Thu thập thông tin người khác rồi đem bán

Gần đây, nhiều hành khách phản ánh máy bay vừa hạ cánh đã nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi chào mời sử dụng dịch vụ taxi, khách sạn. Giải thích điều này, ngày 5-10,Cục Hàng không Việt Nam(HKVN) cho biết một số nhân viên hãng hàng không, đại lý vé máy bay đã bán thông tin của hành khách cho các hãng taxi, khách sạn.

Quá dễ mất thông tin cá nhân

Không chỉ hành khách đi máy bay, theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện có rất nhiều nguy cơ người dân bị thu thập, mua bán thông tin cá nhân trái phép mà bản thân họ không hề hay biết.

Người dùng nên cẩn thận khi cung cấp thông tin cá nhân để tránh bị quấy rầy, chào mời quảng cáo dịch vụ Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Một chuyên gia viễn thông tại TP HCM cho biết có nhiều cá nhân, doanh nghiệp (DN) liên quan đến các nhà mạng viễn thông đang thu thập, mua bán thông tin cá nhân cho các đối tượng phát tán tin nhắn rác, mời chào quảng cáo dịch vụ. "Họ có thể là các đại lý mua bán sim. Họ nhận thông tin cá nhân của người mua sim để đăng ký với nhà mạng, sau đó bán lại".

Chỉ thị số 11 của Bộ Thông tin - Truyền thông quy định phạt tiền từ 50-70 triệu đồng đối với hành vi mua bán hoặc trao đổi trái phép thông tin riêng của người sử dụng dịch vụ viễn thông.

Bên cạnh đó, nhiều trang mạng cũng yêu cầu người dùng cung cấp thông tin cá nhân khi đăng ký sử dụng. Các cửa hàng mua bán, dịch vụ cũng đề nghị khách đưa thông tin cá nhân để làm thẻ thành viên, hưởng khuyến mãi… Khi đó, thông tin cá nhân của người dùng có thể bị thu thập và mua bán dễ dàng.

Về phía những cá nhân, DN có nhu cầu thu thập thông tin cá nhân, họ sẽ chủ động liên lạc với những nơi có thể có nguồn thông tin lớn như công ty nghiên cứu thị trường, nhà mạng, trung tâm mua sắm, các trang diễn đàn mạng… Sau khi sử dụng nguồn thông tin này để chào mời, quảng cáo dịch vụ, họ còn tiếp tục "sang nhượng" lại. Cứ như thế, thông tin cá nhân của người dùng sẽ bị phát tán khắp nơi.

Không chỉ bị làm phiền

Theo các chuyên gia, việc thông tin cá nhân - đặc biệt là địa chỉ nhà, nghề nghiệp, email… - nếu rơi vào tay kẻ gian thì khó lường được hậu quả. Không chỉ bị làm phiền bởi tin quảng cáo, người dùng còn có thể bị mất cắp, tống tiền, xâm phạm danh dự, uy tín…

Ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo an ninh mạng Athena TP, khuyến cáo: "Người dân nên thận trọng khi cung cấp thông tin cá nhân trên mạng. Người dùng điện thoại hay internet phải học cách "sống chung" và nâng cao kỹ năng tự bảo vệ mình, cảnh giác với các chiêu thức chào mời đăng ký sử dụng dịch vụ qua điện thoại, internet… để tránh bị lộ thông tin cá nhân".

Ông Nguyễn Khoa Hồng Thành, chuyên gia digital marketing tại TP HCM, cho biết ở nước ngoài, DN khi nhận thông tin sẽ cam kết, thỏa thuận với người dùng về việc sử dụng thông tin cá nhân để nhắn tin, quảng cáo dịch vụ. Tại Việt Nam, nhiều DN cũng làm tương tự nhưng thay vì giữ bí mật cho khách, họ lại đem bán. Từ đây, sim rác sản sinh khiến người dùng bức xúc bấy lâu. "Nếu không ngăn chặn được việc thu thập, mua bán thông tin cá nhân thì không bao giờ hạn chế được tin nhắn rác, email rác…" - ông Thành nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, để tránh thông tin cá nhân bị phát tán, cách tốt nhất là thận trọng khi cung cấp nó cho các cá nhân, DN và tuyệt đối không cung cấp cho các trang mạng, cửa hàng.

Lộ thông tin hành khách xảy ra từ lâu

Theo Cục HKVN, hiện tượng lộ thông tin hành khách đi máy bay bắt đầu xuất hiện từ năm 2013 và tiếp tục trong những năm sau đó. Các hãng hàng không đã rà soát hệ thống đặt giữ chỗ của mình để xác minh nguyên nhân. Kết quả cho thấy việc lộ thông tin hành khách là do một số nhân viên của các hãng hàng không, đại lý bán vé máy bay cung cấp cho các hãng taxi, khách sạn. Các hãng hàng không đã đề nghị phối hợp với cơ quan công an để điều tra, xác minh. Bước đầu, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý bằng hình thức cho thôi việc một số nhân viên, cắt hợp đồng đại lý bán vé máy bay vi phạm.

Gần đây, hiện tượng này tái diễn. Cục HKVN đã yêu cầu các hãng hàng không rà soát công tác bảo mật thông tin cá nhân của hành khách. Trong tháng này, cục cũng có kế hoạch thanh tra công tác bảo mật thông tin hành khách đi máy bay của các hãng hàng không. Cục còn kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải có ý kiến với cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt cấp an toàn thông tin mạng cho các hãng hàng không Việt Nam đối với hệ thống đặt chỗ, bán vé để làm cơ sở triển khai các biện pháp phù hợp.

Cục HKVN cho biết sẽ phối hợp với cơ quan công an để xử lý những đối tượng có hành vi mua bán, trao đổi, sử dụng trái phép thông tin hành khách đi máy bay.

T.HÀ