Dưới ánh đèn và ng dịu dịu, tôi nhìn sang Trí. Anh ngồi đó. Lặng. Khoan khoái. Sững lại. Bất động. Tôi không thốt ra được lời nà o và để bà i hát cũ ấy trôi đi. Chầm chậm. Mướt mát. à’a vỡ đôi khi. Và chỉ đến khi thanh âm ngừng hết lại, chỉ còn tiếng lạo xạo của chiếc kim máy đĩa chạy trên những vòng tròn đen vinyl, tôi mới có thể quay sang anh, lần nữa.
Vẫn biết Bắc nó hát hay mà em không ngử nó có thể hát bà i nà y hay đến thế.
Khi anh chọn key cho bà i nà y, Bắc nó cũng không ngử nó có thể hát được ở key đó, Trí cười sảng khoái, và anh biết, ở quãng giọng nà y, Bắc sẽ hát bà i nà y đẹp nhất.
Tôi hiểu câu trả lời ấy của Trí. Nó là sự thửa mãn vô cùng của một người sản xuất âm nhạc khi đã khám phá ra được một điửu gì đó khác, ở một lãnh địa đã rất cũ đối với quá nhiửu người. Và trong một phút chững lòng mình lại, tôi nhẹ nhà ng hửi anh: Chú nghe chưa anh?.
Câu hửi đó lặp lại ở một đêm sau; khác, khi không chỉ có tôi và Trí cùng ngồi nghe lại album Lặng lẽ tiếng dương cầm mà anh bắt tay và o sản xuất suốt thời gian qua. Chúng tôi vẫn có thói quen như thế. Trước khi ra mắt một sản phẩm nà o, chúng tôi hay ngồi nghe cùng nhau và i lần, ở cả nhà tôi lẫn trong phòng nghe nhạc trên căn hộ của Trí. Không phải nghe để thẩm định lại điửu gì cả, mà là nghe ở tâm thức của những người khán giả, như muôn ngà n người nghe bình thường; với tất cả những thứ đi kèm bình thường với những thanh âm ấy như một chai rượu nhử; một điếu cigar thơm; dăm ba người bạn hiửn là nh, đồng cảm...
 |
| Nhạc sĩ Nguyễn ành 9. |
Chú vẫn chỉ được nghe qua một cái CD anh chép cho chú. Chú không có máy nghe đĩa vinyl em ạ, Trí khẽ nói. Và anh nhìn tôi, mắt chợt sáng lên: Mai chú Minh đăng cai địa điểm nhé. Anh sẽ góp và i chai vang ngon. Mình đón chú lên nghe.
Cuộc hẹn đã khởi đi ngẫu hứng như thế, trong một đêm như thế...
Chú bước chân và o căn phòng của tôi, lần đầu tiên, vẫn đúng như những gì tôi từng hình dung và nhìn thấy ở chú. Một đêm ngồi lại cùng nhau chỉ để nghe đĩa nhạc mới với chúng tôi vốn dĩ cũng chỉ là một đêm bình thường, xuử xoà và có thể nhiửu khi là bỗ bã.
Suy cho cùng, nó chỉ là một đêm vui chơi đầu tuần, khi anh em đửu rảnh rang cả. Nhưng chú vẫn đóng bộ vest nghiêm chỉnh, mang cà vạt đà ng hoà ng và chẳng ai trong chúng tôi nghĩ rằng đó là một nghệ sử¹. Nhìn chú giống như một nhà giáo thì đúng hơn, với sự mô phạm, nghiêm cẩn trong từng hà nh động nhử.
Thật ra, tôi cũng đã quen với hình ảnh đó của chú từ lâu rồi nhưng tôi vẫn không khửi ngỡ ngà ng khi nhìn thấy chú trong bộ dạng ấy. Và hửi ủa, chú mới đi là m vử sao chú? để rồi nhận được câu trả lời trong nụ cười hiửn đâu có, chú từ nhà tới. Trí qua rước chú mà con... Để rồi lại tự mình nhủ mình ừ nhỉ, chú là như thế. Vì chú là chú Nguyễn ành 9 mà ...
Tôi còn nhớ mấy năm trước, sau một đêm say thật say, sau một đêm chém gió lử đường thật phần phật, cái cổ họng đã khản đặc của tôi bỗng nhận một nhiệm vụ bất ngử từ người anh thân, đạo diễn Lưu Huử³nh. Em chạy qua đây giúp anh một việc nhé, anh Lưu đã huy động tôi như thế, trong một sáng chủ nhật biếng lười. Hóa ra, anh nhận lời là m một đoạn tư liệu vử chú Nguyễn ành 9 cho Trung tâm Thúy Nga và anh muốn tôi viết lời bình cho đoạn tư liệu đó. Rồi viết xong, viết khi mà tôi chưa từng một lần gặp chú, anh kêu tôi vô studio đọc lời bình luôn.
Những tưởng đó chỉ là ví dụ để sau nà y Trung tâm Thúy Nga dựng lại, chọn giọng một ai đó đọc thay nhưng tôi đã lầm. Họ tôn trọng, và giữ nguyên phần đọc lời bình ấy của tôi, với cái giọng khà o khà o như người hút thuốc là o mất ngủ. Những gì tôi viết ngà y đó, những gì tôi đọc ngà y đó hoà n toà n chỉ là những hình dung rỗng không, cảm tính, chủ quan và áp đặt của mình vử chú. Nhưng không ngử, sau nà y, trong lần đầu gặp chú, chú đã nói với tôi rằng: Những gì con viết trong cuốn tư liệu đó, chú rất thích và nó không sai lệch đâu con.
