Vử với các lễ hội Xứ Lạng đầu năm

Anh Аặng Anh Dũng (TP Lạng Sơn “ Lạng Sơn) cho biết: Văn hóa phi vật thể xứ Lạng vô cùng phong phú già u sắc mà u bản địa của các dân tộc anh em gắn bó chung sống hòa hợp lâu đời, mà  nổi bật là  không gian văn hóa Tà y - Nùng. Người xứ Lạng coi trọng tín ngườ¡ng tâm linh, hướng niửm tin và o tổ tiên, thần linh. Hệ thống thần linh trong tiửm thức người xứ Lạng gồm thiên thần, nhiên thần, phúc thần, thần bản mệnh, thần đất đai, thần núi, sông, cây, đá, nguồn nước, những danh nhân có công với là ng nước.

Không chỉ dừng lại với nửn văn hóa phi vật thể nà y, Lạng Sơn còn nhiửu nét ẩm thực với những đặc sản nổi tiếng như thịt lợn quay, vịt quay, Khau Nhục, Thắng Cố, quýt Bắc Sơn, hồng Bà o Lâm, na Аồng Bà nh ... Mỗi dịp Tết đến xuân vử, là  khi người xứ Lạng lại quây quần là m cỗ, chúc nhau chén rượu đầu năm ấm tình cha con, tình anh em, bè bạn.

Rộn rà ng không khí đón xuân

Cứ mỗi dịp Tết đến xuân vử, dù ở phương trời nà o, người dân Lạng Sơn đửu trở vử quê hương để đoà n tụ cùng những người thân, ngân nga dăm ba câu hát then, là m những món ăn cổ truyửn và  cạn với nhau chén rượu đầu năm. Trong những năm qua, dù cuộc sống có nhiửu thay đổi, song cái tình dân tộc đã thấm trong những người con xứ Lạng không bao giử phai nhạt. Dù đi đâu vử đâu, họ vẫn luôn nhớ vử gia đình, bạn bè, quê hương, thắm thiết và  chân thà nh, họ chúc cho nhau một năm mới sức khửe, bình an và  thịnh vượng....

Câu lạc bộ Hát then Nộc Khảm Khắc thị trấn Na Sầm huyện Văn Lãng, Lạng Sơn

Có lẽ ít nơi nà o có được không khí đón xuân rộn rà ng như ở Lạng Sơn. Chính sự thay đổi bất chợt vử nhiửu thứ: thời tiết, phong tục, con người... là m cho người ta cảm nhận rõ rệt hơn vử một cái Tết, một mùa xuân mới đang đến trên mảnh đất nà y.

Cái lạnh ở Lạng Sơn nếu chưa một lần đến sẽ khó ai hình dung được. Rét sương muối khiến ta cảm thấy da thịt như tê dại, cảm tưởng như chỉ một vật gì đó vô tình chạm qua là  đã xước da chảy máu. Mùa đông nơi đây, khắp nơi như chìm trong sương, tiết trời ẩm ướt khó chịu. Ấy thế mà  những ngà y chuyển mùa sang xuân thì khác hẳn, nắng ấm lan dần là m tan đi những hạt sương, cây cối đâm lên những chồi non đầy sức sống, hoa Аà o chớm những nụ hồng là m phai cả một khoảng đồi ... khiến cho đất trời như thay da đổi thịt.

Cũng chính vì sự thay đổi không khí đó, mà  người dân nơi đây đửu biết rằng một năm cũ sắp qua  đi, năm mới lại đến. Họ bắt đầu nuôi vỗ béo con lợn, con gà , chuẩn bị các nguyên liệu gói bánh, treo thịt trâu lên gác bếp; họ tự mình may những bộ quần áo mới nhiửu mà u sắc để diện trong dịp Tết, hay sơn rử­a, dọn dẹp nhà  cử­a khang trang hơn, ấm cúng hơn để đón những lộc xuân và o nhà . Không khí náo nức vui tươi đó, nếu ai từng có dịp lên Lạng Sơn chắc chắn không thể nà o quên.

Vui lễ hội dịp đầu năm

Lạng Sơn là  mảnh đất nổi tiếng vử nửn văn hóa phi vật thể với nhiửu lễ hội sau Tết. Các lễ hội nơi đây đửu gắn với truyửn thống tâm linh, cầu cho một năm mới hạnh phúc và  bình an, là m ăn phát đạt. Аể chuẩn bị cho cả 1 tháng ăn, chơi, nhảy, múa nà y, khắp các khu phố, thôn xóm, là ng bản, từ tổ chức của địa phương cho tới câu lạc bộ, các hội tự lập đửu lên chương trình tập luyện múa, hát để góp vui trong ngà y hội.

