Hà Nội “trách nhiệm, hành động” trong sắp xếp đơn vị hành chính, xây dựng tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng bởi dự toán ngân sách địa phương và phân bổ ngân sách cấp Thành phố năm 2025 đã được HĐND Thành phố Hà Nội quyết định tại Nghị quyết số 53/NQ-HĐND ngày 10/12/2024 được xây dựng trên cơ sở mô hình tổ chức chính quyền địa phương 3 cấp (Thành phố quận, huyện, thị xã xã, thị trấn) và thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, định mức phân bổ ngân sách thành phố Hà Nội và tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách giai đoạn 2023-2025 theo Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 của HĐND Thành phố.

Tuy nhiên, theo chủ trương, định hướng và các chỉ đạo, hướng dẫn nêu trên của Trung ương và Thành phố, từ ngày 1/7/2025 sẽ thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) và theo khoản 1 Điều 53 Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16/6/2025 của Quốc hội thì phường là cấp chính quyền địa phương gồm có HĐND và UBND phường. Cùng đó, tại kỳ họp thứ 24, HĐND Thành phố khóa XVI cũng đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 22/2022/NQ-HĐND ngày 8/12/2022 khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Do vậy, việc HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết về điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương và phân bổ ngân sách cấp Thành phố Hà Nội năm 2025 khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là cần thiết và đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 30 của Luật Ngân sách nhà nước.

Phương án điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương và phân bổ ngân sách cấp thành phố Hà Nội năm 2025 khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp được thực hiện như sau.

Dự toán thu NSNN trên địa bàn: 513.903.532 triệu đồng (tăng 8.466.470 triệu đồng so với dự toán giao đầu năm). Trong đó, số thu NSNN giao các xã, phường là 2.745.579 triệu đồng. Thu ngân sách địa phương: 183.368.191 triệu đồng (tăng 17.244.031 triệu đồng so với dự toán Thành phố giao đầu năm). Chi ngân sách địa phương: 183.233.991 triệu đồng. Phương án phân bổ ngân sách cấp Thành phố: Tổng chi ngân sách là 182.139.219 triệu đồng (bao gồm cả số bổ sung mục tiêu cho ngân sách cấp xã 36.032.734 triệu đồng). UBND Thành phố xin ý kiến HĐND Thành phố 4 nội dung chi tiết.

Thứ nhất, dự toán chi đầu tư trở lại cho các quận, huyện, thị xã từ tiền thuê đất trả tiền một lần được giao đầu năm trong dự toán chỉ đầu tư phát triển ngân sách cấp Thành phố là 970.000 triệu đồng (từ đầu năm 2025 đến nay, chưa phát sinh số phân bổ, sử dụng từ dự toán chi của nhiệm vụ này). Khi sắp xếp, tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thì sẽ không còn nhiệm vụ chi này. Do vậy, UBND Thành phố xin ý kiến HĐND Thành phố xem xét quyết định sử dụng 970.000 triệu đồng nêu trên để bổ sung chi đầu tư xây dựng cơ bản thực hiện quyết toán dự án hoàn thành và các nhiệm vụ chi đầu tư phát triển khác.

Thứ hai, về việc quận Long Biên sử dụng nguồn cải cách tiền lương năm 2025 để chi đầu tư xây dựng cơ bản, quận Long Biên có 8 dự án đầu tư được HĐND Thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư được sử dụng nguồn cải cách tiền lương của quận (4 dự án được phê duyệt tại Nghị quyết số 03/NQ-HĐND ngày 8/4/2022 của HĐND Thành phố; 4 Dự án được phê duyệt tại Nghị quyết số 29/NQ-HĐND ngày 08/12/2022 của HĐND Thành phố).

Các dự án trên đã thực hiện từ năm 2024, trong 6 tháng đầu năm 2025, HĐND quận Long Biên ban hành 2 Nghị quyết, sử dụng 699,8 tỷ đồng từ nguồn cải cách tiền lương năm 2025 của quận để bố trí kế hoạch vốn năm 2025 cho 8 dự án. Để đảm bảo tiến độ dự án, không để nợ xây dựng cơ bản, UBND Thành phố xin ý kiến HĐND Thành phố thống nhất sử dụng nguồn cải cách tiền lương năm 2025 của quận Long Biên để bố trí kế hoạch vốn cho 8 dự án HĐND quận Long Biên đã quyết nghị.

Thứ ba, năm 2025, căn cứ vào số thu thực tế trong các tháng đầu năm 2025, 3 huyện đã phân bổ kinh phí thực hiện các dự án từ nguồn tăng thu ngân sách huyện năm 2025 là 790.522 triệu đồng, 6 quận, huyện phân bổ kinh phí từ nguồn kết dư ngân sách quận, huyện năm 2024 để thực hiện các dự án đầu tư và một số nhiệm vụ chi thường xuyên là 477.391 triệu đồng (trong đó, phân bổ cho các dự án đầu tư là 369.383 triệu đồng; phân bổ cho các nhiệm vụ chi thường xuyên là 108.008 triệu đồng).

Để đảm bảo các dự án đầu tư được triển khai liên tục, không bị gián đoạn, các nhiệm vụ chi thường xuyên đã triển khai được thanh quyết toán dứt điểm trước khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND Thành phố xin ý kiến HĐND Thành phố cho phép sử dụng nguồn tăng thu ngân sách cấp Thành phố (bao gồm 775.331 triệu đồng từ nguồn tăng thu thực hiện năm 2024 của ngân sách cấp Thành phố và 384.574 triệu đồng thu tiền sử dụng đất của ngân sách cấp Thành phố tăng thêm năm 2025 do giao tăng dự toán thu ngân sách nhà nước) để bố trí thực hiện các dự án đầu tư, sử dụng nguồn dự phòng ngân sách cấp Thành phố để bố trí thực hiện các nhiệm vụ chi thường xuyên.

Thứ tư, việc bố trí nguồn vốn đầu tư công thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện giao bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp xã, theo UBND Thành phố, năm 2025, tại một số huyện đã giao UBND xã làm chủ đầu tư một số dự án đầu tư xây dựng cơ bản thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện, theo quy định kế hoạch vốn sẽ được bố trí và giải ngân tại ngân sách cấp huyện.

Tuy nhiên, UBND huyện đã giao dự toán bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp xã để thực hiện dự án và 6 tháng năm 2025 đã giải ngân tại ngân sách cấp xã. Khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, các dự án đầu tư thuộc nhiệm vụ chi của cấp huyện sẽ chuyển giao về Thành phố thực hiện, do đó sẽ khó khăn trong việc xử lý hạch toán số kinh phí đã giải ngân trong 6 tháng đầu năm của các dự án tại cấp xã. Để đảm bảo dự án thực hiện liên tục, không bị gián đoạn, thông suốt trong khâu hạch toán tại cơ quan kho bạc, UBND Thành phố xin ý kiến HĐND Thành phố cho phép bổ sung có mục tiêu từ ngân sách thành phố cho ngân sách cấp xã để tiếp tục thực hiện dự án.

Báo cáo thẩm tra xin ý kiến nói trên của UBND Thành phố, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố cơ bản thống nhất, đồng thuận với dự toán chi ngân sách địa phương, phương án phân bổ ngân sách cấp thành phố với cơ cấu chi như phương án UBND Thành phố trình. Cuối cùng, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương và phân bổ ngân sách cấp Thành phố năm 2025 khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp của Thành phố Hà Nội./.