Cái duyên giữa tôi và chú đã bắt đầu như vậy, kéo theo nó là những lần gặp chẳng thể gọi tên. Nhưng tôi khó có thể quên 2 lần tái ngộ để lại nhiửu trăn trở trong tôi sau đó. Một lần, ngẫu nhiên đưa bạn từ Hà Nội đi café nghe nhạc, ở Phú Nhuận, trong một cái quán mang tên Nghê Thường, nơi chú vẫn chơi piano hằng đêm.
Gặp chú, và trò chuyện, và biết rằng chú cùng bè bạn đứng ra là m Nghê Thường với sự trợ giúp của một và i người là bởi chú còn Thương Nghử. Cái nghử với những phím trắng đen; với những hợp âm và những nốt bán cung đã mang lại cho chú được những gì sau cả mấy chục năm dai dẳng đeo đuổi? Vậy mà chú vẫn thương nghử, một tình thương của tận hiến, một tình thương không hử tính toán, một tình thương không bao giử cảm thấy xót phận mình.
Và một lần khác, ở quầy bar của khách sạn Sofitel, khi tôi và Trí ngồi với khách của mình và ngẫu nhiên gặp chú bước và o, lặng lẽ. Chú cười với chúng tôi nhưng không lại gần. Chú đi là m. Chú lại với cây dương cầm của chú. Tôi đã không biết nói gì lúc đó cùng Trí khi cách chỗ chúng tôi không xa, khi chúng tôi đang nâng ly và bà n luận vử những dự định tốt đẹp hơn trong tương lai, thì người nghệ sử¹ già đã từng một phần khiến chúng tôi yêu thêm âm nhạc nhử và o những thang âm của ông lại đang ngồi đó, đệm đà n cho chúng tôi uống rượu. Tôi thấy mình như có lỗi với chú. Tại sao chúng tôi không chọn một nơi khác, một nơi thuộc vử những âm thanh khác.
Lúc nà y, chú ngồi đó, dựa và o chiếc ghế sofa nhà tôi, bên cạnh chiếc piano và tấm bìa đĩa Lặng lẽ tiếng dương cầm. Chú mừng lắm, chú nói với Trí rằng chưa bao giử chú có một sinh nhật vui như tuổi nà y, khi những sáng tác của chú nằm trong một tuyển lựa lại mà Trí đã cất công sản xuất để kịp ra mắt và o mùa Phục sinh. Tấm đĩa vinyl mang tính hoà i cổ của hôm nay có lẽ gợi nhắc nhiửu đến những đĩa nhạc chú từng góp phần từ những ngà y đầu tiên thương nghử.
Chú lặng lẽ, đôi mắt nhìn đâu đó rất xa qua cặp kính trắng đã hơi mử. Dáng ngồi nhử bé nhưng chứa chất tất cả những nỗi niửm nà o? Phải chăng nó là nỗi buồn mà chú đã vẫy tay đón chà o, nỗi buồn khác hẳn với những gì tôi đã hình dung nó từ lăng kính của Franà§ois Sagan? Phải chăng nó là niửm hạnh phúc như đôi chim quyên đậu cà nh lá thắm bỗng chốc vụt bay trong phút không ngử?
Tôi không hiểu nổi. Tôi không lý giải nổi. Nhưng tôi đã nhìn thấy từ trong dáng ngồi ấy chà ng trai trẻ Nguyễn ành 9 ngà y nà o hăm hở và o tình; cậu bé thơ Nguyễn ành 9 ngà y nà o ngồi một mình trước biển Nha Trang và chà ng thiếu niên Nguyễn ành 9 ngà y nà o lặng lẽ ngồi bên cây dương cầm giữa chiửu lạnh mử sương Đà Lạt. Thời cuộc đã nhà o nặn tất cả những hình ảnh đó trở thà nh chú của ngà y hôm nay, lầm lũi; nhẹ nhà ng và lúc nà o cũng nở một nụ cười rất hiửn như tạ ơn cuộc đời đã cho mình được yêu, được buồn, được cô đơn cùng những nốt nhạc...
Chú nhìn và o bản chép tay bà i Quê xa mà Trí viết tặng tôi và nói chú bây giử cũng vẫn viết tay. Và điửu đó khiến tôi sực nhớ tới những người hiếm hoi còn viết tay từng bản nhạc của mình trong thời đại máy tính có thể giúp người ta ghi lại một văn bản thật rõ rà ng và sạch đẹp. ửª nhỉ, dù sao, dù thế nà o đi nữa, chú vẫn còn viết tay, còn nâng niu từng nốt nhạc như những tà i sản trân quý nhất của đời mình mà nhử và o một ân điển nà o đó, cuộc đời chú đã được hội ngộ chúng. Sự nâng niu ấy, chúng tôi đã lần lượt bử qua, như sự từ khước một lần được minh định chính mình trong con đường mình đang đi, con đường mình đã chọn.
Chúng tôi không thể thoát khửi những vùng tiện lợi của chính mình thì là m sao chúng tôi có thể có được cảm nhận như chú, cảm nhận đi qua tất cả, đi qua những nỗi buồn-niửm vui; những đầm ấm-cô đơn; những ngây thơ-ngử vực; những hân hoan-xót xa; những ồn à o-lặng lẽ; những bùng nổ-cam chịu... để rồi cuối cùng vẫn gọi tên cả một mớ hỗn độn trộn lẫn hết cùng nhau kia bằng một cái tên: HẠNH PHàšC...
