hãng nghiên cứu Forrester, một nửa người tiêu dùng có ý định mua máy tính ở Mử¹ năm nay sẽ trì hoãn việc sắm sửa nà y lại. Nhiửu người trong số những người vẫn quyết định mua máy tính mới thì sẽ cắt giảm chi tiêu ở các hạng mục khác.

Ngoà i ra, Microsoft còn gặp khó với sự nổi lên của các loại netbook giá rẻ. Netbook thường không đủ mạnh để chạy phần mửm Windows Vista mà dùng Windows XP giá rẻ hơn, hoặc chạy hệ điửu hà nh mã nguồn mở Linux. Hôm 21/1, hãng sản xuất ổ cứng Seagate cũng công bố con số lỗ ròng 496 triệu USD trong quý 2/2008, so với mức lãi ròng 403 triệu USD cùng kử³ năm trước.

Ngà nh sản xuất chip của thế giới đang được xem là một trong những đối tượng chịu tác động mạnh nhất của khủng hoảng kinh tế. Giá chip đang liên tục xuống dốc do lượng hà ng tồn kho quá lớn. Thua lỗ gia tăng đã khiến các hãng sản xuất chip của Đà i Loan phải gõ cửa xin cứu trợ từ phía các nhà chức trách. Hãng sản xuất chip lớn thứ hai thế giới Hynix Semiconductor của Hà n Quốc thì đã nhận được hỗ trợ tà i chính từ một số ngân hà ng của nước nà y.

Quý 4/2008 được xem là một trong những quý tồi tệ nhất của Intel, hãng chế tạo chip lớn nhất thế giới trong vòng 25 năm trở lại đây. Trong quý, doanh thu của hãng sụt giảm 23%, còn 8,2 tỷ USD. Lợi nhuận ròng của hãng trong quý 4/2008 giảm tới 90%, còn có 234 triệu USD. Trước đó, Intel chỉ chứng kiến mức sụt giảm doanh thu hà ng quý mạnh như vậy 2 lần trong 25 năm qua, và o các năm 1985 và 2001.

Sau 3 tháng liên tục là m Phố Wall phấn chấn vì kết quả kinh doanh tốt đẹp hơn dự kiến. Hãng sản xuất chip Advanced Micro Devices (AMD) đã công bố những số liệu đáng ngại không kém các đối thủ khác. Quý 4/2008, hãng lỗ 1,4 tỷ USD, so với mức lỗ 1,77 tỷ USD cùng kử³ năm trước. Doanh thu trong quý của hãng giảm 33%, còn 1,16 tỷ USD so với mức 1,74 tỷ USD của quý 4/2007. Thách thức mà các hãng sản xuất điện thoại di động phải đương đầu cũng rất lớn.

Tại châu à‚u, ngà y 21/1, hãng sản xuất điện thoại lớn nhất thế giới Nokia của Phần Lan đã cắt giảm mạnh dự báo doanh số của toà n ngà nh trong năm nay. Theo Nokia, doanh số thị trường điện thoại di động toà n cầu năm 2009 sẽ giảm khoảng 10% so với cùng kử³ năm ngoái, từ mức doanh số ước tính 1,18 tỷ USD của năm 2008.

Mức dự báo giảm doanh số mà Nokia đưa ra trước đó chỉ là 5%. Ngân hà ng BNP Paribas của Pháp thì dự báo dự báo, năm nay, thị trường điện thoại di động toà n cầu sẽ lần đầu tiên sụt giảm trong 8 năm trở lại đây, với mức giảm doanh số 11%. Lợi nhuận của Nokia trong quý 4/2008 giảm 69%, còn 748,8 triệu Euro, trong khi doanh số giảm 19% còn 12,7 tỷ Euro. Riêng doanh số điện thoại di động của hãng mất tới 27%, dẫn đầu sự lao dốc nà y là các thị trường châu à, Bắc Mử¹ và các thị trường đang nổi lên khác.

Trong lĩnh vực điện thoại thông minh, Nokia hiện còn đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ Mử¹ như Apple, Research In Motion và HTC. Tuy nhiên, theo Nokia, doanh số điện thoại thông minh toà n cầu trong quý 4 đã giảm 32%. Tổng thị phần của Nokia trên thị trường điện thoại di động toà n cầu trong quý 4 đã giảm xuống mức 37% từ mức 40% cùng kử³ năm trước.

