Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Thực hiện: Yến Dương - Tuấn Anh| 21/06/2022 16:02

Sáng ngày 20/6/2022 tại phòng hội đồng nhà A, trường đại học Văn hoá Hà Nội, Khoa Viết văn, Báo chí đã long trọng tổ chức buổi tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí về phụ nữ đầu thế kỷ XX” nhân dịp chào mừng kỷ niệm 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2022).

Tham dự tọa đàm có sự xuất hiện của ông Nguyễn Lân Bình (cháu nội của học giả Nguyễn Văn Vĩnh), diễn giả chính của buổi tọa đàm, cùng các khách mời là thân nhân gia đình học giả Nguyễn Văn Vĩnh, nhiều nhà nghiên cứu, các giảng viên trường đại học Văn hoá Hà Nội, trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, trường đại học Nguyễn Trãi cùng đông đảo sinh viên Khoa Viết văn, Báo chí.



Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ  đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí về phụ nữ 

đầu thế kỷ XX” 

(Ảnh: Việt Hưng)


Diễn giả Nguyễn Lân Bình xúc động khi trình bày những nội dung về học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Có một chi tiết quan trọng được diễn giả Nguyễn Lân Bình khẳng định ngay ở phần đầu bài diễn văn, đó là: “Nguyễn Văn Vĩnh liên quan rất nhiều đến toàn bộ những gì mà các anh chị, các thầy cô giáo và các em sinh viên đang theo đuổi trong sự nghiệp của mình, đó là: Viết văn, dịch thuật, in báo, xuất bản, là các hoạt động kèm theo cả khía cạnh nghệ thuật trong đó, về kịch, thơ, văn xuôi, điện ảnh, chữ quốc ngữ… Tất cả các lĩnh vực đó đều gắn chặt với con người và sự nghiệp của Nguyễn Văn Vĩnh”. Điều này cho thấy, những kiến thức, tư liệu mà Nguyễn Văn Vĩnh để lại cho hậu thế đến nay vẫn còn nguyên giá trị.


Các khía cạnh xoay quanh vấn đề phụ nữ cả trên báo chí và ngoài cuộc sống đời thường giai đoạn đầu thế kỷ XX được trao đổi, thảo luận sôi nổi xuyên suốt chương trình tọa đàm. Đáng chú ý là sự xuất hiện của chuyên mục “Nhời đàn bà” trên tờ Đăng Cổ Tùng Báo do học giả Nguyễn Văn Vĩnh sáng lập được quan tâm trao đổi nhiều hơn cả. Nhà nghiên cứu Nguyễn Lân Bình cho rằng: “Đó là lịch sử lần đầu tiên ghi nhận “vai trò” người đàn bà Việt Nam được đặt lên trên mặt báo, một dấu mốc rất quan trọng”. Bởi trong bối cảnh lịch sử, xã hội Việt Nam lúc bấy giờ, vai trò của người phụ nữ vô cùng mờ nhạt, họ hầu như bị khinh thường, rẻ mạt bởi cánh đàn ông và cả hệ thống cai trị. Không thể chấp nhận thái độ của mọi người, của xã hội với người phụ nữ, Nguyễn Văn Vĩnh đã lập ra chuyên mục “Nhời đàn bà” như một sự khẳng định cương quyết về việc ai cũng xứng đáng được sống cuộc đời tự do, hạnh phúc, và phụ nữ hay đàn ông cũng đều có quyền bình đẳng như nhau.


Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ  đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Diễn giả Nguyễn Lân Bình đang phát biểu tại buổi tọa đàm

(Ảnh: Việt Hưng)


Bên cạnh phần trình bày của diễn giả Nguyễn Lân Bình, buổi tọa đàm cũng ghi nhận nhiều ý kiến tham luận của các nhà nghiên cứu khác về học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Nhà nghiên cứu, phê bình văn học Lại Nguyên Ân đưa ra một từ khóa thú vị về vấn đề “nữ học” trong xã hội Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Ông cũng đề cập tới hai chuyên mục về người phụ nữ trên báo Tiến Dân là: “Phụ nữ diễn đàn” và “độc giả luận đàn”. Điều này phần nào khẳng định vai trò của người phụ nữ đã được quan tâm trên một phương tiện mang tính truyền thông cao như báo chí những năm đầu thế kỷ XX.


