Phiên âm tiếng nước ngoà i: Vật vã để hiểu!

Mới đây, Giám đốc Bảo tà ng Hồ Chí Minh Chu Đức Tính đã có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ GDĐT Phạm Vũ Luận đử nghị đính chính SGK vì phiên âm chưa chuẩn.

Theo công văn nà y, ông Tính cho biết: Luật sư Lôdơbi (Loseby) là người đã bà o chữa và bảo vệ thà nh công cho Tống Văn Sơ (tức Nguyễn ài Quốc- Hồ Chí Minh) tại tòa án Hongkong năm 1931. à”ng có tên tiếng Anh đầy đủ là Francis Henry Loseby, cha của ông là cụ àctuya Lôdơbi (Arthur Loseby) và mẹ là cụ bà Đôrôti Lôdơbi (Dorothea Loseby).

Tuy nhiên, trong văn bản SGK của Nhà xuất bản Giáo dục đã phiên âm sang tiếng Việt tên của vị luật sư nói trên là Lôdơbai là chưa đúng mà phải là Lôdơbi theo các phiên bản phiên âm trước mới chính xác và đúng theo cách gọi truyửn thống của gia đình vị luật sư nà y.

Sự việc nà y khiến chúng ta phải giật mình nhìn lại cách thức phiên âm tiếng nước ngoà i đang thịnh hà nh ở rất nhiửu trang SGK của Việt Nam. Trong SGK lịch sử lớp 12, thay bằng việc ghi tên chính xác của vị Tổng thống Mử¹ G.Bush (Bush cha) thì người soạn thảo đã phiên âm sang tiếng Việt là G. Busơ.

Tương tự, cuốn Ngữ văn lớp 11, tập 1 phần tiểu dẫn của trích đoạn Tình yêu và thù hận có đoạn Uy-li-am Sếch-xpia (1564-1616) [...]sinh tại thị trấn Xtơ-rét-phớt ôn àŠ-vơn thuộc miửn tây nam nước Anh... Tuy nhiên, nếu muốn tìm địa danh Xtơ-rét-phớt ôn àŠ-vơn trên các công cụ tìm kiếm thì có mửi mắt cũng không ra nếu không đánh đúng phiên âm nguyên dạng là Stratford-upon-Avon.

Trong nhiửu cuốn SGK khác việc phiên âm tương tự như Beethoven (ta dịch là Bét-tô-ven), Mozart (Mô-da), Lev Tolstoy (Lép Tôn-xtôi) khiến học sinh khó tra cứu...

PGS - TS Vũ Kim Bảng - Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học cho rằng, cần phải thống nhất lại cách phiên âm trong SGK, với những tên riêng đã thà nh truyửn thống theo cách viết của người Việt như: Các Mác, Đ‚ng-ghen, Lê-nin... thì không cần thiết phải thay đổi nhưng với những tên mới cần thống nhất theo quy tắc cà ng phiên âm gần với ngôn ngữ gốc bao nhiêu cà ng tốt.

Nhiửu chuyên gia giáo dục khác cũng cho rằng: Phiên âm sát sẽ tránh việc học sinh chỉ biết đọc mà không biết viết, thậm chí không biết tên thật của nhân vật, địa danh đó. Mặt khác, nếu tên nước ngoà i cũng phải thuần Việt nhiửu đến như vậy thì việc đẩy mạnh môn học tiếng Anh từ lớp 1 của chúng ta hiện nay liệu còn ý nghĩa gì?