Đề khối tình con thứ nhất

Chữ nghĩa Tây, Tàu chót dở dang

Nôm na phá nghiệp kiếm ăn xoàng.

Nửa ngòi bút ngỗng ba sinh lụy

Một mối tơ tằm mấy đoạn vương.

Có kẹo có câu là sách vở

Chẳng lề chẳng lối cũng văn chương

Còn non còn nước còn trăng gió

Còn có thơ ca bán phố phường.

Gió thu

Trận gió thu phong rụng lá vàng,

Lá rơi hàng xóm lá bay sang.

Vàng bay mấy lá năm già nửa,

Hờ hững ai xui thiếp phụ chàng.

Trận gió thu phong rụng lá hồng,

Lá bay tường bắc lá sang đông.

Hồng bay mấy lá năm hồ hết

Thơ thẩn kìa ai vẫn đứng không.

Nói chuyện với ảnh

Người đâu? Cũng giống đa tình,

Ngỡ là ai, lại là mình với ta.

Mình với ta dẫu hai như một,

Ta với mình tuy một mà hai?

Năm nay mình mới ra đời,

Mà ta ra trước đã ngoài đôi mươi.

Cuộc nhân thế câu cười tiếng khóc,

Nghề sinh nhai lối dọc đường ngang.

Đầu xanh ai điểm hơi sương,

Những e cùng thẹn, những thương cùng sầu.

Đôi ta vốn cùng nhau một tướng.

Lạ cho mình sung sướng như tiên,

Phong tư tài mạo thiên nhiên

Không thương không sợ, không phiền không lo.

Xuân bất tận trời cho có mãi,

Mảnh gương trong đứng lại với tình.

Trăm năm ta lánh cõi trần

Nghìn năm mình giữ tinh thần chớ phai.

Phong dao

Mình ơi, có nhớ ta chăng?

Nhớ mình đứng tựa bóng trăng ta sầu.

Trăng kia soi nửa vòng cầu,

Mà ai tìm cái phong hầu thấy chưa?

Ai làm con cuốc kêu hè?

Kêu đêm kêu chán lại nghe kêu ngày.

Chim hồng chắp cánh cao bay,

Nắng mưa thui thủi thương mày cuốc ơi!

Ai làm cho khói lên trời,

Cho mưa xuống đất, cho người biệt ly.

Ai làm Nam, Bắc phân kỳ

Xót xa hàng lệ đầm đìa tấm thương!

Đưa nhau một quãng đường trường,

Cát bay dặm trắng tơ vương liễu vàng.

Ai đi đường ấy cùng chàng,

Chàng đi, đi một bước đường một xa.

Đi đêm đay bóng

Người chẳng ra người, ma chẳng ma

Nào ai còn biết ở đâu ra?

Đi đêm tưởng đã quen đường lắm

Hỏi lối công danh cũng mập mờ!

Tương tư

Quái lạ! Làm sao cứ nhớ nhau,

Nhớ nhau đằng đẵng suốt đêm thâu.

Bốn phương mây nước, người đôi ngả,

Hai chữ tương tư một gánh sầu.

Lại say

Say sưa nghĩ cũng hư đời!

Hư thời hư vậy, say thời cứ say!

Đất say, đất cũng lăn quay

Trời say, mặt cũng đỏ gay, ai cười?

Say chẳng biết phen này là mấy!

Nhìn non xanh chẳng thấy, lại là say.

Quái say sao say mãi thế này?

Say suốt cả đêm ngày như bất tỉnh.

Thê ngôn túy tửu chân vô ích

Ngã dục tiêu sầu thả tự do

Việc trần ai, ai tỉnh ai lo

Say túy lúy nhỏ to đều bất kể.

Trời đất nhỉ, cái say là sướng thế!

Vợ can chồng, ai dễ đã chừa ngay

Muốn say, lại cứ mà say!                     

Tống biệt

Lá đào rơi rắc lối Thiên Thai,

Suối tiễn oanh đưa luống ngậm ngùi!

Nửa năm tiên cảnh,

Một phút trần ai,

Ước cũ duyên thừa có thế thôi!

Đá mòn, rêu nhạt,

Nước chảy huê trôi,

Cái hạc bay lên vút tận trời!

Trời đất từ đây xa cách mãi.