Cùng với các trao đổi, bàn luận về chủ đề người phụ nữ, nhà nghiên cứu Nguyễn Trương Quý còn đưa ra một góc nhìn khác về học giả Nguyễn Văn Vĩnh, cụ thể là “văn phong” mà Nguyễn Văn Vĩnh sử dụng trong các bài viết trên chuyên mục “Nhời đàn bà”. Đó là lối văn rất đời sống, có tính chất thế sự, văn phong mang khẩu khí, không gian mới và lối văn này của Nguyễn Văn Vĩnh đã có ảnh hưởng nhất định tới lối văn trong các tiểu thuyết ngắn thời gian về sau.


Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ  đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Đông đảo các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên tại buổi tọa đàm

(Ảnh: Việt Hưng)


Những nội dung xoay quanh chủ đề về học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí về phụ nữ giai đoạn đầu thế kỷ XX dường như là câu chuyện rộng mở đưa tới nhiều trao đổi, bàn luận, thậm chí không có hồi kết. Kết thúc buổi tọa đàm, rất nhiều tri thức đa dạng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đã được chia sẻ và đón nhận, đưa tới những góc nhìn quan trọng về cuộc đời, sự nghiệp của một nhân vật có ảnh hưởng to lớn tới những loạt bài đầu tiên về người phụ nữ trên báo chí. 


