Chuyện rúng động: một xã chết ung thư hà ng trăm người?

Nhà trưởng thôn Tử Lạc (Minh Tân, Kinh Môn, Hải Dương) Đà o Văn Mạnh nằm lúp xúp rìa là ng Tử Lạc, ngay cạnh những hồ nước lô nhô do đà o cao lanh và những quả núi đang khai thác đá trắng xóa, nham nhở. Căn nhà nhử xíu, lọt thửm dưới những tán cây, nhưng cũng không tránh khửi bụi bặm. Tôi gõ cửa mãi, anh mới lồm cồm bò dậy.

Anh Mạnh bảo, lúc nà o đi đâu thì thôi, chứ ở nhà là đóng cửa kín mít, bịt hết các lỗ, khe hở để tránh bụi bặm. Ở trong nhà mà như hang chuột. Giữa trưa nắng chang chang, nhà lại rìa là ng, nhưng lúc nà o cũng phải bật điện.

Chuyện rúng động: một xã chết ung thư hà ng trăm người?

Anh Mạnh chỉ quả núi hiếm hoi ở Tử Lạc chưa bị phá.

Hửi chuyện bụi bặm, ô nhiễm, anh Mạnh vô cùng bức xúc. Anh bảo, ngà y nà o vợ anh cũng quét mái nhà và thu được... thúng bụi. Cũng như hầu hết người dân trong vùng, anh Mạnh kháº³ng định đêm xuống, khi người dân đi ngủ, các nhà máy xi măng thi nhau xả bụi, khói đen cuồn cuộn. Nhiửu hôm, đi vử muộn, quần áo đen như nhuộm than. Cũng theo lời anh Mạnh, hôm nà o có đoà n kiểm tra vử, thì đường là ng ngõ xóm, cây cối sạch tinh, vì máy móc đi phun nước, dọn dẹp. Khi các đoà n kiểm tra rút đi, thì đâu lại và o đó.

Là ng Bích Nhôi nằm ngay cạnh Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch.

Khủng khiếp nhất là mấy tháng mùa xuân. Khi đó, không khí ẩm ướt, sương mù, bụi không bay đi xa được, nên rơi ngay xuống là ng. Không khí ẩm ướt cộng với khói bụi, khiến người Tử Lạc ngộp thở. Anh Mạnh cũng tố cáo rõ rà ng những đơn vị gây ô nhiễm, gồm các nhà máy xi măng, cao lanh, đóng tà u và các doanh nghiệp khai thác đá. Các doanh nghiệp thi nhau đà o đất, phá núi, nghiửn đá là m già u, còn người dân thì chịu hậu quả bệnh tật, chết người. Hửi vử số người mắc ung thư, anh Mạnh không nắm được. Anh chỉ có thể nói là rất nhiửu, hà ng trăm, không thể đếm hết được.

Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch.

Anh Mạnh đã dẫn tôi đi một vòng quanh các công trường khai thác đá, để thấy thảm họa ô nhiễm khủng khiếp như thế nà o. Chúng tôi đi một vòng quanh mấy rặng núi, thì quần áo trắng toát vì bụi đá. à”ng Trần Văn Thiện, Trạm trưởng Trạm y tế Minh Tân cũng kháº³ng định, tình trạng ô nhiễm ở Minh Tân nói riêng và toà n huyện Kinh Môn nói chung là rất bức xúc. à”ng bảo, nhà ông cách trạm y tế không xa, nhưng đến chỗ là m việc là quần áo phủ mà u trắng lốm đốm như hoa dâu. Ngay cả trạm y tế cũng phải lau chùi liên tục, nhưng không xuể. Cũng chính vì tình trạng bụi bặm khủng khiếp mà hầu hết cư dân ở đây đửu mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp như viêm họng, viêm đường hô hấp trên, viêm phổi, lao phổi, viêm phế quản, dị ứng...

à”ng Nguyện cho rằng, trong 10 năm nay, ít nhất 100 người chết ung thư ở Tử Lạc.

Vử tình trạng bệnh ung thư thì cả huyện Kinh Môn đửu rất nghiêm trọng, nhưng Minh Tân là nơi bức xúc nhất, nhiửu bệnh nhân ung thư nhất. Theo số liệu mà Trạm y tế Minh Tân có được, thì năm 2011, tình hình chết ung thư có giảm hơn so với những năm trước, nhưng cũng có tới 20 trường hợp chết vì căn bệnh nà y. Đây chỉ là con số thống kê bử nổi. Chỉ những bệnh nhân đến trạm khám chữa, nhử thay băng, tiêm moóc phin, thì trạm mới nắm được. Còn họ lên Hà Nội điửu trị, rồi chết ở đó, hoặc vử nhà chử chết, thì trạm y tế không nắm được. Cũng theo ông Thiện, người dân nơi đây thường giấu bệnh, nên không thể biết hết được.

à”ng Trần Văn Thiện và cuốn sổ theo dõi tử vong ở Minh Tân.

