Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Hà Nội, xao xuyến mùa hoa bưởi

Nguyễn Đại Duẩn 16/03/2024 09:38

Sống tha hương đã mấy chục năm, nay tôi mới có dịp trở lại Hà Nội ăn Tết. Căn nhà xưa bố mẹ tôi để lại cho bà dì ở, nay tường đã rêu phong, sơn đã loang lổ nhưng căn nhà được bà dì sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng. Nhà tôi ở ngoại thành Hà Nội, đất bãi ven sông Hồng được bồi đắp phù sa màu mỡ nên bố tôi trồng hơn chục cây bưởi. Do nay mở đường nên chặt bỏ, còn sót lại một cây to gần bằng thùng sơn. Năm nay thời tiết thuận lợi nên cây trổ hoa sớm. Mọi năm đến cuối tháng Một âm lịch cây mới trổ hoa và kết thúc khoảng đầu tháng Ba.

173143-19.jpg
Nhìn những chùm hoa bưởi cánh trắng tinh khôi, bông non xen bông đã xòe cánh, hương gửi gió bay xa làm tôi rưng rưng nhớ mẹ... (ảnh: internet)

Tôi ra vườn. Phía trên cây những búp hoa non chen lẫn những búp hoa đang nở bung, trải một màu trắng xóa. Một mùi thơm tinh khiết, dịu nhẹ thoang thoảng trong gió xuân. Những cánh hoa mỏng manh rung rinh như đang chào đón chủ nhà sau bao năm xa cách trở về. Tôi hái một cành hoa đẹp nhất đưa vào cắm lên bàn thờ cùng với ít hoa quả dâng hương bố mẹ. Trước ngọn khói hương vấn vít lòng tôi rưng rức. Cũng chính từ những nụ hoa này qua bàn tay mẹ đã thành món trà ướp hương cho bố nhâm nhi mỗi tối; cũng chính những cánh hoa này làm nên những bát chè bưởi, để chúng tôi được lớn lên, học hành.

Cô bạn gái năm xưa nghe tôi về cất bước sang chơi. Vậy mà đã mấy chục năm đi qua, giờ đã thành bà của mấy đứa cháu nội, ngoại. Chúng tôi lặng nhìn nhau giây lát rồi cất tiếng chào. Cô bạn gái năm xưa vẫn còn thẹn thuồng trao tôi gói quà. Đó là chiếc khăn mùi xoa gói chùm bông bưởi khô. Tôi ngạc nhiên nhìn trân "bà bạn gái". "Bà bạn gái" nhìn tôi với ánh nhìn dịu dàng giải thích. Món quà này của anh đã tặng em ngày lên đường đánh Mỹ, anh quên rồi sao?

Tôi lặng yên nhìn kỷ vật trên tay, xao xuyến nhớ về một thời xuân xanh đầy kỷ niệm. Hồi ấy tôi thường hái hoa bưởi để mẹ nấu chè bán. Mẹ dùng đậu, hạt sen, ít nếp nấu lên thành chè. Sau đó cho thêm ít nước hoa bưởi vào thế là thành chè bưởi. Chè bưởi thơm ngon. Nếu đã ăn một lần là nhớ mãi. Nhà tôi cạnh đường cái, lại gần nhà máy cơ khí nên khách cũng đông. Ngoài việc dùng hoa bưởi nấu chè mẹ còn phơi khô ướp trà cho bố. Vậy nên tôi mới có bài thơ "Mùa hoa bưởi" trong đó có câu: "...Ướp ấm trà thơm bố nhâm nhi mỗi tối/ Bên nồi khoai hương bưởi cứ vương vương...". Ngày tôi lên đường nhập ngũ, tôi lấy mấy bông bưởi mẹ phơi khô gói vào chiếc khăn mùi xoa tặng người bạn gái. Khác với bài thơ "Hương thầm" của Phan Thị Thanh Nhàn, bài thơ nói về cô gái đã tặng chùm hoa bưởi gói trong chiếc khăn tay cho anh bạn "học cùng một lớp" lúc lên đường đánh giặc, còn tôi thì ngược lại.

Tình yêu của chúng tôi ngày một được nhân lên theo những mùa hoa bưởi. Những kỷ niệm tình yêu được tôi mang theo cùng hương hoa bưởi đi suốt dặm dài đường Trường Sơn đánh Mỹ; để những cánh hoa tôi tặng, người bạn gái ôm ấp sự thương thầm nhớ trộm, chắp cánh cho tình yêu chúng tôi những lời hẹn thề.

Hết chiến tranh tôi chưa kịp trở về. Tôi bị thương nặng trong một trận chiến làm tôi lạc đơn vị. Bố mẹ tôi cạn nước mắt khi hay tin tôi đã hy sinh. Cô bạn gái người yêu gạt nước mắt buồn đau cất bước theo chồng. Vậy mà đã mấy mươi năm dằng dặc trôi qua. Bố mẹ đã thành thiên cổ, người yêu đã thành bà nội, ngoại. Mái tóc thoảng thơm hương bưởi ngày nào giờ sợi đen ít hơn sợi bạc.

img_6567.jpeg

Thời tôi đang còn thanh niên, những hôm đi hái hoa bưởi tôi thường lén nhìn sang nhà hàng xóm. Cô bạn láng giềng có mái tóc dài óng ả với khuôn mặt trái xoan cứ rạo rực lòng tôi. Tôi thường ném sang cho cô bạn một chùm hoa bưởi để gội đầu. Ánh mắt dịu hiền của em nhìn tôi cảm ơn. Mỗi lần như thế tôi cứ mơ màng như mình đang được hôn lên mái tóc thơm mùi hoa bưởi. Những hôm rảnh rỗi, cô bạn gái sang giúp mẹ tôi nấu chè, mùi hương bưởi trên mái tóc quyện với mùi con gái ngây ngất như đang quyến rũ lòng tôi với những cảm xúc xao xuyến.

Ngày tôi lên đường tòng quân, dưới gốc bưởi hai chúng tôi không biết nói gì. Yên lặng đến nỗi nghe cả tiếng mở của những cánh hoa, nghe được cả hương thơm rạo rực. Chỉ nghe tiếng con tim đập gấp. Trao kỷ niệm cho người yêu bằng cánh hoa bưởi khô gói trong chiếc khăn mùi xoa như lời thầm thì của tình yêu đã gói trọn cho nhau trong lòng. Tuy ban đêm nhưng ánh điện nhạt nhòa cũng đủ cho hai đứa cảm nhận được mùi vị chứa chan nồng cháy tình yêu dưới gốc bưởi đầy hoa. Tay tôi nắm lấy hai bàn tay người bạn gái mà lòng nghẹn lại không biết nói điều gì. Rồi như có ai thúc giục cũng thốt lên lời nồng cháy. Anh yêu em. Cô bạn gái gỡ tay tôi rồi bất ngờ hôn lên má, miệng ấp úng. Em mãi chờ anh rồi vụt chạy đi như sợ ai nhìn thấy. Tôi sững sờ giây lát như đang nằm mơ, rồi đưa tay sờ lên má, như còn đó nụ hôn ngọt ngào. Tôi ngước lên cây bưởi, những chùm hoa như cũng đang rạo rực làm nhân chứng của tình yêu của chúng tôi. Ngày xưa chúng tôi yêu nhau chỉ đơn sơ vậy thôi, nhưng sâu lắng, thủy chung. Lúc đó hồn thơ ở đâu hiện về, tôi bỗng thốt lên mấy vần thơ:

"Ngan ngát hương thơm, thanh khiết khiêm nhường
Bung nụ giữa trời xuân khoe sắc
Trong trắng, tinh khôi, chân chất, mộc mac
Đung đưa nhị vàng thao thiết tình xuân".

Tôi trở lại Hà Nội trong những ngày xuân đẹp trời. Hà Nội khác xưa nhiều lắm. Những gốc phố, những con đường, những hàng cây như đang chuyển mình cùng năm tháng. Những công trình kiến trúc lộng lẫy, khang trang tô điểm thêm cho mảnh đất "ngàn năm văn hiến". Là nơi trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa của đất nước; là thủ đô yêu quí của mọi người, nơi đây đã làm rạng danh với bao chiến công oai hùng thắng Mỹ trên bầu trời thủ đô; nơi đây để lại trong tôi bao kỷ niệm của một thời tuổi trẻ. Mặc dù Hà Nội có khác xưa bao nhiêu chăng nữa, nhưng nét ăn ở, lối sống người Hà Nội vẫn không thể mất đi những nét văn hóa tốt đẹp ngàn năm.

Đứng ngắm nhìn các bà, các chị gánh những gánh hoa bưởi về chợ Đồng Xuân, lòng tôi khao khát trẻ lại, để được cùng cô bạn gái dưới gốc bưởi hẹn thề. Nhìn những chùm hoa bưởi cánh trắng tinh khôi, bông non xen bông đã xòe cánh, hương gửi gió bay xa làm tôi rưng rưng nhớ mẹ. Nhớ những bát chè bưởi, với sự cần mẫn của mẹ đã cho chúng tôi một cuộc sống đầy ý nghĩa này. Tôi cảm ơn "bà bạn gái" của tôi đã đưa tôi về với miền ký ức tươi đẹp. Và một điều không thể không nhắc đến "mùi đầm ấm thanh tao" của hương bưởi ngày xưa, hương của tình yêu tha thiết.

Mai ngày xa thành phố Hà Nội thân yêu tôi sẽ mang theo chút hương bưởi vào nơi tôi đang sinh sống để cảm nhận được rằng, dù ở đâu Hà Nội luôn ở trong trái tim tôi. Thật như:

"Người đi xa xao xuyến quê hương
Nhớ tháng Giêng nhớ mùa hoa bưởi
Nhớ ngõ quê đượm màu hoa trắng lối
Gợi nhớ thương mùa hoa bưởi... lại về!"./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Đại Duẩn. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Ô Diên, thành cũ người xưa
    Một ngày cuối năm, từng chùm nắng mùa vàng như tơ óng ánh tỏa xuống mặt đất làm cho màn sương khói mờ ảo của đợt gió lạnh tăng cường tan biến, khiến cho vùng quê ngoại thành Hà Nội trở nên căng tràn nhựa sống. Màu nắng hanh hao chảy dài trên những vòm cây xanh biếc, ruộm vàng những góc tường, vắt ngang những mái ngói thâm nâu, nhảy nhót tung tăng cùng những làn gió thoảng trên cánh đồng hoa cúc vàng mênh mang làm cho chúng tôi quên đi cái lạnh khô se sắt đang nứt nẻ thịt da để tìm về quê hương của Tô Hiến Thành, quan đại thần phụ chính nhà Lý và thăm thú, tìm hiểu, vãng cảnh miền đất một thời từng là kinh đô của nhà nước Vạn Xuân với tên gọi là thành Ô Diên.
(0) Bình luận
  • Gánh hoa bưởi qua phố
    Chỉ một khoảnh khắc lơ đãng, giữa ồn ào xe cộ của thủ đô, tôi đã chạm vào một khung hình như bước ra từ điện ảnh. Trong nắng ban mai, một gánh hàng hoa đầy ắp hoa bưởi trắng tinh, toả hương thanh tao, chầm chậm xuất hiện giữa góc phố rêu phong, mềm mại như những nét màu nước vừa chạm cọ. Bức tranh ấy khiến một người từng muốn vào Nam lập nghiệp khi ra trường, đã đi chu du khắp mọi nơi như tôi cảm thấy xao xuyến. Tôi nhớ mình đã từng ở Singapore, từng lang thang trong đêm ở Seoul và những lúc quậy phá tưng bừng ở khu phố đêm Bùi Viện tại Sài Gòn, đều cảm thấy ngơ ngác và lạc lõng giữa thành phố náo nhiệt và dường như không bao giờ ngủ ấy.
  • Bánh cuốn, nhịp thở chậm của phố phường
    Mùa hè đến, Hà Nội khoác lên mình vẻ dịu dàng hiếm có. Trời xanh trong, nắng dịu như mật, gió từ hồ Tây thổi qua mái tóc mang theo mùi nước và sương sớm. Không ồn ào, không vội vã, nhịp sống như được đặt về nhịp thở tự nhiên nhất. Từ Trung Quốc, tôi đặt vé máy bay quay trở về thủ đô để tận hưởng những cuộc dạo chơi kết hợp “food tour” đầy thi vị.
  • Mùa hoa ban ở Hà Nội
    Có những thành phố, khi vào xuân bỗng trở nên dịu dàng như một thước phim quay chậm đầy mênh mang. Và Hà Nội là một nơi như thế. Mùa xuân ở Hà Nội không quá ồn ào, phô trương nhưng lại toát lên một vẻ đẹp rất điện ảnh với nắng nhẹ ấm áp trải xuống những đại lộ thẳng tắp, cánh hoa ban trắng khẽ rơi trong gió. Tôi vốn thích hoa ban, luôn có cảm tưởng sắc trắng tinh khôi của loài hoa này dẫu đơn thuần nhưng lại nổi bật trên nền trời xanh nhạt hoà phối cùng sắc xanh non của liễu rủ bên hồ Gươm. Bản thân cứ thế chậm rãi đi dạo dưới ánh nắng dịu dàng trải dài trên mặt nước Hồ Gươm. Trong khoảnh khắc giơ máy ảnh lên, bản thân khẽ khàng nhận ra: hóa ra cảnh sắc như bức hoạ không chỉ tồn tại trong thơ cổ, mà đang hiện hữu ngay trước mắt mình.
  • Dáng hình lịch sử giữa nhịp sống
    Phố Pháo đài Láng thuộc phường Láng, quận Đống Đa, Hà Nội. Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại của Thủ đô, nơi đây vẫn giữ cho mình một vẻ riêng rất khó lẫn — vừa mang dáng dấp lịch sử, vừa chan chứa hơi thở đời thường của một vùng đất giàu truyền thống văn hóa.
  • Hà Nội trong miền nhớ tuổi hai mươi
    Có những miền đất, người ta đi qua chỉ một lần nhưng nhớ suốt cả đời. Với tôi, Hà Nội là một nơi như thế. Không phải bởi vẻ đẹp nổi tiếng của hồ Gươm hay ba mươi sáu phố phường, cũng không hẳn vì những điều quá lớn lao, mà bởi một mùa đông rất cũ, rất nhẹ và rất sâu trong ký ức của anh sinh viên năm nào lần đầu ra Bắc vào mùa đông năm 2007.
  • Nơi giao thoa giữa quá khứ và hiện tại
    Tôi may mắn có bảy năm công tác tại một cơ quan có trụ sở làm việc cạnh quốc lộ số 5, gần ngã tư Phú Thụy. Tôi biết ơn đất và người Dương Xá, ở đây tôi đã thành công và thăng tiến. Hàng năm cứ vào khoảng trung tuần tháng Hai âm lịch tôi lại được chiêm ngưỡng rồi hòa mình vào không gian lễ hội đẹp, phấn khởi, tươi vui xen lẫn niềm tự hào của người dân tại khu đền Nguyên Phi Ỷ Lan.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tiểu thuyết “Phi công” - kiệt tác văn học đương đại Nga ra mắt độc giả Việt
    Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam vừa giới thiệu tới bạn đọc tiểu thuyết “Phi công” của nhà văn Nga đương đại Evgeny Vodolazkin, do dịch giả Phan Xuân Loan chuyển ngữ. Tác phẩm được đánh giá là một trong những tiểu thuyết Nga nổi bật nhất của thập niên 2010.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Em trai
    Tôi sinh ra và lớn lên tại một ngôi làng hẻo lánh, nghèo nàn trên đỉnh núi. Ngày qua ngày, cha mẹ tôi “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” cày xới đám đất khô đã ngả vàng nuôi gia đình mà vẫn khó khăn. Mùa xuân, hoa lá cỏ cây đua nhau nở nhưng nhà chúng tôi lúc nào cũng màu xám...
  • Bà phù thủy có cây vú sữa
    Chẳng hiểu vì sao tôi rất sợ khi thấy bà phù thủy nhà bên. Nhưng càng sợ lại càng tò mò, cứ muốn lén nhìn qua lỗ gạch để xem từng hành động của bà. Bà đang quét lá vú sữa, biết có ánh mắt đang theo dõi, liền ghé lại, làm tôi một pheng điếng hồn.
  • Phường Cửa Nam tham gia Lễ mít tinh trực tuyến toàn quốc hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026
    Sáng 27/6, tại Phố Sách Hà Nội, cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên và đại diện các tổ dân phố trên địa bàn phường Cửa Nam đã tham gia Lễ mít tinh trực tuyến toàn quốc hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 do Bộ Công an tổ chức với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”.
  • Phường Phú Lương: Ra mắt mô hình “gia đình số” lan tỏa văn hóa đọc trong mỗi gia đình
    Ngày 26/6, phường Phú Lương tổ chức Hội nghị kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình; trao giải Cuộc thi “Gia đình đọc sách – Phát triển tủ sách gia đình, kết nối yêu thương” phường Phú Lương lần thứ II năm 2026; đồng thời ra mắt mô hình “Gia đình số phường Phú Lương”.
Đừng bỏ lỡ
  • "Trải nghiệm văn hóa dân gian truyền thống" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    Từ ngày 1 đến 31/7/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 7 với chủ đề "Trải nghiệm văn hóa dân gian truyền thống", mang đến nhiều chương trình trải nghiệm, giao lưu và thực hành di sản dành cho công chúng, đặc biệt là thanh thiếu niên trong dịp hè.
  • Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026
    Tối 26/6, tại Hà Nội, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
  • Tầm nhìn thế kỷ để Thủ đô Hà Nội bứt tốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc
    Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển đô thị của Việt Nam, chưa có một văn kiện nào thể hiện chiều sâu không gian và chiều dài thời gian vĩ mô như Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính chị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 đánh dấu một bước ngoặt tư duy mang tính cách mạng, thay thế các góc nhìn ngắn hạn bằng một hệ kiến trúc chính sách mang tầm thế kỷ cho Hà Nội.
  • Thêm một không gian vui chơi cho trẻ tại Phố Sách Hà Nội
    Sáng 26/6, tại Phố Sách Hà Nội (phố 19 háng 12, phường Cửa Nam), UBND phường Cửa Nam phối hợp với Tập đoàn Picenza Việt Nam, doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds và Ban Quản lý Phố Sách Hà Nội tổ chức ra mắt Khu vui chơi - Chòi chơi Phố sách, hưởng ứng kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).
  • Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026
    Từ ngày 26 đến 28/6/2026, tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội), Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức “Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026”.
  • Tuyên dương 126 gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026
    Sáng 25/6, Thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tuyên dương các gia đình Văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026).
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Văn Học
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Văn Học.
  • Kể câu chuyện về "vòng đời của Sen" tại lễ hội sen Hà Nội 2026
    Không chỉ dừng lại ở một không gian ngắm cảnh đơn thuần, Lễ hội Sen Hà Nội 2026 (diễn ra từ 26- 28/6) hứa hẹn mang đến một trải nghiệm văn hóa hoàn toàn khác biệt. Lần đầu tiên tại không gian sáng tạo Tây Hồ, một mạch truyện trực quan sinh động về trọn vẹn "vòng đời của Sen" sẽ được tái hiện, đánh thức mọi giác quan của công chúng Thủ đô.
  • Quyết sách chiến lược để Hà Nội chuyển đổi mô hình phát triển đô thị trong giai đoạn mới
    Trong giai đoạn mới, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển đô thị từ mở rộng theo chiều ngang sang phát triển nén, xanh, đa trung tâm, dựa trên giao thông công cộng (TOD) khối lượng lớn. Để hiện thực mục tiêu này, cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, HĐND Thành phố Hà Nội gần đây đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định chính sách cải tạo chỉnh trang đô thị và phát triển TOD trên địa bàn thành phố.
  • Triển lãm đa giác quan “Giao thời”: Kết nối di sản với công nghệ
    Từ ngày 24/6 đến 31/7/2026, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam diễn ra triển lãm đa giác quan “Giao thời”. Sự kiện do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với VietArt, LumiPark và LumiTech tổ chức.
Hà Nội, xao xuyến mùa hoa bưởi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO