Hà Nội không chờ tôi lớn
Ngày đầu tiên đặt chân đến Hà Nội với tư cách một sinh viên, tôi mang theo nhiều thứ hơn một chiếc balo. Trong đó có sự háo hức, một chút tự tin non nớt và rất nhiều bỡ ngỡ. Hà Nội trong trí tưởng tượng của tôi từng là những con phố cổ yên bình, những hàng cây xanh và nhịp sống chậm... rồi tôi thấy mình nhỏ bé giữa một thành phố quá rộng.
Hà Nội không cho tôi thời gian làm quen từ từ. Phố phường vẫn đông, người vẫn vội, và mọi thứ vẫn diễn ra theo nhịp của nó. Tôi nhận ra rất nhanh rằng, nếu không tự bước theo, tôi sẽ bị bỏ lại phía sau. Và thế là, trong vai một nam sinh năm nhất, tôi bắt đầu hành trình lớn lên cùng phố phường Hà Nội.
Tôi ở trọ trong một con ngõ nhỏ, cách trường không xa. Ngõ hẹp, hai xe máy tránh nhau phải giảm ga. Sáng nào cũng vậy, tôi tỉnh dậy bởi tiếng rao quen mà lạ: xôi sáng, bánh mì, bún riêu. Những âm thanh ấy ban đầu làm tôi khó chịu vì khác xa sự yên tĩnh ở quê. Nhưng chỉ sau vài tuần, tôi nhận ra nếu một buổi sáng nào đó không có tiếng rao, tôi lại thấy thiếu thiếu điều gì.
Những ngày đầu đi học, tôi thường xuyên… lạc. Lạc đường đến trường, lạc bến xe buýt, lạc cả cảm giác về thời gian. Có hôm tôi đi nhầm tuyến xe, xuống ở một con phố hoàn toàn xa lạ. Đứng giữa dòng người qua lại, tôi vừa ngại vừa lo. Nhưng rồi tôi cũng phải mở miệng hỏi đường. Một chú xe ôm chỉ cho tôi đường đi, nói nhanh nhưng rõ ràng. Chú không hỏi tôi là ai, từ đâu đến. Phố phường Hà Nội dạy tôi bài học đầu tiên: không ai có trách nhiệm lo cho mình, nhưng nếu mình dám hỏi, vẫn sẽ có người sẵn sàng giúp.
Là sinh viên năm nhất, tôi bắt đầu học cách sống tiết kiệm. Bữa trưa thường là suất cơm 25–30 nghìn, ăn vội trong tiếng xe ngoài đường. Quán cơm nhỏ nằm sát vỉa hè, ghế nhựa thấp, khách chủ yếu là sinh viên và người lao động. Cô chủ quán ít nói, nhưng làm nhanh và gọn. Có hôm tôi đến muộn, cô chỉ nói một câu ngắn gọn: “Còn trứng với rau, ăn không?” Tôi gật đầu. Bữa ăn đơn giản nhưng đủ no, đủ để tiếp tục một buổi chiều dài.
Hà Nội không chờ tôi sẵn sàng. Phố cứ thế vận hành, và tôi buộc phải bước theo. Có lẽ chính vì vậy, Hà Nội trở thành một phần ký ức rất đặc biệt: nơi tôi học cách rời khỏi sự chở che, để bắt đầu hành trình làm người lớn của riêng mình.
Buổi chiều tan học, tôi hay đi bộ chậm qua vài con phố gần trường. Tôi thích quan sát phố phường vào giờ tan tầm: người đi làm vội vã, sinh viên tụm lại trước cổng trường, hàng quán bắt đầu đông khách. Phố không đẹp theo kiểu lung linh, mà đẹp theo cách rất thật: khói bếp, tiếng gọi nhau, tiếng xe máy nối dài không dứt.
Có những buổi chiều mưa bất chợt. Tôi trú dưới mái hiên cùng vài người xa lạ. Không ai nói chuyện, chỉ cùng đứng nhìn mưa rơi xuống mặt đường loang loáng nước. Trong khoảnh khắc ấy, Hà Nội bỗng chậm lại. Phố phường không còn ồn ào, mà trở nên trầm hơn, như cho người ta một khoảng nghỉ hiếm hoi.
Buổi tối, Hà Nội mang một gương mặt khác. Đèn đường sáng, xe đông hơn, người đi nhanh hơn. Những ngày đầu, tôi khá sợ khi phải về trọ muộn. Nhưng dần dần, tôi học cách quan sát, đi nhanh hơn và cẩn thận hơn. Phố không còn làm tôi hoảng, mà dạy tôi biết tự bảo vệ mình.
Là nam sinh năm nhất, tôi cảm nhận rất rõ sự thay đổi của bản thân. Từ một người quen có gia đình ở bên, tôi học cách tự lo từng việc nhỏ: giặt đồ, ăn uống, quản lý tiền bạc. Phố phường Hà Nội không dạy tôi bằng lời, mà bằng những trải nghiệm rất thẳng thắn. Nếu tôi quên, tôi phải tự chịu. Nếu tôi chậm, tôi sẽ bị bỏ lại.
Dần dần, tôi quen mặt những người trên phố. Cô bán bánh mì nhớ tôi hay mua không pate. Chú giữ xe trước cổng trường gật đầu mỗi sáng. Quán trà đá nơi tôi hay ngồi nghỉ sau giờ học. Những mối quen ấy không sâu, nhưng đủ khiến tôi thấy mình không còn là người ngoài.
Có lúc tôi mệt, tôi chỉ muốn về phòng trọ thật nhanh. Nhưng cũng có lúc, tôi cố đi chậm lại, để nhìn phố kỹ hơn. Tôi thấy những sinh viên giống mình, balo nặng, ánh mắt còn nhiều lo lắng. Tôi thấy người lao động tan ca, áo ướt mồ hôi. Hà Nội hiện ra không hào nhoáng, mà rất thật, rất đời.
Hà Nội trong năm đầu đại học không cho tôi cảm giác dễ chịu ngay từ đầu. Phố phường khiến tôi bối rối, mệt mỏi và có lúc muốn bỏ cuộc. Nhưng cũng chính Hà Nội đã dạy tôi cách đứng vững, cách tự lập và cách trưởng thành.
Giờ đây, tôi không còn sợ những con phố đông hay những con đường dài. Tôi biết mình vẫn chỉ là một sinh viên năm nhất, còn nhiều thiếu sót. Nhưng mỗi ngày bước đi trên phố phường Hà Nội, tôi cảm nhận rõ mình đang lớn lên – không nhanh, nhưng thật./.
Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Lê Gia Bảo. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.