Tôi mở cuốn sổ thống kê những trường hợp chết ung thư năm 2011 ở Minh Tân do ông Thiện cung cấp, rồi so sánh với cuốn sổ ghi chép của tôi, cuốn sổ tử của ông Nguyễn Văn Nguyện (thôn Tử Lạc), thì thấy con số khá vênh. Có một số trường hợp chết ung thư và o năm 2011 ở Tử Lạc không có trong sổ thống kê của trạm y tế xã. à”ng Thiện đã gọi điện cho trạm sơ cứu ở thôn Tử Lạc để xác thực thông tin. Và quả thực, có tới mấy trường hợp chết ung thư năm ngoái chưa được và o sổ. Như vậy, con số chết ung thư khoảng 20 người/ năm do trạm y tế thống kê là chưa đầy đủ. à”ng Thiện cũng công nhận điửu nà y.

Cũng theo ông Thiện, số lượng chết ung thư nhiửu nhất phải là thôn Bích Nhôi, sau đó đến Hạ Chiểu, rồi mới đến Tử Lạc. Sở dĩ, ông Thiện kháº³ng định điửu nà y là vì hồi năm ngoái ông đã cùng cán bộ lập danh sách thống kê số người chết ung thư trong xã để cung cấp cho ông Nguyễn Thà nh Công, khi đó là Giám đốc Sở Y tế Hải Dương, để ông nà y là m đử tà i nghiên cứu vử bệnh ung thư ở Kinh Môn.

Một trong số những túi chứa bụi ở Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch.

Nghe ông Thiện tuyên bố điửu nà y, tôi thực sự choáng váng. Ngôi là ng Tử Lạc, chết ung thư nhiửu đến nỗi người ta gọi là Tử Tiệt, lại cháº³ng ăn thua gì so với hai ngôi là ng ở phía Tây Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch là Bích Nhôi và Hạ Chiểu. à”ng Nguyện đưa ra con số ít nhất có 100 người chết ung thư ở Tử Lạc trong 10 năm trở lại đây và ít nhất 200 người chết trong tổng số 30 năm trở lại đây. Vậy còn là ng Bích Nhôi, Hạ Chiểu, Hoà ng Thạch, Đèo Gai của xã Minh Tân thì có bao nhiêu người chết, trong khi lượng người chết ở Tử Lạc còn ít hơn Bích Nhôi và Hạ Chiểu?

Nếu cứ theo cái cách nà y mà suy diễn, thì trong 10 năm trở lại đây, Minh Tân có đến hà ng trăm người chết vì căn bệnh quái ác nà y. Việc suy luận ra con số nà y không thể chính xác tuyệt đối, nhưng đem con số ấy hửi người dân, thì cháº³ng mấy ai ngạc nhiên. Họ từng ngà y sống trong khói bụi, từng ngà y tiễn đưa những người chết ra nghĩa địa vì căn bệnh ung thư, nên họ mới hiểu chết ung thư ở vùng đất nà y khủng khiếp như thế nà o.

à”ng Đỗ Mai Côn cho rằng Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch đáp ứng mọi tiêu chuẩn an toà n môi trường.

Trao đổi với người dân ở Minh Tân, hầu hết người dân đửu đổ cho Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch, là thủ phạm gây ô nhiễm môi trường, khiến bệnh ung thư hoà nh hà nh. Để khách quan, tôi đã có buổi là m việc với lãnh đạo nhà máy. Theo ông Đỗ Mai Côn, Trưởng phòng Kử¹ thuật An toà n “ Môi trường, Nhà máy xi măng Hoà ng Thạch, thì Nhà máy Xi măng Hoà ng Thạch là đơn vị đi đầu trong huyện vử việc xử lý môi trường.

Toà n bộ công nghệ xử lý bụi, nước thải đửu tự động, khép kín. Dây chuyửn xử lý bụi hoạt động từ năm 1993. Các dây chuyửn đửu đáp ứng yêu cầu, thậm chí lượng bụi thải ra đửu dưới mức cho phép. Theo ông Côn, nếu xả bụi ra môi trường, thì mỗi giử bay mất 9 tấn nguyên liệu xi măng, tức thiệt hại 5,4 triệu đồng/giử, nên không tội gì xả bụi xi măng lên trời cả! Mỗi năm, đửu có các cuộc đo quan trắc để kiểm tra tình hình ô nhiễm. Mỗi năm đo quan trắc không khí cách nhà máy 500m hai lần, và đo ống khói 4 lần một năm.

Ngoà i ra còn kiểm tra môi trường nước trong vùng. Rồi hà ng năm, các cơ quan quản lý môi trường từ tỉnh đến trung ương đửu là m việc và i lần, quản lý môi trường rất chặt chẽ. Tình trạng người dân Tử Lạc và Minh Tân chết vì ung thư do nguyên nhân nà o? Người dân đang rất cần câu trả lời của những người có trách nhiệm.