Cửa động,

Đầu non,

Đường lối cũ,

Ngàn năm thơ thẩn bóng trăng chơi.

Cảm thu, tiễn thu

(Trích)

Từ vào thu đến nay:

Gió thu hiu hắt,

Sương thu lạnh

Trăng thu bạch,

Khói thu xây thành.

Lá thu rơi rụng đầu ghềnh

Sông thu đưa lá bao ngành biệt ly.

Nhạn về én lại bay đi,

Đêm thì vượn hót, ngày thì ve ngâm.

Lá sen tàn tạ trong đầm

Nặng mang giọt lệ âm thầm khóc hoa.

Sắc đâu nhuộm ố quan hà

Cỏ vàng, cây đỏ, bóng tà tà dương.

Nào người cố lý tha hương,

Cảm thu, ai có tư lường hỡi ai?

Thề non nước

Nước non nặng một lời thề

Nước đi đi mãi không về cùng non.

Nhớ lời nguyện nước thề non

Nước đi chưa lại non còn đứng không.

Non cao những ngóng cùng trông

Suối khô dòng lệ chờ mong tháng ngày

Xương mai một nắm hao gầy

Tóc mây một mái đã đầy tuyết sương.

Trời tây ngả bóng tà dương

Càng phơi vẻ ngọc nét vàng phôi pha.

Non cao tuổi vẫn chưa già

Non thời nhớ nước, nước mà quên non!

Dù cho sông cạn đá mòn

Còn non còn nước hãy còn thề xưa

Non cao đã biết hay chưa

Nước đi ra bể lại mưa về nguồn.

Nước non hội ngộ còn luôn

Bảo cho non chớ có buồn làm chi.

Nước kia dù hãy còn đi

Ngàn dâu xanh tốt, non thì cứ vui.

Nghìn năm giao ước kết đôi

Non non nước nước không nguôi lời thề.

Nhớ mộng

Giấc mộng mười năm đã tỉnh rồi,

Tỉnh rồi lại muốn mộng mà chơi.

Nghĩ đời lắm nỗi không bằng mộng,

Tiếc mộng bao nhiêu lại ngán đời.

Những lúc canh gà ba cốc rượu,

Vài khi cánh điệp bốn phương trời?

Tìm đâu cho thấy người trong mộng

Mộng cũ mê đường biết hỏi ai?

Thăm mả cũ bên đường

Chơi lâu nhớ quê về thăm nhà,

Đường xa, người vắng, bóng chiều tà,

Một dãy lau cao, làn gió chạy,

Mấy cây thưa lá, sắc vàng pha.

Ngoài xa trơ một đống đất đỏ,

Hang hốc đùn lên đám cỏ gà.

Người nằm dưới mả, ai ai đó?

Biết có quê đây, hay vùng xa?

Hay là thủa trước kẻ cung đao?

Hám đạn, liều tên, quyết mũi đao.

Cửa nhà xa cách, vợ con khuất,

Da ngựa gói bỏ lâu ngày cao.

Hay là thủa trước kẻ văn chương?

Chen hội công danh nhỡ lạc đường.

Tài cao phận thấp chí khí uất.

Giang hồ mê chơi, quên quê hương

Hay là thủa trước khách hồng nhan?

Sắc sảo khôn ngoan trời đất ghen.

Phong trần xui gặp bước lưu lạc,

Đầu xanh theo một chuyến xuân tàn.

Hay là thủa trước khách phong lưu?

Vợ, con, đàn hạc đề huề theo.

Quan san xa lạ đường lối khó,

Ma thiêng, nước độc, phong sương nhiều.

Hay là thủa trước bậc tài danh?

Đôi đôi, lứa lứa, cũng linh tinh

Giận duyên, tủi phận, hờn ân ái,

Đất khách nhờ chôn một khối tình!

Suối vàng sâu thẳm biết là ai

Mả cũ không ai kẻ đoái hoài!

Trải bao ngày tháng trơ trơ đó,

Mưa dầu, nắng dãi, giăng mờ soi!

Ấy thực quê hương con người ta

Dặn bảo trên đường những khách qua:

Có tiếng khóc oe thời có thế,

Trăm năm ai lại biết ai mà!

.................................................................

* Thơ tuyển rút từ tập Tản Đà, NXB Văn học 1986