Một gương mặt khác trong đội ngũ các hãng sản xuất điện thoại di động hà ng đầu là Sony Ericsson cũng thông báo doanh số sụt giảm tới 24% và lợi nhuận giảm 31% trong quý 4/2008. Người khổng lồ tìm kiếm trực tuyến Google, đối thủ mà cả Microsoft và Yahoo muốn vượt lên từ lâu nhưng vẫn không thể đuổi kịp, cũng chứng kiến lợi nhuận sụt giảm tới gần 82% trong quý 4/2008, còn 382,4 triệu USD. Hãng công nghệ là m hà i lòng Phố Wall những ngà y nà y may chăng chỉ có Apple. Bất chấp những lo ngại của giới quan sát vử sức khửe của CEO Steve Jobs sau khi ông tuyên bố tạm nghỉ tại Apple vì lý do sức khửe, hôm 22/1, Apple đã báo lợi nhuận tăng 1,5% trong quý 4/2008, lên mức 1,61 tỷ USD.

Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử, doanh thu trong 1 quý của Apple vượt 10 tỷ USD. Trong quý, Apple bán được 2,5 triệu máy tính Macintosh, tăng 9% so với quý trước, và 22,7 triệu chiếc iPhone.

Đóng cửa nhà máy, sa thải nhân công

Đi kèm với báo cáo kết quả kinh doanh u ám của các hãng công nghệ lớn là loạt thông báo tái cơ cấu, cắt giảm hoạt động sản xuất và việc là m. Đối mặt với doanh số và lợi nhuận sụt giảm, ngà y 22/1 Microsoft cũng phải công bố đợt sa thải lớn đầu tiên trong lịch sử của hãng Microsoft dự kiến sẽ cắt giảm 5.000 trong tổng số 94.000 nhân viên trong vòng 18 tháng tới.

Riêng trong ngà y 22/1, đã có 1.400 nhân viên bị sa thải. Cùng ngà y, Sony cũng công bố một chiến dịch cải tổ lớn bao gồm sa thải nhân công và đóng cửa nhiửu nhà máy. Do thua lỗ ở bộ phận sản xuất TV là trầm trọng nhất và đây cũng là bộ phận đã liên tục thua lỗ nhiửu năm, Sony sẽ cắt giảm khoảng 1.000 việc là m trong bộ phận nà y tại Nhật, ngừng hoạt động thiết kế và chế tạo tại nhà máy ở Ichinomiya và co hẹp sản xuất tại một nhà máy ở Inazawa.

Ngoà i ra, hãng còn thực hiện một chương trình nghỉ hưu sớm, cộng với kế hoạch cắt giảm 8.000 việc là m và đóng cửa 6 nhà máy công bố và o tháng 12 vừa qua. Cũng trong ngà y 22/1, Intel cũng công bố quyết định đóng cửa nhiửu nhà máy và sa thải hà ng loạt công nhân. Theo đó, Intel sẽ đóng cửa ba nhà máy thử nghiệm chip ở châu à và tạm ngừng hoạt động các nhà máy ở bang Oregon và bang California, Mử¹. Phần lớn các nhà máy bị đóng cửa đửu là những nhà máy sử dụng công nghệ đã cũ.

Người phát ngôn của Intel cho biết, hãng sẽ tiếp tục đầu tư nhiửu tỷ USD trong năm nay và o các nhà máy mới. Sẽ có khoảng 6.000 nhân viên của Intel mất việc trong đợt sa thải nà y. Cuối năm ngoái, Intel có tổng số 84.000 nhân viên. Trong vòng 3 năm trở lại đây, hãng đã sa thải 20.000 nhân viên. Vử phần mình, từ trước, tới nay, hãng điện thoại Nokia hiếm khi cắt giảm cổ tức và việc là m, nhưng suy thoái kinh tế đã buộc hãng phải đi tới quyết định nà y.

CEO Olli-Pekka Kallasvuo của Nokia cho hay, hãng nà y dự kiến cắt giảm một số lượng việc là m chưa xác định và cắt giảm chi phí. Hiện Nokia có khoảng 128.000 nhân viên. Đồng thời, Nokia cũng lần đầu tiên cắt giảm cổ tức từ năm 2001 tới nay đối với mức cổ tức chi trả cho quý 2/2008. Mức cổ tức của Nokia trong quý 2/2008 chỉ là 0,4 Euro/cổ phiếu, so với mức 0,53 Euro/cổ phiếu của cùng kử³ năm trước.

Trong tuần trước, hãng chip AMD tuyên bố sẽ cắt giảm 1.100 việc là m, tương đương 9% lực lượng lao động của hãng, đồng thời giảm lương của nhân viên. Trước đó, trong tháng 1 nà y, hãng đã cắt giảm 600 việc là m, cộng với 1.600 việc là m bị cắt giảm trong năm 2008.