Vì sao doanh nghiệp FDI chưa đầu tư nhiều vào nông nghiệp Việt Nam?

Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân

Đại biểu Trần Hoàng Ngân muốn chất vấn Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) Nguyễn Chí Dũng về giải pháp thể thu hút đầu tư nước ngoài một cách tốt hơn, hiệu quả hơn, chủ động hơn trong lĩnh vực nông nghiệp thời gian tới.

Đại biểu Mai Sỹ Diến cho rằng, hỗ trợ của trung ương thấp quá, không kích thích các nguồn lực khác cùng tham gia vào hỗ trợ cho khu vực nông nghiệp. Ông chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng về nội dung Nghị định 61 và 210 liên quan đến việc thu hút doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Đại biểu Quốc hội Mai Sỹ Diến

Bộ trưởng Bộ KHĐT Nguyễn Chí Dũng thừa nhận dù đã có chính sách, cơ chế, nhưng trên thực tế thu hút đầu tư vào nông nghiệp rất khó. Đáng chú ý, số doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn không thể vượt được con số 1%.

"Đúng là có một phần liên quan đến cơ chế, chính sách. Chính sách của chúng ta đưa ra có lẽ chưa phù hợp với thực tế và chưa đủ sức hấp dẫn. Xuất phát từ đó Chính phủ chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu sửa Nghị định 210", Bộ trưởng cho hay.

Theo "tư lệnh" ngành đầu tư, dù còn rất nhiều tiềm năng và lợi thế, nhưng tổng vốn đầu tư xã hội dành cho lĩnh vực nông nghiệp còn rất khiêm tốn, chỉ ở mức 5,5% so với tổng vốn đầu tư nhưng nông nghiệp vẫn đóng góp 18% cho GDP. Khu vực này rất cần vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, nhưng hiện nay việc thu hút chỉ chiếm tỷ lệ khoảng 1 - 2%.

Ông Nguyễn Chí Dũng cho rằng, việc thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực nông nghiệp sau gần 30 năm qua kết quả hết sức hạn chế là do đất đai nhỏ lẻ và manh mún, không có diện tích lớn để có khả năng tích tụ được như dạng cánh đồng mẫu lớn. Vì thế, không thể áp dụng ngay được cơ giới hóa, áp dụng ngay khoa học kỹ thuật, các tiến bộ và mô hình.

Nông nghiệp Việt Nam hiện chưa phát triển xứng với tiềm năng vốn có (Ảnh minh họa: KT)

Bên canh đó, hạ tầng và nguồn lực ở các vùng nông thôn của Việt Nam còn hạn chế, trong khi các kết nối giữa doanh nghiệp, người dân và các nhà đầu tư, các thủ tục còn phức tạp.

Bộ trưởng KHĐT nhận định, lợi thế so sánh trong lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài chưa hấp dẫn, chưa đủ để các nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia đầu tư vào trong lĩnh vực nông nghiệp.

Cởi "nút thắt" để khơi thông dòng chảy vốn

Hiện tại, Bộ KHĐT đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn mở rộng được hạn điền. "Phải có xu thế tích tụ được diện tích đất lớn hơn có thể áp dụng được công nghệ cao cũng như cơ giới hóa. Phải có quy hoạch vùng nguyên liệu ổn định và rõ ràng", Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng

Theo ông Nguyễn Chí Dũng, cần hỗ trợ, kết nối các doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn lớn và có thế mạnh từ khâu giống trong việc nuôi trồng và chế biến. Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng được yêu cầu của nền nông nghiệp chất lượng cao.

Bộ trưởng KHĐT cho hay, hiện đang sửa Nghị định 210 để hỗ trợ cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, các ưu đãi, cơ chế chính sách áp dụng cho cả doanh nghiệp nước ngoài. Hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng, tăng đối tượng, mở rộng các diện hỗ trợ, đơn giản hóa các thủ tục đầu tư và giảm các chi phí cho doanh nghiệp...

Đại biểu Trần Hoàng Ngân tranh luận, đối với nền nông nghiệp Việt Nam hiện nay, nếu cứ loay hoay ở những giải pháp mà không bàn sâu hơn thì nông dân sẽ tiếp tục rất khó khăn.

Ông Ngân tán thành quan điểm của Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng liên quan đến vấn đề hạn điền, nhưng theo đại biểu TP HCM, hạn điền ở Việt Nam không phải là bài toán quan trọng, mà điều quan trọng là phải phát triển được chuỗi giá trị, sự hợp tác giữa các hộ của các nông hộ, phải phát triển được mô hình hợp tác xã.

"Ở Thái Lan có Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã, như vậy có nghĩa là người ta rất quan tâm đến mô hình phát triển hợp tác xã, vấn đề ứng dụng công nghệ vào trong lĩnh vực nông nghiệp rất quan trọng, vấn đề cơ khí hóa, điện khí hóa, tự động hóa ở nông nghiệp, do đó rất cần vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp", ông Trần Hoàng Ngân chia sẻ.

Đại biểu này cũng quan tấm đến kết cấu cơ sở hạ tầng ở khu vực nông thôn khi vốn đầu tư còn rất khiêm tốn, chỉ khoảng 5,5% trong tổng vốn đầu tư.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng ghi nhận ý kiến đóng góp của ông Trần Hoàng Ngân, đồng thời lưu ý, sắp tới cần có nhiều các nghiên cứu, nhiều các mô hình, xây dựng các chuỗi liên kết cũng như phát triển các hợp tác xã để giúp cho khu vực nông nghiệp phát triển./.