Lễ hội Аửn Mẫu Аồng Аăng, huyện Cao Lộc tổ chức và o ngà y 10 tháng Giêng âm lịch là  lễ hội đầu tiên trong năm tổ chức với quy mô cấp huyện, thu hút hà ng chục nghìn khách trong nước và  Trung Quốc đến tham quan, dâng nén nhang trong đửn Mẫu để cầu may, cầu phúc, cầu tà i, cầu cho một năm bội thu. Tại lễ hội chùa Bắc Nga, hằng năm ước có đến hà ng vạn du khách đến tụ hội, đắm mình và o các trò chơi dân gian và  cùng thưởng thức đặc sản lợn quay. Còn đối với hội xuống đồng Quử³nh Sơn, du khách không khửi ngỡ ngà ng trước điệu hát ví của các diễn viên ở tuổi 50 và  xem trình diễn đường cà y khai xuân.

Tiếp đó là  nhiửu lễ hội lớn thu hút hà ng vạn khách du lịch khắp mọi miửn Tổ quốc đến tham quan như: lễ hội chùa Tam Thanh, lễ hội xuống đồng Nà ng Tô Thị, lễ hội Tả Phủ, lễ hội Аửn Kử³ Cùng, lễ hội Chùa Tiên... Tại mỗi lễ hội, du khách đửu được chứng kiến, cảm nhận những nét đẹp văn hóa như: xem các bậc cao niên phục dựng lễ tế thổ thần, thổ địa; thưởng thức là n điệu dân ca, dân vũ của đồng bà o các dân tộc; xem múa sư tử­, biểu diễn võ dân tộc; được tham gia chơi trò chơi, diễn xướng dân gian; cùng nhiửu hoạt động thi đấu thể dục thể thao và  hòa mình và o dòng người thưởng thức văn hóa ẩm thực.

Văn hóa uống của người dân xứ Lạng

Tết ở Lạng Sơn không chỉ đến từ các lễ hội, mà  hiện hữu ngay trong mỗi gia đình. Cái chân thà nh của người dân Lạng Sơn của đầu năm nằm trong những câu chúc, trong tiếng hát, và  cả trong chén rượu ấm hơi men. Chén rượu đầu năm luôn chứa đựng nhiửu điửu may mắn, gử­i trọn tình cảm của con cháu, bạn bè, anh em cho những người thân của mình.

Nhắc đến văn hóa uống ở Lạng Sơn, người ta nghĩ ngay đến rượu “ rượu Mẫu Sơn. Trong chén rượu Mẫu Sơn mà  người dân xứ Lạng hay dùng, có cả tấm lòng, sự tôn trọng của con cháu với những người lớn tuổi. Người chủ họ, chủ nhà  luôn được mọi người chúc Tết trước, sau đó mới đến các thà nh viên khác, nhử thế mà  dù đông con cháu mọi người vẫn nhớ được vai vế, thứ tự họ hà ng “ ông Hoà ng Văn Tốt, một chủ cơ sở rượu lâu năm ở chân núi Mẫu Sơn chia sẻ.

Anh Chu Аức Toà n “ một người dân Lạng Sơn đang du học tại Аức “ nghẹn ngà o kể vử ngà y đầu tiên ăn Tết cổ truyửn ở xứ lạ: Tết năm 2014 các bạn tôi đửu đến thăm và  chúc Tết bố mẹ tôi dù tôi không ở nhà . Ở xa nhau nhưng qua điện thoại, tôi vẫn thấy được gia đình, nắm lấy một nắm tuyết đợi cho tan rồi uống thay cho chén rượu quê nhà , tuyết thì lạnh mà  lòng vẫn cảm thấy ấm áp vô cùng.

Giá trị của chén rượu Mẫu Sơn đầu năm mới chính là  đem đến sự ấm áp cả thân thể lẫn tâm hồn. Cái rét Lạng Sơn thì người dân cả nước đửu biết, với thời tiết khắc nghiệt đó mà  chỉ cần 2 ngụm nhử là  thân thể đã cảm thấy ấm lên nhiửu; nhưng hơn nữa, cái ấm áp đó còn thấm và o tinh thần, trở thà nh giá trị văn hoá kết nối tâm hồn con người, để mỗi người con xứ Lạng dù đi đâu vẫn nhớ vử quê hương, gia đình, bè bạn, đáng quý vô cùng./.