(0) Bình luận
  • Giáo sư Hà Minh Đức “kể chuyện ngày xưa” ở tuổi 92
    Sáng mùng 4 Tết Bính Ngọ (2026), tôi đến thăm Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Hà Minh Đức. Thầy tặng tôi một số cuốn sách do chính mình biên soạn, trong đó có tác phẩm “Kể chuyện ngày xưa”. Cuốn sách vừa xuất bản, dày chưa đến trăm trang, nội dung phong phú, hấp dẫn. Đây cũng là cuốn sách thứ 109 của Giáo sư Hà Minh Đức khi ông bước sang tuổi 92. Món quà đầu năm từ người thầy đáng kính khiến tôi xúc động, bởi đó là kết tinh của một đời lao động bền bỉ, say mê với văn chương và học thuật.
  • Từ một câu chuyện của chiến tranh
    Chiến tranh là một “lát cắt” không bình thường của cuộc sống. Mọi sinh hoạt, mọi dự tính, kể cả những điều riêng tư nhất của con người có thể bị đảo lộn để nhường chỗ cho một trật tự lớn hơn: sự thống nhất hành động vì mục tiêu chiến thắng.
  • Từ “Chào con” đến “mẹ đây”: Lời chào tới hai thế giới
    Có lẽ, trước khi con người học cách gọi tên thế giới, thế giới đã kịp cúi xuống thì thầm gọi con người bằng tình yêu. Tình yêu ấy dường như ở ngay đây - trong khoảnh khắc sinh linh chào đời. Ở giây phút mong manh ấy, sự sống bắt đầu. Bài thơ “Chào con, mẹ đây” của Huỳnh Mai Liên đã chạm vào đúng miền nguyên sơ đó - nơi đời người mở ra bằng một tiếng gọi dịu dàng, vừa đón một sinh linh bước vào thế giới, vừa đánh thức một con người khác bên trong người mẹ.
  • Nhà văn Nam Cao - nhìn từ khả năng kiến tạo di sản văn hóa vùng
    Nhà văn có muôn nẻo lựa chọn bút danh cho mình (cội nguồn dòng tộc, kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu, bè bạn, triết lý nhân sinh, thế sự, nghề nghiệp, phép chơi chữ…). Với Trần Hữu Tri (1917-1951), ông chọn bút danh Nam Cao bằng lối ghép địa danh quê hương với hai chữ đầu của tên tổng và huyện: tổng Cao Đà, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình).
  • Nhà thơ Nguyễn Thanh Kim với “Nhịp xuân”
    Thơ Nguyễn Thanh Kim trong tập “Nhịp xuân” mở ra một không gian giàu nhạc tính và ký ức, nơi con người, thiên nhiên, quê hương và lịch sử hòa quyện thành mạch cảm xúc dào dạt. Đọc những vần thơ này, ta cảm nhận rõ nỗi thiết tha với đất mẹ, với những mùa màng, với dòng sông, cây bưởi, hoa gạo, hoa xoan. Tất cả trở thành những biểu tượng vừa gần gũi vừa lung linh trong tâm thức người thơ.
  • Tạp chí Người Hà Nội nhận tặng thưởng của Hội đồng Lý luận Trung ương
    Tối 29/12, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2024; khen thưởng các cơ quan báo chí, xuất bản có thành tích nổi bật trong tuyên truyền, quảng bá các hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2025.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Trưng bày “Chuyện thời bình”: Lát cắt chân thực về cuộc sống của người lính sau chiến tranh
    Từ ngày 10/5 đến ngày 24/5/2026 tại Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội (Bảo tàng Hà Nội) diễn ra trưng bày “Chuyện thời bình”. Trưng bày do Bảo tàng Hà Nội, Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội đồng hành với nhóm sinh viên Học viện Báo chí và tuyên truyền đồng tổ chức nhằm lan tỏa những câu chuyện đời thường của các cựu chiến binh, thương binh, bệnh binh trên cả nước.
  • Hiện thực hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW: Gợi mở giải pháp chính sách
    “Muốn đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam vào thực tiễn một cách hiệu quả, cần chú trọng đồng thời: thúc đẩy thể chế hóa, cụ thể hóa chính sách một cách kịp thời và chính xác; thực hiện đầu tư theo hướng có trọng tâm và trọng điểm; xây dựng năng lực con người và dữ liệu làm nền cho thực thi; tạo cơ chế để toàn xã hội cùng trở thành chủ thể đồng kiến tạo và đóng góp cho văn hóa” - PGS.TS Đỗ Thị Thanh Thủy (Viện Văn hóa - Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam) nêu ý kiến.
  • Cơ hội hiện thực hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị
    PGS.TS Đỗ Thị Thanh Thủy (Viện Văn hóa - Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam), nhận định, chúng ta đang có nhiều cơ hội hiện thực hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong đó, nổi bật là sự thống nhất về quyết tâm chính trị trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, dư địa phát triển của các công nghiệp văn hóa Việt Nam, tác động của chuyển đổi số và nhu cầu gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.
  • Hà Nội thông qua chủ trương đầu tư Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng
    Sáng 11/5, tại kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề), HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
  • Kế hoạch tuyển sinh lớp 10, lớp 6, lớp 1 và mầm non tại Hà Nội
    Ban Chỉ đạo thi, tuyển sinh Thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 01/KH-BCĐ về việc tổ chức thi, tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông và tuyển sinh vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6 thành phố Hà Nội năm học 2026-2027.
Đừng bỏ lỡ
  • Trao giải và khai mạc triển lãm tranh cuộc thi “Di sản trong mắt em” 2026
    Cuộc thi “Di sản trong mắt em” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã vinh danh nhiều họa sĩ nhí với các tác phẩm sáng tạo về di sản văn hóa Việt Nam. Hơn 400 bức tranh từ thiếu nhi trong và ngoài nước góp phần lan tỏa tình yêu di sản và ý thức gìn giữ giá trị truyền thống.
  • Âm nhạc cuối tuần: Khi nơi công cộng trở thành không gian văn hóa
    Chiều 10/5, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục mang nghệ thuật đến gần công chúng bằng một không gian biểu diễn mở, nơi âm nhạc hòa vào nhịp sống phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Từ những giai điệu jazz kinh điển đến các ca khúc về Hà Nội, chương trình không chỉ tạo thêm điểm hẹn văn hóa cho người dân và du khách, mà còn góp phần hình thành môi trường văn hóa công cộng giàu tính kết nối giữa lòng Thủ đô.
  • Festival “Nữ Đại sứ Du lịch làng nghề Hà Nội” 2026: Quảng bá giá trị văn hóa, du lịch, làng nghề Thủ đô
    Chào mừng kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026) và chào mừng Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ XI, Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và hỗ trợ phát triển phụ nữ Hà Nội (Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội) tổ chức Festival “Nữ Đại sứ Du lịch Làng nghề Hà Nội” năm 2026 tại Công viên Thiên Văn Học, phường Dương Nội, TP. Hà Nội.
  • Phát huy giá trị di sản văn hóa Lễ hội Gióng và Di tích quốc gia đặc biệt đền Phù Đổng
    Chiều 8/5, tại xã Phù Đổng, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với UBND xã Phù Đổng tổ chức Hội thảo khoa học về bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa Lễ hội Gióng và Di tích Quốc gia đặc biệt đền Phù Đổng.
  • Lắng nghe Hà Nội qua những thanh âm cuối tuần
    Có những buổi chiều ở Hà Nội, âm nhạc không vang lên trong nhà hát, mà cất lên giữa khoảng trời mở của phố đi bộ, hòa cùng nhịp bước người qua lại bên hồ Gươm. Chính trong không gian ấy, “Âm nhạc cuối tuần” dần trở thành một phần quen thuộc của đời sống đô thị - nơi công chúng tìm đến không chỉ để nghe nhạc, mà để cảm nhận một nhịp sống văn hóa rất riêng của Thủ đô.
  • Hà Nội: Thêm hai làng nghề gia nhập mạng lưới Thành phố thủ công sáng tạo thế giới
    Tối 8/5, tại Hoàng thành Thăng Long, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức Lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới và khai mạc sự kiện trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bóng làng nơi đáy ao (Kỳ 1)
    Ở làng Chiện này, cách đây năm mươi cái tết, người đàn ông nào vào tuổi ngũ tuần, thì được làng tặng con cá chép ao Sen. Ao Sen là ao chung của cả làng, có ý nghĩa quan trọng với cả cộng đồng. Ông Nền giờ đã ngoài sáu mươi, sau khi rời quân ngũ về đã làm liền hai khóa chủ tịch xã. Còn hơn nửa năm nữa, ông chỉ mong kết thúc nhiệm kì để được nghỉ ngơi.
  • Thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật từ trung ương đến địa phương
    Quốc hội Việt Nam vừa chính thức thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026, tạo ra một bước ngoặt lịch sử cho sự phát triển của văn hóa và công nghiệp sáng tạo quốc gia.
  • Lần đầu tiên Tuồng, Chèo, Cải lương hội tụ trên cùng một sân khấu
    Dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6 năm nay, công chúng sẽ có cơ hội thưởng thức một tác phẩm độc đáo mang tên "Bí ẩn triều đại phép thuật". Sự kiện đánh dấu bước đột phá hiếm có khi ba loại hình kịch hát truyền thống gồm Tuồng, Chèo và Cải lương kết hợp trên cùng một sân khấu. Bằng tư duy kể chuyện hiện đại, chương trình hứa hẹn mang đến không gian kỳ ảo, giàu cảm xúc, đặc biệt hướng tới khán giả trẻ và các em thiếu nhi trong mùa hè 2026.
  • "Chuyện sĩ tử" - Nơi lưu giữ 950 câu chuyện thực về hành trình học tập của thế hệ hôm nay
    Nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), một sự kiện lịch sử quan trọng của nền giáo dục Việt Nam, Ban Tổ chức đã chính thức phát động dự án "Chuyện Sĩ Tử". Dự án này được kỳ vọng sẽ xây dựng một "bảo tàng sống" độc đáo, nơi lưu giữ 950 câu chuyện chân thực về hành trình học tập, rèn luyện của các thế hệ học sinh, sinh viên ngày nay, nối tiếp truyền thống hiếu học của dân tộc.
Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO