Tôi sinh ra ở một làng quê nghèo. Cả làng chẳng có đứa trẻ nào được học mẫu giáo. Chúng tôi lớn lên trên những bước chân lấm lem bùn đất, những mái tóc vàng hoe, nước da đen cháy, giữa trưa hè nắng rát chỉ độc một cái quần đùi rong ruổi khắp đường làng, đồng quê,… Rồi một ngày, khi tôi đã bảy tuổi, mẹ nói: “Ngày mai con phải đi học rồi”. Tôi mếu máo xin mẹ cho ở nhà trông em, coi nhà và hứa sẽ không đi chơi với lũ bạn trong xóm nữa, nhưng không được. 

Ngày tôi vào lớp 1, mẹ dắt tôi đi trên con đường làng quanh co. Bàn tay nhỏ xíu của tôi nằm trong bàn tay mẹ ấm áp, bước chân tôi líu díu, ngập ngừng như chẳng muốn tới một không gian xa lạ. Đi hết con đường làng, mẹ lại dẫn tôi đi tắt theo bờ mương băng qua cánh đồng. Trường tiểu học của tôi cách cánh đồng làng chỉ chừng nửa cây số. Rồi ngôi trường cũng hiện ra trước đôi mắt ngỡ ngàng của tôi. Cây đa cổ thụ trước cổng như chiếc ô khổng lồ với muôn ngàn cánh tay phóng xuống bám chặt vào lòng đất. Hai dãy phòng học nối dài, vuông góc, nhìn ra sân, mái ngói đã ngả màu xám rêu phong. Cả sân trường là một khu đất cát rộng và bằng phẳng, với đủ các loại cây cho bóng mát: nào là những gốc xà cừ xù xì, lá xanh non; nào là cây bàng sang thu, lá đã đỏ dần; rồi hàng phượng vĩ với vài chùm hoa sót lại đỏ nhạt, những chùm quả khô lủng lẳng trên không như những dấu hỏi, dấu ngã… 

Níu áo mẹ, tôi đứng lặng nhìn cái cột cờ, lá cờ đỏ sao vàng cắm trên thân tre cao vút, thẳng tắp, uy nghiêm. Bỗng tiếng trống trường vang lên, tim tôi như loạn nhịp, da mặt tôi nóng lên, tôi biết mình sắp phải buông tay mẹ để bước vào lớp. Lớp học thật rộng rãi, thoáng mát với cái nền xi măng và mái ngói rất cao. Những viên ngói xếp gối lên nhau như lớp vảy cá, thỉnh thoảng lộ một vài khe hở để lọt những vệt, những chấm nắng in trên mặt bàn gỗ trông thật thích mắt. Cái bục giảng cũng làm bằng gỗ, gắn liền phía trên bục là bảng xi măng, mặt bảng đen sánh,  được sơn bởi thỏi than trong cục pin đập nhỏ trộn lá khoai lang hòa nước. Bức tường vôi trắng phía trên bảng viết dòng chữ to, in đậm ngay ngắn mà mãi hơn một tháng sau tôi mới đọc được là: DẠY TỐT, HỌC TỐT! 

Ngồi vào bàn học, tôi bỗng nhận ra thằng Thọ, thằng Thành vốn là bạn chơi cùng xóm cũng đang ngồi sau lưng tôi, lòng tôi mừng khấp khởi, tôi bỗng thấy yên tâm hơn. Sau một hồi giới thiệu, cô giáo ôn tồn bảo lớp lấy sách Tiếng Việt và bảng ra. Từ trong cái túi cước có quai xách dùng làm cặp, tôi rút ra cái bảng. Nó được bố tôi làm bằng một miếng gỗ mỏng hình chữ nhật, sơn màu đen, mặt bảng kẻ những đường ngang dọc như ô cờ. Góc bảng được bố đục một lỗ tròn cột tấm giẻ bằng vải mềm vào để tôi lau cho tiện. Tôi bắt đầu được học những chữ cái, những con số đầu tiên. Bụi phấn quện vào mồ hôi bàn tay tôi lòe nhòe trên trang giấy. Giờ ra chơi, bước chân tôi chẳng còn ngại ngần. Tôi rủ thằng Thọ, thằng Thành và cả một số bạn trong lớp dạo khắp sân trường tìm những đoạn cỏ gà chơi trò chọi gà. Những hòn bi ve đủ màu sắc của chúng tôi lại có cơ hội lăn trên mặt sân, dưới những gốc bàng, gốc phượng rợp bóng với những khuôn mặt đen nhẻm, lấm lem, những mái tóc vàng của đám học trò quê nghèo. Không gian trường lớp phút chốc đã trở nên thân thuộc với tôi.

Rồi tiếng trống trường vang lên một hồi dài báo hiệu giờ tan học. Sau khi đứng lên chào cô cùng cả lớp, tay xách cái túi cước, tôi lao nhanh ra phía cổng trường như một mũi tên, mắt ngó nghiêng tìm mẹ. Đứng chờ tôi ngoài cổng từ lúc nào, mẹ tươi cười nhìn tôi bằng ánh mắt vừa trìu mến vừa tò mò. Đi bên mẹ, tôi vui vẻ kể cho mẹ nghe về buổi học đầu tiên. Trên con đường mương băng qua cánh đồng, khoác chiếc túi xách trên tay, tôi vừa đi vừa nhảy chân sáo. Hương lúa thơm thoang thoảng trong gió đồng phảng phất…